Điểm chuẩn ngành Báo chí giảm, cơ sở đào tạo nói gì?

- Năm 2026, điểm chuẩn chuyên ngành Báo chí của Học viện Báo chí và Tuyên truyền biến động theo hướng giảm điểm so với năm 2025. Bà đánh giá như thế nào về biến động này và đâu là nguyên nhân?

Trước hết, tôi cho rằng cần rất thận trọng khi so sánh trực tiếp điểm chuẩn năm 2026 với năm 2025. Con số điểm chuẩn nhìn bề ngoài có giảm, nhưng điều đó không đồng nghĩa với chất lượng đầu vào hay sức hút của các ngành Báo chí giảm tương ứng. Năm 2026 có những thay đổi về phương thức xét tuyển, cách tính điểm, tổ hợp xét tuyển và quy đổi điểm; vì vậy mặt bằng điểm giữa hai năm không hoàn toàn đồng nhất để có thể so sánh cơ học.

Nếu nhìn trong chính mặt bằng tuyển sinh năm 2026, các chương trình đào tạo Báo chí của Học viện vẫn thuộc nhóm có điểm trúng tuyển cao. Chẳng hạn, theo phương thức thi tốt nghiệp THPT, Báo truyền hình có mức cao nhất 32,83 điểm; Báo mạng điện tử 32,05; Báo phát thanh 31,65; Báo in 31,1 điểm, trong thang điểm có môn chính nhân hệ số hai. Điều đó cho thấy mức độ cạnh tranh vào các chương trình Báo chí vẫn đáng kể.

Theo tôi, biến động năm nay là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố: thay đổi trong phương thức tuyển sinh, phổ điểm của kỳ thi tốt nghiệp THPT, cách quy đổi giữa các phương thức, chỉ tiêu tuyển sinh và sự dịch chuyển trong lựa chọn ngành nghề của thí sinh… Vì thế, sẽ chưa đầy đủ nếu chỉ nhìn vào mức giảm của điểm chuẩn để đánh giá sức hút của ngành Báo chí.

- Mức giảm điểm chuẩn có phản ánh sự thay đổi trong mức độ quan tâm của thí sinh đối với ngành Báo chí hay chủ yếu xuất phát từ phương thức tuyển sinh và phổ điểm năm nay?

Tôi cho rằng cả hai yếu tố đều có tác động, nhưng ở thời điểm này chưa có đủ căn cứ để kết luận rằng điểm chuẩn giảm chủ yếu do thí sinh ít quan tâm đến ngành Báo chí hơn. Điểm chuẩn là kết quả của nhiều biến số cùng lúc: số lượng và chất lượng thí sinh đăng ký, chỉ tiêu, phổ điểm, tổ hợp môn, phương thức xét tuyển và cách quy đổi điểm.

Tuy nhiên, chúng tôi cũng quan sát thấy một xu hướng đáng chú ý: lựa chọn nghề nghiệp của thế hệ trẻ đang trở nên đa dạng và thực dụng hơn. Các em không chỉ hỏi "ngành nào hấp dẫn" mà ngày càng quan tâm "học xong có thể làm những công việc gì, ở đâu và khả năng thích ứng với thị trường lao động ra sao". Đây là thay đổi mà các cơ sở đào tạo báo chí - truyền thông phải nghiêm túc nghiên cứu.

Riêng với nghề báo, tôi không cho rằng sức hút đang mất đi, mà đúng hơn là sức hút ấy đang thay đổi. Người trẻ hôm nay nhìn nghề báo trong một hệ sinh thái nghề nghiệp rộng hơn, gắn với truyền thông số, nền tảng số, dữ liệu, công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Vì vậy, vấn đề đặt ra không chỉ là có bao nhiêu thí sinh lựa chọn Báo chí, mà còn là chúng ta đang đào tạo một nhà báo như thế nào cho môi trường truyền thông mới.

- Trong khi điểm chuẩn nhóm ngành Báo chí giảm, Truyền thông đa phương tiện và Quan hệ công chúng lại tiếp tục có điểm chuẩn cao. Điều này cho thấy gì?

