Thủ tục cấp phép hoạt động báo chí của phóng viên không thường trú
Phóng viên đang tác nghiệp tại một phiên tòa. Ảnh: Trường Giang
Trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ đề nghị hợp lệ, Bộ Ngoại giao cấp giấy phép hoạt động báo chí bản điện tử cho phóng viên không thường trú.
Chính phủ ban hành Nghị định số 262/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 quy định về hoạt động báo chí của cơ quan báo chí nước ngoài, cơ quan đại diện nước ngoài, tổ chức nước ngoài tại Việt Nam. Trong đó, đáng chú ý là các quy định liên quan đến thủ tục cấp phép hoạt động báo chí và nguyên tắc hoạt động của phóng viên không thường trú.
Nghị định này quy định chi tiết khoản 1 Điều 47 của Luật Báo chí số 126/2025/QH15 về hoạt động báo chí và hoạt động liên quan đến báo chí của cơ quan báo chí nước ngoài, cơ quan đại diện nước ngoài, tổ chức nước ngoài tại Việt Nam.
Nguyên tắc hoạt động báo chí của cơ quan báo chí nước ngoài, cơ quan đại diện nước ngoài, tổ chức nước ngoài tại Việt Nam
Mọi hoạt động báo chí của cơ quan báo chí nước ngoài, cơ quan đại diện nước ngoài, tổ chức nước ngoài tại Việt Nam chỉ được phép tiến hành sau khi có sự chấp thuận của các cơ quan có thẩm quyền quy định tại Nghị định này và phải tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành của Việt Nam; phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi diễn ra hoạt động.
Hoạt động xuất bản báo chí trên không gian mạng của báo chí nước ngoài, cơ quan đại diện nước ngoài, tổ chức nước ngoài tại Việt Nam bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật Việt Nam về báo chí, an ninh mạng, các quy định pháp luật có liên quan và phù hợp với các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.
Tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm các quy định tại Nghị định này tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Những nội dung liên quan đến hoạt động báo chí, hoạt động liên quan đến báo chí của cơ quan báo chí nước ngoài, cơ quan đại diện nước ngoài và tổ chức nước ngoài tại Việt Nam không quy định tại Nghị định này thì áp dụng quy định của Luật Báo chí, pháp luật chuyên ngành có liên quan và điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.
Thủ tục cấp phép hoạt động báo chí cho phóng viên không thường trú
Về thủ tục cấp phép hoạt động báo chí cho phóng viên không thường trú, Nghị định quy định như sau: Phóng viên nước ngoài có yêu cầu hoạt động báo chí tại Việt Nam gửi hồ sơ đề nghị trực tuyến, qua dịch vụ bưu chính, trực tiếp, hoặc thư điện tử đến Bộ Ngoại giao, cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan đại diện lãnh sự, cơ quan đại diện của Việt Nam tại tổ chức quốc tế (sau đây gọi chung là cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài) ít nhất 10 ngày trước ngày dự định vào Việt Nam.
Thành phần hồ sơ đề nghị gồm: Văn bản đề nghị hoạt động báo chí tại Việt Nam cho phóng viên không thường trú theo mẫu tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này. Bản chụp trang thông tin cá nhân trong hộ chiếu còn giá trị ít nhất 6 tháng của phóng viên nước ngoài.
Trường hợp hồ sơ được nộp qua cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, trong thời hạn 24 giờ kể từ khi tiếp nhận hồ sơ đề nghị hợp lệ, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài có trách nhiệm chuyển hồ sơ về Bộ Ngoại giao để xử lý theo quy định.
Trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ đề nghị hợp lệ, Bộ Ngoại giao cấp giấy phép hoạt động báo chí bản điện tử cho phóng viên không thường trú. Trường hợp không chấp thuận, Bộ Ngoại giao trả lời bằng văn bản giấy hoặc văn bản điện tử, đồng thời nêu rõ lý do.
Hoạt động báo chí của phóng viên không thường trú
Nghị định quy định sau khi nhập cảnh Việt Nam, phóng viên không thường trú cần tuân thủ hướng dẫn của các cơ quan chức năng được Bộ Ngoại giao chấp thuận.
Cơ quan chức năng được Bộ Ngoại giao chấp thuận chịu trách nhiệm hướng dẫn phóng viên không thường trú hoạt động đúng mục đích và chương trình đã được cấp phép; đồng thời báo cáo về hoạt động của đoàn cho Bộ Ngoại giao trong thời hạn 3 ngày làm việc sau khi kết thúc chương trình hoạt động.
Khi hoạt động báo chí tại Việt Nam, phóng viên không thường trú mang theo giấy phép hoạt động báo chí và hộ chiếu.
Trường hợp điều chỉnh, bổ sung chương trình hoạt động, phạm vi tác nghiệp tại địa phương, phóng viên không thường trú gửi văn bản giấy hoặc văn bản điện tử tới Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi tác nghiệp, đồng thời thông báo cho Bộ Ngoại giao. Phóng viên không thường trú chỉ được hoạt động sau khi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chấp thuận bằng văn bản.
Trường hợp tổ chức, cá nhân Việt Nam cung cấp nội dung, sản xuất chương trình cho cơ quan báo chí nước ngoài không có văn phòng thường trú tại Việt Nam, cơ quan báo chí nước ngoài gửi hồ sơ đề nghị cấp phép theo quy định và thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan chức năng được Bộ Ngoại giao chấp thuận.
Xử lý vi phạm hoạt động báo chí của phóng viên không thường trú
Các trường hợp vi phạm hoạt động báo chí của phóng viên không thường trú bị xử lý gồm: Thực hiện hoạt động báo chí không đúng mục đích, nội dung, thời gian hoặc địa điểm đã được ghi trong giấy phép hoạt động báo chí; Có hành vi vi phạm quy định của pháp luật về báo chí và các quy định pháp luật Việt Nam; Cản trở hoạt động của cơ quan chức năng hoặc gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, trật tự tại nơi tác nghiệp.
Các cơ quan chức năng, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi xảy ra vi phạm có trách nhiệm kịp thời lập biên bản, đình chỉ tạm thời hoạt động và thông báo bằng văn bản giấy hoặc văn bản điện tử kèm theo tài liệu chứng minh gửi về Bộ Ngoại giao.
Chậm nhất 24 giờ kể từ khi nhận được thông báo vi phạm, Bộ Ngoại giao tiến hành xác minh và ban hành văn bản nhắc nhở, cảnh cáo, đình chỉ có thời hạn hoạt động báo chí hoặc thu hồi giấy phép hoạt động báo chí.
Trường hợp thu hồi giấy phép hoạt động báo chí, cơ quan chức năng được Bộ Ngoại giao chấp thuận có trách nhiệm nộp lại giấy phép cho Bộ Ngoại giao.
Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026; thay thế Nghị định số 88/2012/NĐ-CP ngày 23/10/2012 quy định về hoạt động thông tin, báo chí của báo chí nước ngoài, cơ quan đại diện nước ngoài, tổ chức nước ngoài tại Việt Nam.