Phụ nữ trẻ chủ động phòng ngừa ung thư vú

Trước đó, từ năm 18 tuổi, Benson đã biết cha mình mang đột biến gen BRCA1. Cô của Benson cũng mang gen này, và đã được chẩn đoán mắc ung thư vú ở tuổi 33. Đột biến gen BRCA1 làm tăng đáng kể nguy cơ mắc các bệnh ung thư, đặc biệt là ung thư vú và buồng trứng. Đến năm 21 tuổi, Benson phát hiện bản thân cũng mang đột biến gen BRCA1. Để chủ động bảo vệ sức khỏe, năm ngoái, cô đã thực hiện phẫu thuật cắt bỏ và tái tạo lại hai bên vú.

"Tôi thà chấp nhận trải qua những đau đớn của ca phẫu thuật phòng ngừa, còn hơn phải sống cả đời trong nỗi bất an thường trực", Benson, hiện 23 tuổi, chia sẻ. Dù cuộc phẫu thuật không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ ung thư và bản thân Benson cũng phải đối mặt với một số biến chứng sau đó, bao gồm cả tình trạng tụ máu, cô vẫn khẳng định: "Tôi hoàn toàn không hối hận về quyết định của mình".

Ung thư trẻ hóa và làn sóng phòng ngừa

Tình trạng ung thư gia tăng ở người dưới 50 tuổi đang là một xu hướng đáng báo động, thúc đẩy nhiều bệnh nhân chủ động tìm đến các biện pháp phòng ngừa sớm. Riêng với ung thư vú, dù phụ nữ dưới 45 tuổi chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng số, nhưng số trường hợp mắc bệnh ở nhóm tuổi này đã tăng đều đặn 1,1% mỗi năm suốt thập kỷ qua.

Hiện tại, nhờ sự phát triển và phổ biến của di truyền học, những phụ nữ có nguy cơ cao đã có thể tiếp cận nguồn thông tin chuẩn xác để lựa chọn phẫu thuật phù hợp, giúp giảm đến 95% rủi ro mắc bệnh. Các bác sĩ chuyên ngành cũng xác nhận họ đang chứng kiến ngày càng nhiều phụ nữ trẻ muốn cắt bỏ tuyến vú để chủ động phòng ngừa ung thư.

"Hiện nay, việc tiếp nhận và điều trị cho người ở tuổi đầu 30 là chuyện bình thường", bác sĩ Steven Sultan, chuyên gia phẫu thuật thẩm mỹ và tái tạo tại Bệnh viện Mount Sinai (New York), chia sẻ. Ông cho biết, khoảng 20% số ca phẫu thuật ông thực hiện là phẫu thuật dự phòng.

Đối tượng của phẫu thuật dự phòng thường là phụ nữ chủ động can thiệp ngay khi phát hiện các yếu tố nguy cơ do di truyền, và những người từng có kết quả chụp chiếu đáng ngờ phải làm sinh thiết nhưng may mắn không mắc ung thư. Đặc biệt, trong vài năm trở lại đây, Sultan nhận thấy có sự thay đổi rõ rệt khi số bệnh nhân ở độ tuổi 20 tìm đến phòng khám của ông tăng lên đáng kể, bao gồm cả những người đã mắc ung thư lẫn những trường hợp thực hiện phẫu thuật dự phòng như Benson.

Dù hiện chưa có số liệu thống kê về phẫu thuật cắt bỏ vú dự phòng ở người trẻ, nhiều bác sĩ khẳng định họ đang chứng kiến thay đổi trong nhận thức của phụ nữ.

Bác sĩ Lisa Cassileth, chuyên gia phẫu thuật thẩm mỹ ngực tại Beverly Hills, cho biết, trong vòng ba năm qua, số lượng phụ nữ từ 30 đến 35 tuổi tìm đến phòng khám của bà để phẫu thuật tái tạo ngực sau khi chủ động cắt bỏ tuyến vú để phòng ngừa ung thư đã tăng tới 30%.

Nỗi sợ ung thư và áp lực vô hình

Phẫu thuật cắt bỏ và tái tạo cả hai vú là một quá trình xâm lấn kéo dài, có thể mất đến một năm để ổn định và khiến phụ nữ mất khả năng cho con bú. Bác sĩ Mark Robson tại Trung tâm Ung thư Memorial Sloan Kettering (New York) cho biết, nhiều phụ nữ mang đột biến gen BRCA dù biết sớm vẫn muốn trì hoãn phẫu thuật cho đến khi kết hôn hoặc sinh con.

Thay vào đó, họ chọn giải pháp chụp chiếu và khám định kỳ mỗi 6 tháng. Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân đang phải đối mặt với áp lực từ mạng xã hội buộc họ phải phẫu thuật, dù giới y khoa luôn coi đây là một lựa chọn cá nhân chứ không phải bắt buộc.