Đây là một tín hiệu khá rõ về sự thay đổi trong cách người trẻ hình dung thị trường nghề nghiệp truyền thông. Truyền thông đa phương tiện, Quan hệ công chúng hay truyền thông marketing hấp dẫn bởi phạm vi việc làm rộng, có thể làm việc trong cơ quan báo chí, doanh nghiệp, tổ chức, các công ty công nghệ, nền tảng số hoặc tự phát triển những mô hình nghề nghiệp mới.

Nhưng tôi cho rằng không nên nhìn Báo chí và Truyền thông như hai lĩnh vực đang cạnh tranh để thay thế nhau. Trong môi trường số, ranh giới nghề nghiệp giữa báo chí và truyền thông đang có sự giao thoa rất mạnh. Nhà báo hiện đại cũng phải biết sản xuất nội dung đa phương tiện, khai thác dữ liệu, sử dụng công nghệ và AI, hiểu nền tảng và hành vi công chúng. Ngược lại, người làm truyền thông càng cần những năng lực vốn là thế mạnh cốt lõi của đào tạo báo chí như phát hiện vấn đề, kiểm chứng thông tin, tư duy phản biện, trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp.

Vì vậy, điểm chuẩn của các ngành truyền thông cao phản ánh sự mở rộng của thị trường truyền thông số, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ hơn cách đào tạo báo chí.

- Từ biến động điểm chuẩn năm 2026, Học viện nhìn nhận như thế nào về sức hút của nghề báo trong những năm tới?

Tôi nghĩ sức hút của nghề báo trong những năm tới sẽ không mất đi, nhưng chắc chắn sẽ thay đổi. Nếu hiểu nghề báo theo mô hình truyền thống, chỉ gắn với một loại hình báo chí hay một vị trí việc làm cố định, thì sức hấp dẫn có thể không còn giống trước đây. Nhưng nếu nhìn báo chí trong hệ sinh thái thông tin – truyền thông số, vai trò của người làm báo chuyên nghiệp thậm chí còn trở nên quan trọng hơn.

Trong bối cảnh mạng xã hội, nội dung do người dùng tạo ra và AI có thể sản xuất thông tin với tốc độ rất lớn, xã hội càng cần những người có khả năng xác minh sự thật, phân tích, lý giải vấn đề và chịu trách nhiệm đối với thông tin mình cung cấp. Giá trị cốt lõi của báo chí vì thế không giảm đi; điều thay đổi là phương thức thực hiện nghề nghiệp.

Theo tôi, thách thức lớn nhất đối với các cơ sở đào tạo hiện nay không phải là làm thế nào để giữ sức hút của một hình dung cũ về nghề báo, mà là làm thế nào để người trẻ nhìn thấy diện mạo mới, cơ hội mới và giá trị xã hội lâu dài của nghề báo trong kỷ nguyên số.

- Học viện sẽ điều chỉnh gì về chương trình đào tạo, kỹ năng nghề nghiệp và định hướng tuyển sinh?

Định hướng của Học viện là đổi mới nhưng không chạy theo xu hướng một cách đơn thuần. Đào tạo báo chí hiện nay phải đồng thời giải quyết hai yêu cầu: giữ vững những giá trị cốt lõi của nghề và trang bị năng lực thích ứng với sự thay đổi rất nhanh của công nghệ và thị trường truyền thông.

Về chương trình đào tạo, Học viện tiếp tục tăng cường năng lực báo chí đa nền tảng, sản xuất nội dung số, dữ liệu, công nghệ và ứng dụng AI; đồng thời chú trọng hơn đến kiểm chứng thông tin, tư duy phản biện, năng lực sáng tạo và đặc biệt là đạo đức, trách nhiệm xã hội của người làm báo. Công nghệ có thể thay đổi rất nhanh, nhưng khả năng phát hiện vấn đề, kiểm chứng sự thật, tư duy độc lập và trách nhiệm với công chúng vẫn là những năng lực nền tảng của nhà báo chuyên nghiệp.

Trong tuyển sinh, chúng tôi cũng mong muốn không chỉ thu hút những thí sinh có điểm số cao mà quan trọng hơn là những người thực sự có tố chất, năng lực và đam mê với nghề. Bởi đào tạo báo chí không đơn thuần là đào tạo một kỹ năng làm việc, mà còn là đào tạo những người tham gia trực tiếp vào quá trình tạo lập thông tin, định hướng nhận thức và phục vụ xã hội.

- Xin trân trọng cảm ơn bà!