Thí sinh hoang mang vì điểm cao hơn điểm chuẩn vẫn trượt nguyện vọng 1, thực hư thế nào?

Ngay sau khi các trường đại học công bố điểm chuẩn, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều chia sẻ của thí sinh cho biết điểm của mình cao hơn mức điểm chuẩn nhưng kết quả lại không trúng tuyển vào ngành đã đăng ký nguyện vọng 1.

Một thí sinh cho biết em có mức điểm xét tuyển cao hơn điểm chuẩn ngành đăng ký. Tuy nhiên, khi kiểm tra kết quả tuyển sinh, em lại nhận thông báo không trúng tuyển nguyện vọng 1 và được xác định trúng tuyển ở một nguyện vọng phía sau.

"Em thấy điểm của mình cao hơn điểm chuẩn trường công bố nên ban đầu nghĩ chắc chắn đã đỗ. Đến khi tra cứu kết quả mới biết không trúng tuyển nguyện vọng 1, em thực sự rất hoang mang", thí sinh chia sẻ.

Thầy Nguyễn Mạnh Quang, giáo viên Trường THPT Quỳnh Thọ (Hưng Yên) đã phân tích để hiểu rõ về trường hợp này:

Trước hết, thí sinh cần phân biệt rất rõ giữa điểm thi, điểm xét tuyển và điểm trúng tuyển. Điểm thi là kết quả các môn thi của thí sinh. Trong khi đó, điểm xét tuyển được xác định theo phương thức mà trường sử dụng, có thể bao gồm điểm các môn trong tổ hợp, điểm ưu tiên và những thành phần khác theo quy định của từng phương thức.

Vì vậy, không phải cứ lấy tổng điểm thi của mình rồi so trực tiếp với điểm chuẩn được công bố là có thể kết luận đỗ hay trượt.

Điểm chuẩn phải được đặt trong đúng bối cảnh đó là đúng trường, đúng ngành, đúng phương thức xét tuyển, đúng tổ hợp và đúng cách tính điểm. Nếu thí sinh chỉ nhìn thấy điểm chuẩn trên mạng xã hội hoặc một bảng tổng hợp rồi so với điểm của mình, rất dễ dẫn tới hiểu nhầm.

Thêm vào đó, điểm chuẩn là kết quả của quá trình xét tuyển trong một ngành, theo một phương thức và những điều kiện cụ thể. Vì thế, thí sinh phải đọc điểm chuẩn cùng với thông tin về phương thức và công thức tính điểm.

Ví dụ, nếu trường công bố điểm trúng tuyển theo một phương thức nhất định thì thí sinh thuộc phương thức khác không thể lấy điểm của mình để so sánh trực tiếp với mức điểm đó. Ngay cả khi cùng xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT, thí sinh vẫn cần kiểm tra tổ hợp môn, điểm ưu tiên và các điều kiện liên quan.

Do đó, câu hỏi không chỉ là "Tôi được bao nhiêu điểm?", mà phải là "Điểm của tôi được tính theo phương thức nào và có đáp ứng đúng điều kiện của ngành mà tôi đăng ký hay không?"

- Một vấn đề khác khiến thí sinh băn khoăn là thứ tự nguyện vọng. Thầy có thể giải thích thứ tự này có ảnh hưởng thế nào đến kết quả?

Thứ tự nguyện vọng có ý nghĩa rất quan trọng. Thí sinh đăng ký nhiều nguyện vọng nhưng hệ thống xét tuyển theo nguyên tắc từ nguyện vọng cao nhất xuống các nguyện vọng tiếp theo. Khi thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển ở một nguyện vọng, hệ thống sẽ xác định kết quả ở nguyện vọng đó và không tiếp tục xét các nguyện vọng phía sau.

Vì vậy, thí sinh không thể hiểu đơn giản rằng nếu điểm của mình cao hơn điểm chuẩn của một ngành thì chắc chắn sẽ được đưa vào ngành đó, bất kể ngành ấy đứng ở vị trí nào trong hệ thống nguyện vọng và bất kể kết quả xét tuyển ở các nguyện vọng phía trên. Quan trọng nhất vẫn là kết quả xét tuyển chính thức của thí sinh trên hệ thống.

