Phụ nữ đồng bào Dao giúp nhau làm giàu từ gà Tiên Yên

Trước đây, cuộc sống gia đình bà Lỷ Thị Mai, thôn Đồng Mộc, xã Đông Ngũ, chủ yếu dựa vào mấy sào ruộng và những công việc thuê mướn theo thời vụ. Thu nhập bấp bênh khiến việc cải thiện đời sống gặp nhiều khó khăn.

Năm 2020, sau khi được cán bộ Hội LHPN xã tuyên truyền, vận động, gia đình bà Mai mạnh dạn tham gia mô hình nuôi gà Tiên Yên thương phẩm theo quy trình VietGAP. Khởi đầu với 1.000 con gà, bà từng bước tích lũy kinh nghiệm, khắc phục khó khăn do dịch bệnh, thời tiết bất lợi và biến động giá cả.

Từ những lứa gà đầu tiên, bà Mai chú trọng tìm hiểu kỹ thuật chăm sóc, phòng bệnh và tổ chức chăn nuôi phù hợp. Dù có thời điểm đàn gà hao hụt, lợi nhuận không đạt kỳ vọng, bà vẫn kiên trì duy trì mô hình, từng bước mở rộng quy mô.

Năm 2025, gia đình bà tăng đàn lên 3.000 con gà Tiên Yên, sau khi trừ chi phí thu lãi hơn 150 triệu đồng. Năm 2026, gia đình tiếp tục duy trì quy mô này.

Không dừng lại ở chăn nuôi gà, bà Mai phát triển thêm mô hình nuôi lợn, hiện có khoảng 100 con. Việc kết hợp nhiều vật nuôi giúp gia đình đa dạng nguồn thu, giảm phụ thuộc vào một sản phẩm. Bà cũng thực hiện chăn nuôi lợn theo hướng an toàn sinh học, chú trọng con giống, thức ăn, vệ sinh chuồng trại và tiêm phòng định kỳ.

Từ một hộ gia đình từng gặp nhiều khó khăn, bà Mai đã từng bước xây dựng mô hình kinh tế có hiệu quả. Điều đáng chú ý là bà không giữ kinh nghiệm cho riêng mình mà thường xuyên chia sẻ với hội viên phụ nữ trong thôn, hướng dẫn cách chăm sóc đàn gà, phòng bệnh và tổ chức sản xuất theo hướng hàng hóa.

Từ học hỏi kinh nghiệm đến mở rộng đàn gà hàng nghìn con

Từ mô hình của bà Mai, chị Lỷ Thị Thảo, hội viên phụ nữ dân tộc Dao ở thôn Đồng Mộc, đã mạnh dạn phát triển chăn nuôi gà Tiên Yên. Trước đây, gia đình chị chủ yếu nuôi gà nhỏ lẻ, quy mô chưa lớn. Sau khi học hỏi kinh nghiệm từ bà Mai, chị từng bước đầu tư chuồng trại, mở rộng đàn và tổ chức chăn nuôi bài bản hơn.

Đến nay, gia đình chị Thảo đã có 4 chuồng nuôi gà Tiên Yên với hàng nghìn con mỗi năm. Năm 2026, chị tiếp tục đầu tư, nâng quy mô đàn lên khoảng 8.000 con.

Chị Thảo cho biết, nhờ phát triển chăn nuôi gà, cuộc sống gia đình đã cải thiện đáng kể. Nguồn thu từ mô hình giúp gia đình có điều kiện tính chuyện xây dựng nhà ở, đầu tư cho con học tập và tiếp tục mở rộng sản xuất. Trong thời gian tới, chị dự định tăng đàn lên 8.000–10.000 con mỗi năm.

Câu chuyện của bà Mai và chị Thảo cho thấy hiệu quả của việc hội viên phụ nữ chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau phát triển sinh kế. Từ một mô hình ban đầu, cách làm phù hợp được nhân rộng, tạo thêm cơ hội để các hộ dân tộc thiểu số phát triển kinh tế ngay tại địa phương.

Theo bà Mạ Thị Hùng, Chủ tịch Hội LHPN xã Đông Ngũ, bà Mai là một trong những điển hình tích cực trong phong trào phát triển kinh tế của hội viên phụ nữ. Việc sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm chăn nuôi, trồng trọt của bà đã khuyến khích nhiều hội viên mạnh dạn đầu tư, xây dựng các mô hình gia trại, trang trại có hiệu quả.

Cấp Hội làm cầu nối hỗ trợ sinh kế

Để các mô hình phát huy hiệu quả, Hội LHPN xã Đông Ngũ chú trọng hỗ trợ hội viên tiếp cận vốn vay ưu đãi, tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật và thay đổi tư duy sản xuất. Các mô hình kinh tế tiêu biểu được giới thiệu để chị em tham quan, học hỏi, áp dụng phù hợp với điều kiện gia đình.

Theo bà Mạ Thị Hùng, Hội phối hợp với các phòng, ban chuyên môn tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, đồng thời kết nối với Ngân hàng Chính sách xã hội để tạo nguồn vốn cho hội viên đầu tư phát triển kinh tế.

Sự hỗ trợ này có ý nghĩa với phụ nữ dân tộc thiểu số ở những địa bàn còn khó khăn, khi không ít hộ thiếu vốn, kinh nghiệm và thông tin thị trường. Thông qua hoạt động của tổ, nhóm phụ nữ, những người đi trước có thể chia sẻ kinh nghiệm thực tế, giúp các hộ mới bắt đầu hạn chế rủi ro trong quá trình sản xuất.

Với gà Tiên Yên, lợi thế là giống gà đặc sản được thị trường ưa chuộng. Tuy nhiên, để chăn nuôi bền vững, các hộ vẫn cần chú trọng chất lượng con giống, phòng chống dịch bệnh, bảo đảm an toàn sinh học và chủ động đầu ra. Việc mở rộng đàn cũng cần gắn với khả năng chăm sóc, nguồn vốn và nhu cầu tiêu thụ, tránh chạy theo số lượng mà thiếu tính toán hiệu quả.

Từ 1.000 con gà ban đầu của gia đình bà Lỷ Thị Mai đến mô hình khoảng 8.000 con của chị Lỷ Thị Thảo, sự thay đổi không chỉ nằm ở quy mô chăn nuôi mà còn ở tinh thần chủ động học hỏi, giúp nhau làm kinh tế. Khi được tiếp cận vốn, kiến thức và sự hỗ trợ của tổ chức Hội, phụ nữ dân tộc thiểu số có thêm điều kiện phát huy thế mạnh địa phương, cải thiện thu nhập và từng bước xây dựng cuộc sống ổn định hơn.