Phim Việt với áp lực doanh thu trăm tỷ

Trong vài năm trở lại đây, những kỷ lục phòng vé liên tiếp được xác lập, phản ánh sự tăng trưởng khả quan của điện ảnh nội địa. Việc hàng loạt tác phẩm cán mốc trăm tỷ cho thấy khán giả trong nước sẵn sàng mua vé xem phim Việt khi tác phẩm đáp ứng được nhu cầu giải trí.

Thống kê thực tế ghi nhận nhiều kết quả ấn tượng: "Mưa đỏ" dẫn đầu với doanh thu khoảng 714 tỷ đồng, "Bộ tứ báo thủ" chạm mốc 332 tỷ đồng, "Tử chiến trên không" thu về 252 tỷ đồng, "Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu" đạt 249 tỷ đồng, "Nhà gia tiên" cán mốc 242 tỷ đồng, "Lật mặt 8: Vòng tay nắng" đạt 232 tỷ đồng, "Nụ hôn bạc tỷ" với 212 tỷ đồng, "Truy tìm Long Diên Hương" xấp xỉ 196 tỷ đồng…

Những con số này phản ánh sức hút ngày càng lớn của phim Việt trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt tại hệ thống rạp chiếu. Tuy nhiên, song song với thành tích thương mại là một câu hỏi lớn: Liệu áp lực phòng vé có đang lấn át các giá trị nghệ thuật và chiều sâu của điện ảnh?

Doanh thu: Thước đo thách thức sáng tạo

Khi điện ảnh vận hành theo cơ chế thị trường, doanh thu trở thành một tiêu chí dễ nhận thấy để đánh giá hiệu quả của phim, đặc biệt với dòng phim thương mại. Theo đạo diễn Nguyễn Nhật Trung, đây là áp lực tất yếu, buộc người làm nghề phải liên tục tìm tòi hướng đi mới.

Anh cho rằng, ở bất kỳ giai đoạn nào, sáng tạo vẫn là yếu tố sống còn. "Nếu không sáng tạo, nhà làm phim sẽ rơi vào lối mòn. Điều đáng sợ nhất là sự cũ kỹ về tư duy mà chính người trong cuộc không nhận ra", đạo diễn chia sẻ.

Để thu hút khán giả trong một thị trường dày đặc lịch phát hành, nhà làm phim buộc phải tìm cách đổi mới, thậm chí chấp nhận thể nghiệm. Tuy nhiên, sự thay đổi luôn đi kèm rủi ro. "Sáng tạo mới mẻ đôi khi là con dao hai lưỡi. Người làm phim thường phải loay hoay giữa câu hỏi: Mình làm vậy là đúng hay sai?", đạo diễn Nguyễn Nhật Trung bày tỏ.

Ở góc độ nghệ thuật, mỗi tác phẩm có những hệ giá trị riêng. Điều khiến người sáng tạo trăn trở không chỉ là đúng hay sai về mặt nghệ thuật mà là việc cảm nhận của số đông khán giả có đồng điệu với người làm phim hay không.

Cân bằng giữa bản sắc và yếu tố thương mại

Một lo ngại phổ biến là việc chạy theo doanh thu có thể khiến phim Việt đánh mất bản sắc hoặc giản lược chiều sâu nội dung để ưu tiên yếu tố giải trí ngắn hạn. Tuy nhiên, theo đạo diễn Nguyễn Nhật Trung, thương mại và bản sắc không nhất thiết phải đối lập.

Anh cho rằng làm phim "theo thị trường" trước hết là quan sát nhu cầu và thị hiếu của khán giả để đưa ra sản phẩm phù hợp. Điều này không đồng nghĩa với việc loại bỏ yếu tố văn hóa hay bản sắc. Ngay cả với các dự án remake, quá trình "Việt hóa" vẫn là yêu cầu bắt buộc để tạo sự gần gũi với khán giả trong nước.

Theo đó, bản sắc văn hóa là yếu tố khó có thể thiếu trong phim Việt. Sự khác biệt giữa các tác phẩm nằm nhiều hơn ở mức độ đầu tư cho nội dung và năng lực sáng tạo của ê-kíp thay vì chỉ xuất phát từ áp lực doanh thu.

Thực tế, nhiều phim đạt doanh thu lớn vẫn giữ được dấu ấn riêng qua cách kể chuyện, bối cảnh, các lát cắt đời sống đặc thù Việt Nam. Điều đó cho thấy yếu tố thương mại không đồng nghĩa với sự hời hợt, nếu nhà làm phim có định hướng rõ ràng và hiểu đối tượng khán giả mà mình hướng tới.

Sự lỗi thời là rủi ro lớn nhất

Bước sang giai đoạn mới, số lượng phim Việt ra rạp được dự báo tiếp tục tăng, sự cạnh tranh sẽ ngày càng khốc liệt. Trong bối cảnh đó, việc lựa chọn lối đi an toàn không còn đảm bảo thành công lâu dài. "Muốn cạnh tranh, nhà làm phim phải tìm ý tưởng mới và sáng tạo nhiều hơn", đạo diễn Nguyễn Nhật Trung khẳng định.

Chẳng hạn, dòng phim kinh dị và gia đình từng là phân khúc "màu mỡ" nhưng hiện có dấu hiệu bão hòa khi nhiều dự án gần đây không đạt kết quả như mong đợi. Điều này buộc các nhà làm phim phải thay đổi, hoặc tìm cách kể câu chuyện quen thuộc bằng góc nhìn mới mẻ hơn.

Có thể thấy, áp lực doanh thu trong nhiều trường hợp lại là động lực thúc đẩy các nhà làm phim phải lắng nghe khán giả, đổi mới tư duy và nâng cao tay nghề. Vấn đề cốt lõi không nằm ở mục tiêu "trăm tỷ" mà ở cách người sáng tạo đối thoại với công chúng. Khi doanh thu là kết quả của một qua trình sản xuất nghiêm túc và sáng tạo, nó sẽ trở thành cú hích cho sự phát triển bền vững của nền điện ảnh.

Điện ảnh Việt đang đứng trước một giai đoạn chuyển động mạnh mẽ với một thị trường rộng mở nhưng cũng đầy khắt khe. Trong cuộc đua này, sự lỗi thời chính là rủi ro lớn nhất. Chỉ những bộ phim đủ mới, đủ khác và đủ hiểu khán giả mới có khả năng trụ vững và đi đường dài.