- Ở góc độ giáo viên tư vấn cho học sinh, thầy nhận thấy đâu là nguyên nhân khiến thí sinh dễ rơi vào trạng thái hoang mang sau khi biết điểm chuẩn?

Một trong những nguyên nhân phổ biến là học sinh tiếp nhận thông tin từ quá nhiều nguồn nhưng chưa đọc kỹ thông báo chính thức của trường. Các em thường nhìn thấy một mức điểm chuẩn được chia sẻ trên mạng xã hội, sau đó lấy điểm của mình ra so sánh. Khi thấy điểm cao hơn, các em mặc nhiên cho rằng mình đã đỗ.

Nhưng tuyển sinh đại học không đơn giản như vậy. Điểm chuẩn phải được đọc cùng phương thức tuyển sinh, tổ hợp, công thức tính điểm và các điều kiện đi kèm.

Có những trường hợp học sinh tự cộng điểm theo cách của mình và cho rằng cao hơn điểm chuẩn, trong khi thực tế cách tính điểm của trường không hoàn toàn giống như các em hiểu.

- Nếu một thí sinh thực sự thấy điểm của mình cao hơn điểm chuẩn nhưng không trúng tuyển, theo thầy, việc đầu tiên cần làm là gì?

Tôi cho rằng việc đầu tiên là bình tĩnh và kiểm tra lại dữ liệu, thay vì lập tức kết luận hệ thống có sai sót. Các em nên kiểm tra lần lượt ít nhất 4 nội dung. Thứ nhất, đó có đúng là ngành và trường mà mình đã đăng ký hay không.

Thứ hai, mình đăng ký ngành đó theo phương thức xét tuyển nào. Thứ ba, công thức tính điểm của phương thức đó ra sao, điểm chuẩn được công bố theo thang điểm nào và có điều kiện đi kèm hay không. Thứ tư, kết quả trúng tuyển chính thức mà hệ thống tuyển sinh trả về là gì.

Nếu sau khi kiểm tra vẫn thấy có sự chênh lệch bất thường, thí sinh cần liên hệ trực tiếp với bộ phận tuyển sinh của trường để được kiểm tra hồ sơ.

Các em nên chuẩn bị đầy đủ thông tin liên quan đến hồ sơ của mình, chẳng hạn số báo danh, mã hồ sơ, ngành đăng ký, phương thức xét tuyển, tổ hợp, điểm từng môn, điểm ưu tiên nếu có và kết quả tuyển sinh được hệ thống thông báo.

Những dữ liệu này giúp trường nhanh chóng xác định thí sinh đang vướng ở khâu nào. Tôi cũng khuyến cáo học sinh không nên chỉ đưa thông tin lên mạng xã hội để hỏi và dựa vào những bình luận không chính thức. Với những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi tuyển sinh, nguồn thông tin đáng tin cậy nhất vẫn là hệ thống tuyển sinh chính thức và bộ phận tuyển sinh của cơ sở đào tạo.

Đặc biệt, các em không nên lấy điểm chuẩn của một phương thức để so sánh với điểm xét tuyển của một phương thức khác. Trong trường hợp không trúng tuyển nguyện vọng 1, thí sinh và phụ huynh không nên quá hoảng loạn.

Không trúng tuyển một nguyện vọng không có nghĩa cánh cửa đại học đã đóng lại. Thí sinh cần xác định chính xác mình đã trúng tuyển ở nguyện vọng nào, đồng thời kiểm tra các lựa chọn tiếp theo theo thông báo chính thức.

Điều quan trọng là phụ huynh không nên tạo thêm áp lực cho con bằng việc liên tục so sánh điểm số với bạn bè hoặc cho rằng "điểm cao như vậy mà vẫn trượt" là một thất bại. Nếu thực sự có nghi vấn về kết quả, hãy làm việc trực tiếp với nhà trường trên cơ sở dữ liệu cụ thể.

Trong tuyển sinh, cảm giác "điểm cao hơn mà vẫn trượt" có thể rất dễ gây bức xúc nếu thí sinh chưa hiểu đầy đủ cách tính. Nhưng chỉ khi đối chiếu đúng phương thức – công thức điểm – điều kiện xét tuyển – thứ tự nguyện vọng – kết quả chính thức, chúng ta mới có thể xác định chính xác chuyện gì đã xảy ra.

- Xin trân trọng cảm ơn thầy!