Phát triển du lịch tàu biển, Khánh Hòa tìm cách giữ nguồn thu "khủng"

Lợi thế nhiều, điểm nghẽn vẫn còn

Một chuyến tàu biển cập cảng không chỉ mang theo hàng nghìn lượt khách mà còn mở ra cơ hội kinh doanh cho hàng loạt dịch vụ trên bờ. Từ vận chuyển, lữ hành, nhà hàng, mua sắm đến các điểm tham quan, mỗi hành trình của du khách đều có thể tạo ra nguồn thu cho địa phương. Thế nhưng, lượng khách đông chưa chắc đã mang lại doanh thu lớn nếu phần đông chỉ tham quan trong thời gian ngắn rồi quay trở lại tàu.

Với Khánh Hòa, bài toán đặt ra là làm sao để du khách dành nhiều thời gian hơn trên bờ, khám phá sâu hơn và chi tiêu nhiều hơn tại địa phương. Những tour trải nghiệm văn hóa, khám phá di sản, thưởng thức ẩm thực bản địa, tham quan làng nghề hay mua sắm đặc sản cần được phát triển thành sản phẩm hấp dẫn, thuận tiện, phù hợp với quỹ thời gian của khách tàu biển.

Theo ông Nguyễn Long Biên – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, địa phương có lợi thế về vịnh, biển đảo, khí hậu, các dịch vụ nghỉ dưỡng cao cấp, vui chơi, giải trí và trải nghiệm văn hóa. Cùng với Cảng quốc tế Cam Ranh, điều kiện khai thác cảng biển và Bến du thuyền Ana Marina Nha Trang, Khánh Hòa có cơ sở để tiếp tục nghiên cứu, phát triển các sản phẩm phục vụ khách du lịch tàu biển.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Long Biên cũng thẳng thắn nhìn nhận, tài nguyên và vị trí địa lý mới là điều kiện ban đầu. Để trở thành điểm đến được các hãng tàu lựa chọn thường xuyên, địa phương cần đáp ứng đồng bộ nhiều tiêu chí: hạ tầng tiếp nhận tàu; quy trình đón, trả khách nhanh chóng, an toàn; hệ thống vận chuyển phục vụ tham quan và những sản phẩm du lịch đủ sức hấp dẫn.

Tỉnh cũng kỳ vọng tạo đột phá về sản phẩm trải nghiệm trên bờ, nâng mức chi tiêu của du khách, cải cách thủ tục, xây dựng môi trường du lịch an toàn, chuyên nghiệp và tăng cường liên kết liên vùng để hình thành những hành trình tàu biển có sức cạnh tranh.

Bà Đoàn Thị Thanh Trà – Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Dịch vụ Lữ hành Saigontourist cho rằng, Khánh Hòa nằm ở trung tâm của tuyến hàng hải kết nối các trung tâm du lịch tàu biển lớn nhất Châu Á: Singapore – Malaysia- Thái Lan, các cảng Việt Nam; cũng như Hongkong – Đài Loan – Nhật Bản và Hàn Quốc. Ngoài ra còn sở hữu 3 vịnh biển lớn có độ sâu lý tưởng, tránh gió tốt, thuận lợi việc đón quanh năm, nhất là mùa cao điểm từ tháng 10 đến tháng 4.

Mặc dù có nhiều lợi thế, nhưng Khánh Hòa chỉ là điểm đến ghé thăm phụ trong hải trình quốc tế, chưa trở thành điểm đến ưu tiên hoặc cảng nhà. Khó khăn nằm ở chỗ, Cảng quốc tế Cam Ranh đủ năng lực đón các tàu siêu lớn, nhưng khoảng cách di chuyển từ Cam Ranh đến trung tâm Nha Trang khoảng 45 – 50 km, có thể mất 1 – 1,5 giờ. Với quỹ thời gian lên bờ thường khoảng 8 giờ, khách bị giảm thời gian trải nghiệm, mua sắm và sử dụng dịch vụ.

Một số doanh nghiệp khác cho rằng, nguồn nhân lực chuyên môn và có tay nghề cao vẫn chưa đáp ứng để phục vụ cho du khách. Chặng hạn hướng dẫn viên tiếng Anh khá nhiều nhưng người thuyết minh giỏi, nghiệp vụ hướng dẫn chuyên nghiệp không quá con số 40 người trong cả tỉnh. Các ngôn ngữ khác cho khách Âu, Nam Mỹ càng ít ỏi, thậm chí không có.

