Phương án “trả nhà - nhận tiền” tại HH Linh Đàm nhìn từ góc độ chuyên gia
Sau nhiều năm sử dụng chung cư HH Linh Đàm hiện vẫn chưa được cấp sổ.
Phương án “trả nhà - nhận tiền” tại HH Linh Đàm đặt ra bài toán lớn về quyền lợi của người dân sau gần một thập kỷ sinh sống. Theo GS. Đặng Hùng Võ, việc bồi hoàn cần tính đủ lạm phát, lãi suất và các chi phí phát sinh, tránh để người dân chịu thiệt.
Việc đưa ra phương án "trả nhà - nhận tiền" đối với cư dân khu đô thị HH Linh Đàm (phường Hoàng Liệt, Hà Nội) đang thu hút sự quan tâm của dư luận, không chỉ ở góc độ quyền lợi người dân mà còn ở cách thức xử lý những sai phạm đã kéo dài suốt nhiều năm.
Sau gần một thập kỷ kể từ khi các tòa nhà đi vào sử dụng, hàng nghìn căn hộ tại đây vẫn chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Gần đây, việc phát phiếu thu thập thông tin tới từng hộ dân, trong đó đưa ra các phương án như "trả nhà - nhận tiền" hoặc bố trí căn hộ khác, tiếp tục làm dấy lên nhiều băn khoăn.
Theo nội dung phiếu, người dân được lựa chọn giữa 3 phương án: trả lại căn hộ để nhận lại tiền; được bố trí căn hộ khác có giá trị tương đương; hoặc nêu ý kiến khác. Tuy nhiên, qua ghi nhận, phần lớn cư dân mong muốn tiếp tục sinh sống tại căn hộ hiện tại và được cấp sổ đỏ, thay vì thay đổi nơi ở.
Phiếu thu thập thông tin
Trao đổi với phóng viên Báo Phụ nữ Việt Nam, GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, cho rằng việc lấy ý kiến cư dân là cần thiết, song cách làm hiện nay còn chưa thực sự thuyết phục.
"Việc lấy ý kiến người dân là cần thiết, nhưng cách làm hiện nay còn khá 'yếu ớt'. Những sai phạm này lẽ ra phải được xử lý ngay từ thời điểm hình thành, không thể để kéo dài suốt nhiều năm như vậy", ông Võ nhận định.
Theo GS. Đặng Hùng Võ, khi sai phạm đã tồn tại từ giai đoạn đầu của dự án nhưng chưa được xử lý dứt điểm, hệ quả là quyền lợi của người dân bị "treo" trong thời gian dài, kéo theo nhiều hệ lụy về pháp lý và đời sống.
Đối với phương án "trả nhà - nhận tiền", GS. Đặng Hùng Võ nhấn mạnh việc xác định giá trị bồi hoàn cần được tính toán một cách toàn diện, không thể chỉ dựa trên giá mua ban đầu.
"Không thể đơn giản trả lại số tiền người dân đã bỏ ra ban đầu. Phải tính theo giá tại thời điểm mua có điều chỉnh theo lạm phát, cộng với lãi suất ngân hàng và bù đắp đầy đủ các thiệt hại phát sinh", vị GS. nói.
Theo GS. Võ, trong suốt thời gian sinh sống, nhiều hộ dân đã đầu tư thêm chi phí đáng kể để sửa chữa, hoàn thiện nội thất và ổn định cuộc sống. Những khoản chi này cần được tính đến khi xây dựng phương án hoàn trả.
"Trong quá trình sinh sống, người dân đã bỏ ra hàng trăm triệu đồng để sửa chữa, hoàn thiện căn hộ. Những chi phí đó phải được tính đầy đủ. Việc hoàn trả cần kèm theo lãi suất ngân hàng và các thiệt hại trong suốt thời gian sử dụng", ông Võ nhấn mạnh.
Giá chung cư hiện tại tăng khoảng gấp 3 lần so với thời điểm năm 2015
Bên cạnh đó, GS. Đặng Hùng Võ cho rằng phương án hoán đổi căn hộ sang khu vực khác chỉ có thể thực hiện khi có sự đồng thuận của người dân. Theo ông, khu HH Linh Đàm có vị trí thuận lợi, hạ tầng và đời sống đã ổn định, do đó việc chuyển sang khu vực khác như Thanh Hà – cách đó hàng chục km sẽ kéo theo nhiều xáo trộn.