Đồng quan điểm, bác sĩ Puneet Singh đến từ Hiệp hội Phẫu thuật Ung bướu khẳng định, đối với người mang đột biến gen BRCA1 hoặc BRCA2 nhưng chưa mắc ung thư, cả việc theo dõi định kỳ và phẫu thuật phòng ngừa đều là những phương án phù hợp. Bệnh nhân cần cân nhắc kỹ nhiều yếu tố hệ quả sau phẫu thuật trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

Bác sĩ Heather Richardson ở Beverly Hills cho biết, ngày càng có nhiều phụ nữ không mang đột biến gen nhưng vẫn muốn cắt bỏ vú. Dù các thang điểm đánh giá nguy cơ và quy trình sàng lọc hiện đại giúp cứu sống nhiều người, lượng thông tin khổng lồ này lại mang đến tác dụng phụ. Chúng khiến bệnh nhân rơi vào trạng thái cực kỳ lo lắng, liên tục làm sinh thiết và luôn cảm thấy như mình đã mắc ung thư. Tình huống này đặt các bác sĩ vào một thế khó xử. Họ vừa không muốn để bệnh nhân bị nỗi sợ chi phối và khuyên họ giữ lại ngực, vừa lo sợ rằng nếu không may ung thư xảy ra, bệnh nhân sẽ suy sụp.

Hơn một thập kỷ trước, Angelina Jolie từng gây xôn xao dư luận khi quyết định phẫu thuật cắt bỏ hai bên vú để phòng ngừa ung thư ở tuổi 37, ngay sau khi phát hiện mình mang đột biến gen BRCA1. Câu chuyện của cô đã thúc đẩy rất nhiều phụ nữ chủ động tìm đến xét nghiệm gen. Gần đây, nữ diễn viên Olivia Munn cũng thu hút sự chú ý khi chia sẻ toàn bộ hành trình phẫu thuật cắt bỏ hai bên vú trên mạng xã hội sau khi được chẩn đoán mắc ung thư vú thể Luminal B.

Những cô gái trẻ chủ động chọn hành động

Theo bác sĩ Anne Peled, chuyên gia phẫu thuật ung thư và thẩm mỹ vú tại San Francisco (California), người cũng từng hai lần chiến thắng căn bệnh này, sự bùng nổ của mạng xã hội, chi phí xét nghiệm gen ngày càng dễ tiếp cận, cùng với những bước tiến vượt bậc trong y khoa đã tiếp thêm động lực cho phụ nữ trẻ hành động.

"Bệnh nhân trẻ nhất của tôi mới 17 tuổi khi thực hiện phẫu thuật dự phòng. Cô bé quyết định can thiệp sớm sau khi chị gái bị chẩn đoán mắc ung thư vú ở tuổi 21, đây cũng là bước ngoặt giúp gia đình phát hiện ra đột biến gen BRCA di truyền", Peled chia sẻ.

Chị em nhà Schiffman đã có hành trình đầy cam go đối mặt với ung thư vú. Mùa thu năm ngoái, ngay trước bữa tiệc đính hôn đúng ba ngày, Lindsay Schiffman, 29 tuổi, người làm về tổ chức sự kiện, được chẩn đoán mắc ung thư vú. Thực tế, rủi ro này đã hiển hiện từ năm 2015, khi mẹ cô phải phẫu thuật phòng ngừa do mang gen BRCA1 đột biến.

"Nỗi sợ hãi trước tin đó khiến tôi chùn bước và không dám đi xét nghiệm", Lindsay chia sẻ. Sự trì hoãn khiến cô chỉ phát hiện ra bệnh khi có khối u ở nách. Để chuẩn bị cho cuộc chiến dài, song song với việc cắt bỏ tuyến vú và tái tạo ngực, Lindsay cùng hôn phu đã trữ đông trứng. Việc này vừa giúp bảo đảm khả năng sinh sản của cô trước khi bước vào hóa trị, vừa tiện xét nghiệm gen phôi để ngăn ngừa đột biến BRCA truyền sang con.

Biến cố của Lindsay đã thúc đẩy em gái Carly Schiffman, 23 tuổi, hiện làm việc trong ngành công nghệ tài chính, hành động. Khi nhận kết quả dương tính với đột biến gen BRCA1, cô không trốn tránh mà chủ động lên kế hoạch phẫu thuật cắt bỏ và tái tạo vú vào mùa đông này.

Đứng trước lựa chọn thay đổi hoàn toàn cơ thể khi còn quá trẻ, Carly thừa nhận: "Ở tuổi 23, tôi rất chú trọng đến ngoại hình và những gì người khác nghĩ về mình. Nhưng khi ranh giới giữa rủi ro và lợi ích quá rõ ràng, tôi biết mình không thể chần chừ".