Phụ huynh “đỏ mắt” tìm mua sách giáo khoa cho con: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam nói gì?

Phụ huynh chật vật "gom" sách cho con

Càng gần ngày tựu trường, việc chuẩn bị sách giáo khoa (SGK) cho con trở thành nỗi lo của không ít phụ huynh tiểu học. Nhiều phụ huynh phải đi nhiều nơi, hỏi từ cửa hàng này sang cửa hàng khác vì một số đầu sách không có sẵn.

Chị Nguyễn Như Quỳnh (phường Tây Mỗ, Hà Nội) có con chuẩn bị vào lớp 3, cho biết gia đình bắt đầu tìm mua sách từ đầu tháng 8 nhưng đến nay vẫn chưa đủ. "Tôi mang danh sách SGK đến mấy nhà sách nhưng không phải cuốn nào cũng có. Có những cuốn phải chờ nhập thêm nên tôi khá sốt ruột vì chỉ còn ít ngày nữa là con đi học", chị Quỳnh chia sẻ.

Theo chị Quỳnh, việc thiếu sách khiến phụ huynh mất khá nhiều thời gian. "Đi làm cả ngày, buổi tối lại tranh thủ đi tìm sách cho con. Có hôm đến nhà sách, nhân viên nói hết đúng cuốn mình cần, phải để lại số điện thoại chờ khi có hàng. Tôi chỉ mong sách được cung ứng đầy đủ trước năm học mới để phụ huynh không phải chạy đi nhiều nơi", chị nói.

Anh Trần Văn Nam, có 2 con đang học tiểu học, cho biết anh đã mua gần đủ sách nhưng vẫn còn thiếu một số cuốn. "Tôi đã tìm ở vài nhà sách nhưng có những đầu sách không có. Hỏi nhân viên thì được hướng dẫn đến nơi khác hoặc chờ đợt nhập mới. 2 vợ chồng đều đi làm nên việc phải chạy nhiều nơi mua sách khá bất tiện", anh Nam cho hay.

Theo anh Nam, nhiều phụ huynh cùng chung tâm lý, con có thể thiếu sách học, trong khi năm học mới đã cận kề. "Nếu chỉ thiếu một cuốn thì có thể chờ thêm, nhưng nếu nhiều học sinh cùng thiếu thì chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến việc học những tuần đầu. Phụ huynh chúng tôi mong ngành Giáo dục và các đơn vị phát hành chủ động hơn trong khâu cung ứng", anh nói thêm.

Một số phụ huynh cho rằng việc thiếu SGK trước năm học mới cần được xử lý sớm, nhất là với những đầu sách được sử dụng phổ biến. Danh mục sách đã được xác định từ trước, vì vậy việc bảo đảm nguồn cung cần được tính toán theo nhu cầu thực tế của từng địa phương, từng trường học.

Đơn vị cung ứng sách nói gì?

Theo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN), hướng tới năm học 2026-2027, đơn vị này đã tập trung nguồn lực để bảo đảm cung ứng đầy đủ SGK, đáp ứng nhu cầu của học sinh trên cả nước. Theo thông tin từ đơn vị này, đến ngày 15/8, tổng lượng sách đã được đưa ra thị trường đạt hàng trăm triệu bản.

Cụ thể, NXBGDVN cùng hệ thống các công ty phát hành đã hoàn thành việc cung ứng 220 triệu bản SGK, cùng 76 triệu bản sách bài tập và sách tham khảo. So với cùng kỳ năm 2025, sản lượng SGK đạt 148%, trong khi sách bài tập và sách tham khảo đạt 119%.

NXBGDVN cho biết, không dừng ở số lượng đã cung ứng, đơn vị đang tiếp tục điều chuyển 8 triệu bản SGK và 2 triệu bản sách bài tập để bổ sung cho các khu vực có nhu cầu cao. Việc điều phối được thực hiện theo tình hình thực tế, với mục tiêu bảo đảm học sinh có đủ sách trước ngày khai giảng. Tình trạng thiếu sách cục bộ tại một vài điểm bán trong từng thời điểm không phản ánh tình trạng thiếu nguồn cung trên diện rộng mà xuất phát từ nhiều nguyên nhân.

