“Thanh âm Gốm” kể chuyện Bát Tràng

Chương trình nằm trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026, diễn ra từ ngày 11 đến 20/9 tại nhiều không gian văn hóa của Thủ đô.

Thay vì chỉ giới thiệu gốm qua sản phẩm hoàn thiện, “Thanh âm Gốm” khai thác một khía cạnh khác của chất liệu này: âm thanh. Các vật dụng bằng gốm, sành được sử dụng như nhạc cụ, kết hợp với chuyển động sân khấu và câu chuyện về quá trình làm nghề tại Bát Tràng.

Chương trình bắt đầu với “Mở đất”, đưa khán giả tiếp cận không gian làng nghề qua các hoạt động trải nghiệm như nặn gốm, vẽ lam, tìm hiểu cách làm sản phẩm và đời sống của người dân Bát Tràng.

Tiếp đó, hoạt cảnh “Lửa nghề Bát Tràng” sử dụng múa, xiếc và chuyển động để tái hiện các công đoạn của nghề. Những kinh nghiệm truyền đời như xử lý đất, tạo cốt, phủ men, xếp và canh lò được chuyển thành ngôn ngữ sân khấu.

Một trong những nội dung chính của chương trình là Gom Show - Âm thanh từ gốm, dự án do nhóm nghệ sĩ Đàn Đó thực hiện. Trong gần 15 năm nghiên cứu và thử nghiệm chất liệu bản địa, nhóm đã phát triển hơn 30 loại nhạc cụ và vật thể tạo âm từ gốm, sành.

Chum, niêu và nhiều vật dụng quen thuộc được chế tác hoặc biến đổi để tạo ra âm thanh. Trong chương trình, khán giả có thể nghe trống chum, trống Lãng, chiêng sành, chuông sành, ang xoay, đàn niêu...

Những vật thể vốn được sử dụng trong đời sống được đặt vào một ngữ cảnh khác, trở thành nhạc cụ và tham gia vào phần trình diễn. Âm thanh của gốm vì thế không chỉ đến từ cách nghệ sĩ gõ hoặc tác động lên vật thể mà còn gắn với chính chất liệu và hình dáng của chúng.

Ở phần “Dòng chảy di sản”, Gom Show kết hợp với các nghệ sĩ múa, xiếc và chuyển động của “Lửa nghề Bát Tràng”. Nghệ nhân và chất liệu văn hóa làng nghề cũng được đưa vào chương trình, tạo sự kết nối giữa người làm nghề và nghệ thuật trình diễn.

Chương trình kết thúc bằng “Trao gửi”, nối lại hành trình từ trải nghiệm làm gốm, câu chuyện về nghề đến âm thanh và trình diễn.

Theo ê-kíp thực hiện, việc tổ chức chương trình ngay tại Bát Tràng nhằm đặt tác phẩm nghệ thuật vào chính không gian nơi nghề gốm vẫn đang diễn ra. Khán giả có thể tiếp cận sản phẩm, câu chuyện về nghề và hoạt động trình diễn trong cùng một hành trình.

“Thanh âm Gốm” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp với UBND xã Bát Tràng và các đơn vị liên quan; Gom Show và Backstage thực hiện.