Tay chân miệng tăng nhanh trước mùa tựu trường: Trẻ dưới 5 tuổi nguy cơ cao

Số ca tay chân miệng gia tăng ngay trước thềm năm học mới

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội, chỉ trong 2 tháng (từ 1/5 đến 30/6), thành phố đã ghi nhận hơn 1.000 ca tay chân miệng. Tính từ đầu năm 2026, toàn thành phố có 3.885 ca mắc, tăng 27,5% so với cùng kỳ năm 2025.

Xu hướng gia tăng này cũng được ghi nhận tại BVĐK Hồng Ngọc, từ 1/5 đến 30/6, số trẻ đến khám và điều trị tay chân miệng tăng gấp 2 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này cho thấy bệnh đang lưu hành mạnh trong cộng đồng và có nguy cơ tiếp tục gia tăng khi trẻ bước vào năm học mới.

Không chỉ tăng số ca mắc, các bác sĩ cũng ghi nhận phần lớn bệnh nhi nhập viện đều dưới 5 tuổi. Điển hình là trường hợp bé T.K. (3 tuổi, Hà Nội), 2 ngày đầu, trẻ chỉ sốt khoảng 38°C, xuất hiện một vết loét nhỏ trong miệng nên gia đình tự điều trị tại nhà. Đến ngày thứ ba, trẻ bắt đầu giật mình nhiều khi ngủ, bỏ ăn, mệt lả và sốt cao liên tục. Qua thăm khám, bác sĩ chẩn đoán trẻ mắc tay chân miệng chủng Enterovirus 71 (EV71) có dấu hiệu cảnh báo chuyển nặng và chỉ định nhập viện điều trị.

Theo bác sĩ BSCKI. Phạm Thị Nhường (Khoa Nhi, BVĐK Hồng Ngọc Yên Ninh): "Hơn 90% ca tay chân miệng ghi nhận tại BVĐK Hồng Ngọc là trẻ dưới 5 tuổi. Vì ở độ tuổi này, hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện, chưa có miễn dịch với nhiều chủng virus gây bệnh và thường xuyên sinh hoạt trong môi trường tập thể. Các thói quen như mút tay, ngậm đồ chơi, chưa biết rửa tay đúng cách hay dùng chung đồ dùng khiến virus rất dễ lây lan, đặc biệt khi trẻ đến trường".

Tay chân miệng có thể chuyển nặng từ ngày 2-5 sau khi khởi phát bệnh

Bác sĩ Nhường cho biết, bệnh tay chân miệng do các virus đường ruột gây ra, phổ biến là Coxsackie A16 và Enterovirus 71 (EV71). Nếu Coxsackie A16 thường gây bệnh nhẹ thì EV71 có độc lực cao, có khả năng nhanh chóng xâm nhập vào máu, tấn công hệ thần kinh trung ương, tim mạch và hô hấp.

Đáng lo ngại, EV71 thường không gây triệu chứng rầm rộ và không phải trẻ nào cũng xuất hiện đầy đủ các dấu hiệu điển hình. Có trường hợp chỉ có sốt nhẹ và loét miệng, có trẻ chỉ nổi rất ít nốt ban nhưng virus vẫn âm thầm nhân lên và có thể khiến trẻ chuyển nặng bất kỳ thời điểm nào, thường là ngày 2-5 kể từ khi xuất hiện triệu chứng. Vì vậy, không thể đánh giá mức độ nặng của bệnh dựa vào số lượng nốt ban hay mức độ loét miệng.

"Đặc biệt, trẻ dưới 5 tuổi là nhóm có nguy cơ chuyển nặng cao nhất do hệ miễn dịch còn non yếu, khả năng đáp ứng với virus chưa hoàn thiện. Các bé cũng chưa thể diễn đạt chính xác những bất thường của cơ thể, khiến các dấu hiệu cảnh báo sớm dễ bị bỏ sót." - BSCKI. Phạm Thị Nhường nhấn mạnh.

Bác sĩ khuyến cáo, ngay cả khi trẻ được bác sĩ chỉ định theo dõi tại nhà, phụ huynh cũng không nên chủ quan. Cho trẻ nghỉ ngơi, ăn thức ăn mềm, nguội, dễ nuốt, uống đủ nước, giữ vệ sinh tay và tắm rửa bằng xà phòng dịu nhẹ để hạn chế bội nhiễm. Đồng thời, theo dõi sát và đưa trẻ đi khám ngay khi có các dấu hiệu như sốt trên 39°C kéo dài hơn 2 ngày hoặc đáp ứng kém với thuốc hạ sốt, quấy khóc liên tục, bỏ ăn, đặc biệt là giật mình chới với từng cơn 1 - 2 giây khi bắt đầu ngủ hoặc nằm ngửa, run tay chân, đi loạng choạng hoặc ngồi không vững.

BVĐK Hồng Ngọc chủ động chuẩn bị toàn diện cho mùa cao điểm tay chân miệng

Trước xu hướng số ca tay chân miệng gia tăng, đặc biệt khi mùa tựu trường đến gần, Khoa Nhi - BVĐK Hồng Ngọc đảm bảo tuân thủ nguyên tắc kiểm soát nhiễm khuẩn chặt chẽ với quy trình phân luồng từ tiếp nhận, khám, xét nghiệm, điều trị. Với những trường hợp cần nhập viện, bệnh nhi được thăm khám tối thiểu 3 lần/ngày, đánh giá liên tục các biểu hiện thần kinh, tim mạch và hô hấp để phát hiện sớm các dấu hiệu chuyển nặng dù rất nhỏ, "chặn đứng" nguy cơ biến chứng.

Đồng thời, bệnh viện duy trì số lượng bệnh nhi nội trú tối đa 2 trẻ/phòng, góp phần hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo. Đến nay, BVĐK Hồng Ngọc chưa ghi nhận trường hợp lây nhiễm chéo tay chân miệng trong nội viện.

Để nâng cao hiệu quả điều trị, Khoa Nhi cũng thường xuyên cập nhật phác đồ điều trị tay chân miệng theo hướng dẫn mới nhất của Bộ Y tế. Trước khi trẻ ra viện hoặc được chỉ định theo dõi tại nhà, phụ huynh cũng được hướng dẫn cụ thể cách chăm sóc, cách nhận biết các dấu hiệu cảnh báo và thời điểm cần đưa trẻ quay lại bệnh viện, giúp hạn chế tối đa nguy cơ bỏ lỡ "thời gian vàng" điều trị.