Hàn Quốc: Định kiến với phụ nữ tuổi Ngọ

Trong văn hóa Á Đông, ngựa tượng trưng cho sức mạnh, sự tự do và tinh thần tiên phong. Là con giáp thứ 7 trong 12 địa chi, Ngọ từ lâu được xem là biểu tượng của sự nhanh nhẹn, bền bỉ và lòng dũng cảm.

Theo tờ The Korea Herald, ở Hàn Quốc cổ đại, ngựa còn gắn liền với chiến binh và những cuộc chinh phạt, đại diện cho năng lượng nam tính mạnh mẽ.

Nhưng điều này cũng sinh ra một nghịch lý kéo dài suốt nhiều thế hệ: Phụ nữ tuổi Ngọ bị cho là "quá mạnh mẽ", "thiếu nữ tính" hoặc "khó yên bề gia thất". Đây là một định kiến âm thầm tồn tại trong nhiều gia đình Hàn Quốc truyền thống, thỉnh thoảng lại bùng lên mỗi khi bước sang năm Ngọ.

PHỤ NỮ TUỔI NGỌ QUÁ MẠNH MẼ ĐỂ KẾT HÔN?

Han So Young, 29 tuổi, dự sinh vào tháng 2 năm nay - đúng năm Ngọ. Niềm vui làm mẹ của cô lại đi kèm với một nỗi áp lực không tên.

"Nhiều người lớn trong gia đình liên tục nói con gái sinh năm Ngọ sẽ cứng đầu, khó dạy, sau này vất vả chuyện gia đình. Thậm chí, mẹ tôi còn gợi ý nên sinh mổ sớm để tránh… sinh con đúng năm Ngọ. Thật khó tin khi con tôi còn chưa ra đời đã bị định kiến chỉ vì năm sinh", Han So Young chia sẻ.

Câu chuyện của Han không hiếm. Ở Hàn Quốc, từng có thời điểm số trẻ em sinh vào năm Ngọ giảm mạnh vì các gia đình né tránh "năm xấu". Hiện tượng này từng xảy ra rõ rệt nhất vào năm 1966 - năm Ngọ - khi tỉ lệ sinh giảm kỷ lục.

Nếu trong tư duy truyền thống, phụ nữ tuổi Ngọ bị xem là khó kiểm soát thì trong xã hội hiện đại, nhiều phụ nữ trẻ tuổi Hàn Quốc chứng minh năm sinh của mình luôn gắn với hình ảnh năng động, độc lập, tài giỏi và đầy tham vọng.

Ví dụ như vận động viên trượt băng nghệ thuật Kim Yuna, sinh năm 1990 vào năm Canh Ngọ. Cô được mệnh danh là "Quốc bảo trượt băng" của Hàn Quốc, đã mang về cho xứ sở kim chi rất nhiều huy chương vàng quốc tế. Hay Park Sae Rom, Giáo sư kỹ thuật công nghiệp tại Viện Khoa học và Công nghệ Quốc gia Ulsan, gia nhập hội đồng quản trị nền tảng Kakao khi mới 30 tuổi. Sae Rom cũng sinh năm Ngọ.

NGUỒN GỐC TỪ XA XƯA VÀ "LỆCH CHUẨN"

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa Hàn Quốc, định kiến phụ nữ tuổi Ngọ không xuất phát từ tín ngưỡng dân gian bản địa, mà có nguồn gốc từ Nhật Bản vào đầu thế kỷ XX.

Chủ tịch Ủy ban Di sản Văn hóa Phi vật thể Hàn Quốc Cheon Jin Gi cho biết: "Không có cơ sở khoa học nào liên kết con giáp với tính cách con người. Nhưng trong một xã hội, nơi bói toán và chiêm tinh ăn sâu vào suy nghĩ, các biểu tượng này dễ bị gán ghép với định kiến giới".

Ông giải thích rằng tại Nhật Bản, từng tồn tại quan niệm"Hinoeuma" - phụ nữ sinh năm Ngọ bị cho là không phù hợp hôn nhân, dễ đem lại bất hạnh. Khi Nhật Bản đô hộ bán đảo Triều Tiên vào năm 1910-1945, quan niệm này lan sang Hàn Quốc và dần bén rễ trong đời sống dân gian.

Theo Cheon, bản chất của định kiến này bắt nguồn từ việc gán đặc tính của ngựa - mạnh mẽ, hiếu động, quyết liệt - cho nam giới. Khi những đặc tính đó xuất hiện ở phụ nữ, xã hội phụ quyền coi đó là "lệch chuẩn". "Đó là sản phẩm của một thời đại mà phụ nữ được kỳ vọng dịu dàng, ngoan ngoãn và phụ thuộc. Khi chuẩn mực đó bị phá vỡ, người ta tìm cách gán cho nó một điềm xấu", Cheon nhận định.

Hàn Quốc là quốc gia phát triển bậc nhất châu Á, nhưng cũng là nơi các yếu tố tâm linh như bói toán, phong thủy, con giáp vẫn hiện diện mạnh mẽ. Không ít doanh nghiệp chọn ngày khai trương theo lịch tử vi, nhiều gia đình chọn ngày cưới, ngày sinh cho con dựa vào thầy bói.

Trong bối cảnh đó, việc xóa bỏ hoàn toàn những điều này là rất khó. Nhưng các chuyên gia cho rằng điều quan trọng là cần phân biệt giữa văn hóa truyền thống và những định kiến gây tổn thương.

"Con giáp có thể là một biểu tượng văn hóa. Nhưng không nên biến nó thành bản án cuộc đời cho bất kỳ ai", Chủ tịch Ủy ban Di sản Văn hóa Phi vật thể Hàn Quốc Cheon Jin Gi nhấn mạnh.