Thời điểm then chốt để nuôi dưỡng cảm xúc và nhân cách của trẻ

Sáng 1/2, trong khuôn khổ Hội sách xuân Bính Ngọ thuộc chương trình "Hội sách Nhã Nam - Dọn kho đón Tết 2026", Nhã Nam tổ chức tọa đàm Kỹ năng sống toàn diện cho trẻ 3+ với sự dẫn dắt của Tiến sĩ Tâm lý học Nguyễn Thị Mai Hương. 

Thông qua việc giới thiệu bộ sách Kỹ năng sống toàn diện - 12 chủ đề lớn cho bạn nhỏ 3+ của tác giả Jayneen Sanders, chương trình gợi mở nhiều phương pháp giáo dục hiện đại, giúp phụ huynh trở thành người đồng hành tỉnh thức, thay vì chỉ đóng vai trò người dạy hay người kiểm soát. 

Chia sẻ tại sự kiện, Tiến sĩ tâm lý học Nguyễn Thị Mai Hương nhấn mạnh: "Sự phát triển sức khỏe tinh thần của trẻ luôn gắn chặt với sự phát triển thể chất. Từ 3 tuổi trở lên, trẻ bước vào giai đoạn phát triển nhanh chóng về chiều cao, cân nặng, não bộ và các hệ cơ quan. Song song với đó là sự bùng nổ về tư duy nhận thức, cảm xúc, ngôn ngữ, hành vi xã hội cũng như các kỹ năng vận động thô và vận động tinh".

Theo chuyên gia, đây cũng là giai đoạn khả năng ghi nhớ của trẻ được nâng cao rõ rệt, đồng thời hành vi học hỏi chủ yếu diễn ra thông qua bắt chước. "Người lớn nói gì, làm gì, cách sắp xếp không gian sống, cách ứng xử trong gia đình… đều trở thành 'tấm gương' để trẻ soi chiếu và học theo", Tiến sĩ Mai Hương chia sẻ. Chính vì vậy, môi trường gia đình và thái độ của người chăm sóc đóng vai trò quyết định trong việc hình thành nền tảng nhân cách của trẻ.

Tiến sĩ tâm lý học Mai Hương lưu ý, trong bối cảnh gia đình hiện đại, không ít bậc cha mẹ vô tình bị phân tán bởi mạng xã hội hay các thiết bị công nghệ, ngay cả trong những khoảnh khắc chăm sóc con: "Trẻ không chỉ cần dinh dưỡng từ sữa hay thức ăn, mà còn cần được tiếp nhận trọn vẹn sự chú tâm, yêu thương và âu yếm. Sự hiện diện trọn vẹn của người mẹ, người cha chính là nguồn nuôi dưỡng cảm xúc quan trọng, giúp trẻ hình thành cảm giác hạnh phúc và an toàn".

Bộ sách gồm 12 cuốn với các chủ đề trải rộng từ ranh giới cơ thể, kỹ năng tự bảo vệ, nhận diện cảm xúc, đến lòng cảm thông, bình đẳng giới, tôn trọng sự đa dạng và các mô hình gia đình hiện đại.

Đáng chú ý, nhiều cuốn sách đề cập trực diện nhưng tinh tế đến những vấn đề thường bị né tránh trong giáo dục sớm, như ranh giới cá nhân, sự đồng thuận, phân biệt "bí mật an toàn" và "bí mật nguy hiểm". 

Theo Tiến sĩ Mai Hương, giai đoạn từ 3-6 tuổi là thời điểm trẻ bắt đầu hình thành ý thức về bản thân và giới tính, vì vậy việc trang bị kiến thức đúng đắn, phù hợp sẽ giúp trẻ tự tin, biết bảo vệ mình và tôn trọng người khác.