"Chuyển chỗ ở không chỉ là thay đổi căn hộ, mà còn ảnh hưởng đến công việc, học tập và sinh hoạt của cả gia đình. Vì vậy, việc hoán đổi chỉ có thể thực hiện khi người dân đồng thuận", ông Võ nói.
Đáng chú ý, vị chuyên gia nhận định khu đô thị Linh Đàm từng được coi là hình mẫu về quy hoạch, song việc để xảy ra sai phạm xây dựng với quy mô lớn đã làm biến dạng không gian đô thị.
"Khu đô thị này từng là kiểu mẫu, nhưng việc xây dựng tổ hợp 12 tòa chung cư sai quy hoạch đã trở thành một 'vết cào' của đô thị. Nếu không xử lý được thì thể hiện sự yếu kém của chính quyền", GS. Đặng Hùng Võ thẳng thắn.
Trong bối cảnh các phương án xử lý đang được đưa ra lấy ý kiến, nhiều ý kiến cho rằng điều quan trọng không chỉ là thu thập quan điểm của người dân, mà là một giải pháp rõ ràng, có cơ sở pháp lý và đảm bảo quyền lợi chính đáng cho những người đã sinh sống ổn định tại đây suốt nhiều năm.
Như Báo Phụ nữ Việt Nam đã phản ánh, khoảng hơn 10 ngày trước, nhiều cư dân tại các tòa VP3, VP5, HH1, HH2, HH3, HH4 khu đô thị Linh Đàm lần lượt nhận được "phiếu thu thập thông tin" do tổ dân phố phát tới từng hộ gia đình.
Phiếu được giới thiệu nhằm phục vụ việc xác minh các căn hộ chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Người dân được yêu cầu kê khai thông tin cá nhân, quá trình mua bán căn hộ và nêu ý kiến, nguyện vọng.
Đáng chú ý, phiếu đặt ra câu hỏi về việc người mua nhà có được thông báo về nguy cơ không được cấp sổ đỏ hay không. Với nhiều cư dân, câu trả lời là "không".
Ông Tạ Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND phường Hoàng Liệt, cho biết việc phát phiếu không do địa phương chủ trì mà do Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra (PC01), Công an TP Hà Nội triển khai, phường có trách nhiệm phối hợp.
"Đây là việc của cơ quan điều tra, địa phương phối hợp thôi", ông Dũng nói, đồng thời cho biết nội dung phiếu nhằm ghi nhận ý kiến người dân với các phương án đã nêu.
Từ năm 2015 đến nay, khoảng 40.000 hộ dân đã về sinh sống tại khu đô thị HH Linh Đàm nhưng đến thời điểm hiện tại vẫn chưa được cấp sổ hồng, dù phần lớn đã hoàn tất nghĩa vụ tài chính khi mua nhà. Khu đô thị này gồm 4 cụm chung cư HH1, HH2, HH3, HH4; mỗi cụm có 3 tòa nhà ký hiệu A, B, C, cao 41 tầng, bao gồm 1 tầng hầm, 1 tầng dành cho thương mại – dịch vụ và 1 tầng penthouse. Mỗi tầng bố trí từ 20 đến 24 căn hộ, diện tích dao động từ 37 m² đến trên 60 m². Đây là một trong những dự án nhà ở giá thấp quy mô lớn tại Hà Nội, do Xí nghiệp Xây dựng tư nhân số 1 tỉnh Lai Châu (thuộc Tập đoàn Mường Thanh) và Công ty Bemes đầu tư. Thời điểm mở bán năm 2015, giá căn hộ phổ biến ở mức 16–17 triệu đồng/m², phù hợp với khả năng chi trả của nhiều gia đình trẻ và người có thu nhập trung bình.
Theo Kết luận thanh tra số 2344 ban hành ngày 10/8/2016 của Thanh tra TP Hà Nội, dự án HH Linh Đàm được phê duyệt quy hoạch tối đa 27 tầng. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, chủ đầu tư đã xây dựng vượt tầng so với giấy phép: các tòa HH4 cao 36 tầng, trong khi HH1, HH2, HH3 được xây dựng tới 41 tầng, tức vượt từ 9 đến 14 tầng so với quy hoạch ban đầu. Những vi phạm này được xác định có tác động trực tiếp đến quyền lợi của hàng nghìn hộ dân tại khu HH Linh Đàm và các tòa VP3, VP5.