Một trong những nguyên nhân được đơn vị này lý giải là nhu cầu mua sách tăng cao vào thời điểm cận năm học. Bên cạnh bộ SGK chính, nhiều phụ huynh có xu hướng mua thêm một bộ để con sử dụng tại lớp, hạn chế việc phải mang sách từ nhà đến trường. Một số gia đình cũng muốn mua sách sớm để con làm quen, tham khảo trước nội dung chương trình. Điều này khiến nhu cầu tại các cửa hàng bán lẻ tăng đột biến vào cuối tháng 7 và đầu tháng 8.

Bên cạnh đó, NXBGDVN cho rằng việc đăng ký mua sách tại một số trường học chưa đồng bộ cũng có thể gây áp lực lên hệ thống bán lẻ. Một số trường chưa đặt sách tập trung qua các đơn vị phát hành mà chờ đợi những chính sách hỗ trợ, miễn phí sách. Khi học sinh chưa được nhận sách từ trường, phụ huynh phải tự tìm mua, dẫn đến nhu cầu tại các điểm bán tăng cao trong thời gian ngắn.

Một nguyên nhân khác được đơn vị phát hành sách đưa ra là phụ huynh chưa được cập nhật đầy đủ thông tin về việc sử dụng SGK trong năm học 2026-2027. NXBGDVN lưu ý, một số phụ huynh chưa tiếp nhận thông tin chính xác về các bộ sách được sử dụng, trong đó có bộ Kết nối tri thức với cuộc sống. Có trường hợp dù sách đã được mua nhưng phụ huynh vẫn yêu cầu trả lại do hiểu nhầm rằng sách không được sử dụng trong năm học mới.

Đáng chú ý, đối với một số sách có nội dung được cập nhật, điều chỉnh, NXBGDVN cho biết các thông tin này đã được công bố trực tuyến. Giáo viên, phụ huynh và học sinh có thể tra cứu nội dung điều chỉnh trên hệ thống tập huấn điện tử của nhà xuất bản. Tuy nhiên, do chưa nắm được thông tin, một số khách hàng vẫn băn khoăn khi nhận thấy nội dung điều chỉnh chưa được thể hiện trực tiếp trên bản sách giấy.

Hoạt động thiện nguyện cũng được NXBGDVN đề cập như một yếu tố có thể khiến sách thiếu cục bộ tại một số cửa hàng. Các tổ chức xã hội, mạnh thường quân khi thực hiện chương trình tặng sách cho thư viện trường học thường mua với số lượng lớn, từ đó có thể làm nguồn sách tại một vài điểm bán giảm nhanh trong thời gian ngắn.

Ngoài ra, phụ huynh cũng có thể gặp khó khăn khi tìm mua SGK tại những nhà sách không thuộc hệ thống phân phối của NXBGDVN, bởi không phải cửa hàng nào cũng nhập SGK để kinh doanh.

Để hạn chế tình trạng phải đi nhiều nơi tìm sách, NXBGDVN khuyến nghị phụ huynh ưu tiên tra cứu danh sách các cửa hàng thuộc hệ thống phân phối chính thức được công bố trên trang thông tin điện tử của nhà xuất bản.

Bên cạnh sách giấy, học sinh và giáo viên có thể khai thác SGK điện tử miễn phí trên hệ thống trực tuyến của NXBGDVN để chủ động tiếp cận nội dung học tập, đồng thời cập nhật những thông tin điều chỉnh liên quan đến sách.

NXBGDVN cũng khuyến khích các gia đình tận dụng những bộ SGK Kết nối tri thức với cuộc sống còn sử dụng tốt từ năm học trước nếu được tặng lại hoặc bảo quản nguyên vẹn. Theo nhà xuất bản, việc sử dụng lại sách không chỉ giúp giảm áp lực cung ứng mà còn góp phần thực hành tiết kiệm, hạn chế lãng phí.

NXBGDVN khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi nhu cầu tại từng địa phương, chủ động điều phối sách đến những khu vực còn thiếu, nhằm bảo đảm học sinh có đủ SGK trước khi bước vào năm học mới.