Sinh viên Hà Nội dùng công nghệ đưa sử thi Mường đến gần giới trẻ
Triển lãm thực tế tăng cường "Dòng chảy sử thi" giới thiệu 10 bức tranh minh họa được xây dựng từ sử thi "Đẻ đất đẻ nước"
Ứng dụng công nghệ thực tế tăng cường (AR), AI thử đồ cùng không gian trải nghiệm đa giác quan, nhóm sinh viên thực hiện dự án "Sử thi tân diện" mang đến cách tiếp cận sinh động, trực quan với sử thi "Đẻ đất đẻ nước" của người Mường.
Dự án Sử thi tân diện do 5 sinh viên ngành Truyền thông Đa phương tiện, Trường Đại học FPT Hà Nội, khởi xướng, hướng đến nhóm người trẻ từ 18 đến 25 tuổi đang học tập và làm việc tại Hà Nội. Mục tiêu của nhóm là thu hẹp khoảng cách giữa giới trẻ và di sản dân tộc bằng ngôn ngữ của thời đại số, biến những tư liệu học thuật thành hành trình khám phá gần gũi, dễ tiếp cận.
Chuỗi trải nghiệm được thiết kế qua 3 "điểm chạm". Mở đầu là talkshow Nối thời số - Ai là người kể tiếp câu chuyện văn hóa trong thời đại số? diễn ra vào giữa tháng 7/2026. Chương trình tạo không gian đối thoại giữa các nhà nghiên cứu, giảng viên và những người trẻ làm nội dung số về cách lan tỏa di sản văn hóa. Bên cạnh phần thảo luận, người tham dự còn được tham gia đánh chiêng, nhảy sạp, uống rượu cần, tìm hiểu trang phục truyền thống của người Mường...
Các hoạt động tương tác như đi cà kheo, bịt mắt đánh chiêng, nhảy sạp... trong khuôn khổ dự án thu hút du khách trải nghiệm
Điểm nhấn tiếp theo là Không gian văn hóa Sắc Mường đương đại kết hợp triển lãm thực tế tăng cường Dòng chảy sử thi tổ chức tại Hồ Văn (Khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám) vào đầu tháng 8/2026. Triển lãm giới thiệu 10 bức tranh minh họa được xây dựng từ 26 phần của sử thi Đẻ đất đẻ nước. Khi quét mã bằng điện thoại thông minh, người xem có thể theo dõi hình ảnh chuyển động, nghe âm thanh minh họa và tìm hiểu ý nghĩa văn hóa của từng câu chuyện.
Bên cạnh đó, các hoạt động tương tác như bịt mắt đánh chiêng, đâm đuống hay tô tranh trên túi vải, nhảy sạp... giúp người tham dự trực tiếp hòa mình vào không gian văn hóa Mường.
Để kéo dài sức sống của dự án, nhóm sinh viên còn xây dựng trang thông tin Sử thi tân diện, hệ thống hóa toàn bộ 26 phần sử thi theo dòng thời gian trực quan. Điểm nổi bật của nền tảng là mô hình 3D 360 độ tái hiện không gian nhà sàn Mường, cho phép người dùng tham quan và khám phá kiến trúc truyền thống trong môi trường trực tuyến.
Du khách có thể khám phá văn hóa truyền thống trong môi trường trực tuyến
Dù ứng dụng nhiều công nghệ hiện đại, nhóm thực hiện khẳng định "tân diện" chỉ là cách làm mới phương thức tiếp cận, không thay đổi hay đơn giản hóa nội dung sử thi. Toàn bộ nội dung được xây dựng trên bản dịch của các nhà nghiên cứu Đặng Văn Lung, Vương Anh và Hoàng Anh Nhân, đồng thời tham khảo ý kiến các nghệ nhân Mường để bảo đảm tính chuẩn xác. Dự án tập trung giới thiệu giá trị văn học, nghệ thuật và nhân văn của sử thi, không thương mại hóa hoặc tái hiện các nghi lễ tín ngưỡng.
Bạn Phạm Thanh Thảo, Trưởng dự án Sử thi tân diện, cho biết nhóm không hướng tới việc biến sử thi thành sản phẩm chạy theo xu hướng hay kể thay tiếng nói của cộng đồng Mường. Điều nhóm mong muốn là tạo thêm những cách tiếp cận phù hợp để người trẻ chủ động tìm hiểu, cảm nhận và tiếp tục khám phá sâu hơn về di sản văn hóa dân tộc.
Toàn bộ chuỗi hoạt động được triển khai theo hình thức phi lợi nhuận và miễn phí cho công chúng. Sau khi các sự kiện trực tiếp kết thúc, kho tư liệu số của dự án vẫn tiếp tục được duy trì trên môi trường trực tuyến, hướng tới phục vụ công tác trưng bày, giáo dục tại Bảo tàng Hòa Bình và Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam.
