Thay đổi toàn diện hoạt động khám chữa bệnh qua mô hình "bệnh viện không giấy tờ"

Chuyển đổi số y tế là tái cấu trúc toàn diện quy trình

Thực tiễn cho thấy, chuyển đổi số trong bệnh viện không đơn thuần là việc đưa hồ sơ giấy lên môi trường điện tử, mà là quá trình tái cấu trúc toàn diện hoạt động khám chữa bệnh dựa trên nền tảng công nghệ số, lấy người bệnh làm trung tâm.

Theo PGS.TS Lê Tuấn Linh, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, "chuyển đổi số bệnh viện" là một khái niệm rất rộng, không chỉ dừng lại ở số hóa bệnh án hay một vài khâu nghiệp vụ như đặt lịch khám, thanh toán không dùng tiền mặt. Bản chất của chuyển đổi số là số hóa toàn bộ chu trình chăm sóc người bệnh, từ trước khi người bệnh đến bệnh viện, trong suốt quá trình khám chữa bệnh, cho đến theo dõi, chăm sóc sau khi ra viện", ông nhấn mạnh.

Ở cách tiếp cận này, chuyển đổi số giúp hoạt động chăm sóc sức khỏe không còn giới hạn trong khuôn viên bệnh viện, mà được thực hiện xuyên suốt từ trước, trong và sau quá trình khám chữa bệnh. Ngay từ khi người dân có nhu cầu khám chữa bệnh, hệ thống số có thể tiếp nhận thông tin ban đầu về triệu chứng, tư vấn chuyên khoa phù hợp, hướng dẫn chuẩn bị cần thiết, đồng thời sắp xếp lịch khám, khung giờ và bác sĩ phù hợp. Đây là giai đoạn "chăm sóc trước khi đến viện" – một mắt xích quan trọng nhưng hiện nay vẫn chưa được triển khai đồng bộ tại nhiều cơ sở y tế.

Thực tế cho thấy, phần lớn các bệnh viện mới chỉ tập trung vào số hóa các hoạt động tại thời điểm người bệnh bắt đầu đến viện, trong khi các khâu trước và sau đó còn nhiều hạn chế. Do đó, chuyển đổi số không thể là những giải pháp rời rạc, chắp vá, mà đòi hỏi phải được thiết kế như một hệ thống tổng thể, đồng bộ và liên thông.

Bên cạnh yếu tố hạ tầng công nghệ, PGS.TS Lê Tuấn Linh cho rằng con người và tư duy làm việc đóng vai trò then chốt. Khi quy trình đã được số hóa, đội ngũ cán bộ y tế cũng cần thay đổi cách làm việc theo hướng số hóa, tránh tình trạng "bù trừ" bằng các thao tác thủ công. Chỉ khi hệ thống công nghệ và con người cùng thay đổi thì chuyển đổi số mới thực sự phát huy hiệu quả. Đây là một quá trình lâu dài, cần được triển khai từng bước, phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Từng bước hướng tới "bệnh viện không giấy tờ"

Tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, chuyển đổi số đã đạt được những kết quả rõ nét, đặc biệt trong quy trình khám chữa bệnh ngoại trú. Theo PGS.TS Lê Tuấn Linh, bệnh viện đã cơ bản triển khai thành công mô hình "bệnh viện không giấy tờ" trong luồng người bệnh đến khám.

Ngay khi người bệnh đến bệnh viện, các thủ tục đăng ký được thực hiện trên nền tảng số thông qua hệ thống ki-ốt tự động. Hệ thống sẽ tự động phân luồng phòng khám, cấp số thứ tự, giúp giảm đáng kể tình trạng ùn tắc tại quầy tiếp đón. Sau khi bác sĩ lâm sàng khám và chỉ định các dịch vụ cận lâm sàng, người bệnh có thể thanh toán ngay bằng các hình thức không dùng tiền mặt, không cần quay lại quầy kế toán như trước đây.

Trong quá trình thực hiện xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, người bệnh không phải mang theo hồ sơ giấy. Bệnh viện hiện chỉ duy trì một tờ giấy duy nhất nhằm hướng dẫn số phòng thực hiện các dịch vụ cận lâm sàng. Trên tờ giấy này có mã QR và mã định danh; khi người bệnh đến từng phòng, nhân viên y tế chỉ cần quét mã là toàn bộ thông tin chỉ định sẽ hiển thị đầy đủ trên hệ thống. Sau khi hoàn thành các cận lâm sàng, kết quả được tự động cập nhật và chuyển thẳng cho bác sĩ lâm sàng ban đầu, thay thế hoàn toàn việc trả kết quả giấy.

Khi có đầy đủ dữ liệu, bác sĩ lâm sàng tổng hợp kết quả, tư vấn và kê đơn cho người bệnh. Có thể khẳng định, đối với luồng khám trong viện và quá trình tương tác trực tiếp với người bệnh, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đã cơ bản đạt được mục tiêu xây dựng mô hình "bệnh viện không giấy tờ". Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, một số lĩnh vực như hóa đơn, chứng từ tài chính vẫn bắt buộc phải sử dụng bản giấy, nên chưa thể số hóa hoàn toàn.

Việc triển khai mô hình này đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cả người bệnh và đội ngũ y bác sĩ. Trước hết là giảm chi phí giấy tờ, tiết kiệm thời gian và rút ngắn đáng kể các khâu trong quy trình khám chữa bệnh. Những khâu từng gây áp lực lớn như xếp hàng chờ thanh toán, chờ nhận kết quả cận lâm sàng đã được giải quyết hiệu quả bằng các giải pháp số.

Đặc biệt, ở khâu cận lâm sàng, thay vì phải chờ đợi để nhận kết quả giấy, người bệnh được thông báo trước thời gian dự kiến có kết quả và có thể chủ động nghỉ ngơi, sinh hoạt cá nhân, sau đó quay lại phòng khám đúng khung giờ hẹn. Trên ứng dụng của bệnh viện, người bệnh cũng có thể theo dõi trạng thái kết quả cận lâm sàng, dù trên thực tế, việc hẹn giờ quay lại phòng khám vẫn là giải pháp phù hợp với nhiều người bệnh, nhất là những đối tượng chưa quen sử dụng công nghệ số thường xuyên.

Từ thực tiễn triển khai tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, có thể thấy mô hình "bệnh viện không giấy tờ" không chỉ là mục tiêu kỹ thuật, mà còn là một bước đi nền tảng trong quá trình hiện thực hóa chuyển đổi số y tế, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, hướng tới sự hài lòng của người bệnh. Đây cũng là minh chứng sinh động cho việc cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng về chuyển đổi số, vì sức khỏe và hạnh phúc của nhân dân, trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.