Quảng Ninh sau 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là sự thay đổi về mô hình tổ chức hành chính, mà thực chất là quá trình tái cấu trúc toàn diện phương thức lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực thi quyền lực ở địa phương.

Khi không còn cấp trung gian, mọi yêu cầu về tốc độ điều hành, năng lực phối hợp, tính chủ động của cơ sở và trách nhiệm của người đứng đầu đều thay đổi căn bản. Khoảng cách từ chủ trương đến thực tiễn được rút ngắn hơn nhưng đồng thời áp lực điều hành trực tiếp cũng lớn hơn, yêu cầu phản ứng chính sách cũng nhanh hơn và trách nhiệm giải trình trước Nhân dân cũng cao hơn.

Điều đó đòi hỏi cả cấp tỉnh và cấp xã phải thay đổi mạnh mẽ tư duy quản trị và phương thức vận hành. Cấp tỉnh không thể tiếp tục điều hành theo tư duy "quản lý hành chính thuần túy", dừng lại ở việc ban hành văn bản rồi giao cơ sở tự tổ chức thực hiện, mà phải chuyển mạnh sang tư duy kiến tạo phát triển, đồng hành, hỗ trợ và kiểm soát hiệu quả thực thi của cấp xã. Điều hành trong mô hình mới không phải là làm thay cơ sở, mà là tạo điều kiện để cơ sở đủ năng lực hành động, đủ thẩm quyền xử lý và đủ trách nhiệm để chịu trách nhiệm đến cùng. 

Ngược lại, cấp xã cũng không thể chờ hướng dẫn từng việc, xin ý kiến từng khâu như trước đây, mà phải thực sự trở thành cấp quản trị trực tiếp địa bàn, gần dân nhất, hiểu dân nhất và giải quyết công việc của người dân nhanh nhất, trực tiếp chịu trách nhiệm trước Nhân dân về chất lượng điều hành của mình.

Nhìn lại 1 năm qua, mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng thực tiễn chứng minh mô hình mới đã từng bước đi vào vận hành ổn định và đạt được nhiều kết quả tích cực. Năm 2025, trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước còn nhiều khó khăn, tỉnh vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng cao, đạt 11,89%, đứng đầu cả nước; tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh tăng 75% so với dự toán được giao; toàn bộ 54/54 xã, phường, đặc khu đều tăng thu ngân sách. Các chỉ tiêu về thu hút đầu tư, phát triển doanh nghiệp, giải ngân đầu tư công tiếp tục duy trì tích cực; môi trường đầu tư kinh doanh tiếp tục được cải thiện theo hướng công khai, minh bạch, thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.

Cùng với phát triển kinh tế, hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ Nhân dân có nhiều chuyển biến rõ nét. Các thủ tục hành chính được tiếp nhận và giải quyết ổn định, thông suốt, không để xảy ra tình trạng ùn tắc khi thực hiện mô hình mới. Công tác chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh; hệ thống điều hành tác nghiệp điện tử, phòng họp không giấy, giải quyết công việc trên môi trường số được triển khai đồng bộ, từng bước hình thành nền hành chính hiện đại, minh bạch, giảm thời gian và chi phí xã hội cho người dân, doanh nghiệp. 

Người dân đánh giá tích cực hơn đối với tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ, tính công khai, minh bạch và khả năng giải quyết công việc ngay tại cơ sở của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã sau sắp xếp.

Ông Quản Minh Cường, Ủy viên TƯ Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh, cho biết: Tỉnh Quảng Ninh đang bước vào thời điểm có ý nghĩa chiến lược khi Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương. Đây không chỉ là dấu mốc về mặt tổ chức hành chính mà là bước chuyển mới về tầm vóc phát triển, vị thế chính trị, năng lực quản trị và chất lượng tăng trưởng của tỉnh trong giai đoạn mới.

Trong định hướng phát triển đó, Quảng Ninh đang từng bước hình thành cấu trúc phát triển đa cực, đa trung tâm, đa hành lang; phát triển tích hợp giữa đô thị, công nghiệp, dịch vụ, logistics, kinh tế biển, kinh tế cửa khẩu, kinh tế di sản và đổi mới sáng tạo; phát huy vai trò các cực động lực như Hạ Long, Vân Đồn, Móng Cái, Quảng Yên, Yên Tử. Điều đó đòi hỏi mô hình quản trị cũng phải chuyển tương ứng: từ quản lý theo địa giới hành chính sang quản trị theo không gian phát triển, theo liên kết vùng, liên kết chuỗi giá trị và điều phối tổng thể các nguồn lực phát triển.

Chính vì vậy, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp phải trở thành nền tảng của một hệ thống quản trị hiện đại, tích hợp, liên thông, dựa trên dữ liệu, có khả năng phản ứng nhanh trước yêu cầu phát triển mới.

Mỗi xã, phường, đặc khu phải trở thành một "điểm kết nối phát triển" trong tổng thể cấu trúc phát triển chung; vừa giữ vai trò quản trị địa bàn, vừa tham gia trực tiếp vào các chuỗi giá trị kinh tế, các hành lang phát triển, các cực tăng trưởng và các không gian đổi mới sáng tạo của Quảng Ninh trong tương lai. Vận hành hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp phải tạo ra một hệ thống quản trị đủ hiện đại, đủ linh hoạt, đủ năng lực điều phối phát triển nhanh, xanh, bền vững; đủ khả năng thích ứng với mô hình đô thị biển - di sản - thông minh - cửa ngõ quốc tế mà Quảng Ninh đang hướng tới.

Một năm qua mới chỉ là bước khởi đầu của một quá trình đổi mới lớn hơn, sâu sắc hơn và cũng đòi hỏi cao hơn. Quảng Ninh đã hoàn thành bước chuyển về tổ chức bộ máy nhưng yêu cầu phía trước là phải tạo được bước chuyển thực chất về chất lượng quản trị, hiệu quả điều hành và năng lực phục vụ Nhân dân. Không chỉ vận hành ổn định mà phải vận hành hiệu quả; không chỉ tinh gọn bộ máy, mà phải nâng cao chất lượng quản trị; không chỉ giải quyết công việc hành chính mà phải kiến tạo phát triển; không chỉ phục vụ người dân tốt hơn hôm qua mà phải xây dựng một nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch và đủ năng lực dẫn dắt phát triển trong giai đoạn mới.