Trong khi đó, bài toán phương tiện vận chuyển và giao thông trong nội thành là vấn đề nhiều trăn trở. Khách tàu biển thường được tổ chức theo đoàn với số lượng lớn, đòi hỏi sử dụng các loại xe khách từ 29 đến 45 chỗ. Tuy nhiên, tại một số khung giờ việc bố trí xe lớn để tiếp cận, đón trả khách không phải lúc nào cũng thuận lợi.

Khách cập bến, làm sao giữ dòng tiền ở lại?

Theo ông Hà Văn Siêu - Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, sau sắp xếp đơn vị hành chính, Khánh Hòa sở hữu gần 500km bờ biển, hơn 200 đảo cùng các vịnh Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh, Vĩnh Hy.

Lợi thế của tỉnh còn nằm ở sự kết nối giữa vịnh biển, cảng nước sâu, sân bay quốc tế, đô thị du lịch và không gian văn hóa đặc sắc của cộng đồng Kinh, Chăm, Raglai. Đặc biệt, Cảng Hàng không quốc tế Cam Ranh được quy hoạch công suất khoảng 19 triệu hành khách/năm đến năm 2030, mở ra điều kiện phát triển mô hình kết hợp hàng không - tàu biển.

Từ lợi thế này, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam đề xuất 5 hướng đột phá cho Khánh Hòa: Phát triển đồng bộ hạ tầng và hệ sinh thái du lịch tàu biển; tạo điều kiện vừa đón tàu ghé cảng, vừa phát triển chức năng khởi hành quốc tế; xây dựng hệ sinh thái trải nghiệm đặc sắc, nâng cao giá trị chi tiêu tại điểm đến; chủ động tham gia xây dựng hành trình cùng các hãng tàu quốc tế xúc tiến quảng bá du lịch; nâng cao chất lượng phục vụ và hiệu quả phát triển bền vững.

Giai đoạn 2026 - 2030 sẽ ưu tiên củng cố năng lực phục vụ khách tàu biển và nghiên cứu điều kiện phát triển các hành trình khởi hành, kết thúc tại Khánh Hòa. Sau năm 2030, tỉnh có thể mở rộng chức năng khai thác, hướng tới vị thế trung tâm du lịch tàu biển có sức cạnh tranh trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

Đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ninh chia sẻ kinh nghiệm từ thực tiễn phát triển du lịch tàu biển tại địa phương, cho rằng muốn thu hút và giữ chân dòng khách này, có cảng đón tàu là chưa đủ mà quan trọng là phải có điểm đến đủ hướng dẫn và sản phẩm đủ khác biệt để du khách lựa chọn.

Phát triển du lịch tàu biển còn liên quan đến nhiều ngành, nhiều đơn vị và nhiều khâu phục vụ. Vì vậy, muốn khai thác hiệu quả dòng khách này, các bên cần kết nối thành một chuỗi dịch vụ thống nhất, thay vì hoạt động riêng lẻ, thiếu liên kết.

Nhiều doanh nghiệp cũng bày tỏ kỳ vọng tỉnh tăng cường kết nối với các hãng tàu quốc tế, xây dựng lịch trình ổn định và quảng bá điểm đến tại những thị trường trọng điểm. Doanh nghiệp mong muốn Khánh Hòa đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, quảng bá và cung cấp thông tin cho du khách; chú trọng bảo vệ môi trường biển, kiểm soát rác thải, phát triển dịch vụ du lịch xanh. Đây được xem là những yếu tố ngày càng quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh, tạo dựng hình ảnh điểm đến hấp dẫn trong mắt các hãng tàu và du khách quốc tế.

Về lâu dài, doanh nghiệp kỳ vọng tỉnh có chiến lược phát triển bài bản, kết nối chặt chẽ từ hạ tầng, sản phẩm, nhân lực đến công nghệ và bảo vệ môi trường. Khi các điều kiện này được cải thiện, mỗi chuyến tàu cập bến sẽ mở rộng cơ hội kinh doanh, tạo thêm sinh kế cho người dân và gia tăng nguồn thu cho kinh tế địa phương.