Thủ tướng: Chuyển mạnh quan hệ đầu tư Việt - Nhật sang "đối tác cùng phát triển và kiến tạo"

Sáng 6/9, tại TP. Huế, trong khuôn khổ Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản lần thứ 2, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã làm việc với đại diện các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam.

Cùng dự cuộc làm việc có các đồng chí: Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao; Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương của Việt Nam; Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki; đại diện các tổ chức kinh tế, các doanh nghiệp Nhật Bản tiêu biểu trên các lĩnh vực quan trọng.

Với tinh thần nghiêm túc, thẳng thắn, trách nhiệm và xây dựng, các doanh nghiệp Nhật Bản đã trao đổi cởi mở, cụ thể, thông tin về tình hình đầu tư, sản xuất, kinh doanh; chỉ rõ những khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân; nêu các vấn đề, đề xuất, kiến nghị cần Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương giải quyết. Các đề xuất đã được lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương Việt Nam phản hồi cụ thể với tinh thần cầu thị và trách nhiệm.

Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc làm việc, trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam – Nhật Bản đạt 33,7 tỷ USD, tăng hơn 16,8% so với 7 tháng năm 2025; trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật Bản đạt khoảng 17,6 tỷ USD, tăng 16,6% và nhập khẩu từ Nhật Bản đạt khoảng 16,1 tỷ USD, tăng 17,0%.

Nhật Bản nhiều năm qua luôn nằm trong top 3 nhóm các nhà đầu tư nước ngoài hàng đầu tại Việt Nam. Tính đến hết tháng 7 năm 2026, lũy kế vốn đầu tư đăng ký mới và điều chỉnh của các nhà đầu tư Nhật Bản đạt khoảng 80,3 tỷ USD, đứng thứ 3 trong tổng số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Nhật Bản đồng thời là nhà tài trợ ODA lớn nhất cho Việt Nam, với tổng vốn vay ODA lũy kế gần 3.000 tỷ Yên.

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (JCCI) Tsuchibashi Akito khẳng định các doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá cao tính ổn định và tiềm năng phát triển của Việt Nam, đồng thời sẽ tiếp tục đầu tư dài hạn trong thời gian tới. Phía Nhật Bản hoan nghênh định hướng của Việt Nam trong thu hút, hỗ trợ đầu tư nước ngoài trong việc sửa đổi Luật Đầu tư theo Nghị quyết số 10 của Bộ Chính trị.

"Chúng tôi đồng hành với mục tiêu hiện đại hóa ngành công nghiệp của Việt Nam, mong muốn cùng phát triển thông qua sự "đồng sáng tạo" giữa Việt Nam và Nhật Bản", ông Tsuchibashi Akito nói. Đại sứ Ito Naoki cũng nhấn mạnh quyết tâm mạnh mẽ của Nhật Bản trong việc luôn đóng vai trò là đối tác tốt nhất của Việt Nam trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Giải quyết đến cùng các kiến nghị xác đáng

Phát biểu tại cuộc làm việc, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cơ bản đồng tình, đánh giá cao các ý kiến và cho rằng những trao đổi tiếp tục thể hiện sự tin cậy, gắn bó và tinh thần đồng hành giữa Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương Việt Nam với cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản.

Thủ tướng cho biết Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế làm nền tảng.

Để góp phần thực hiện thắng lợi hai mục tiêu 100 năm, quyết tâm tăng trưởng "2 con số" trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam chủ trương phát huy đồng bộ, hiệu quả vai trò của các khu vực kinh tế, trong đó khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia.

Trên tinh thần đó, Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 08/6/2026 của Bộ Chính trị đặt ra định hướng về việc thu hút có chọn lọc các dự án FDI chất lượng cao, công nghệ tiên tiến, giá trị gia tăng cao, có khả năng lan tỏa và kết nối chặt chẽ với khu vực doanh nghiệp trong nước. Việt Nam mong muốn cùng với thu hút vốn đầu tư là thu hút công nghệ tiên tiến, tri thức, quản trị hiện đại, đầu tư nghiên cứu và phát triển (R&D), nhân lực chất lượng cao và liên kết thực chất với doanh nghiệp trong nước. Thủ tướng bày tỏ, các doanh nghiệp Nhật Bản, với kinh nghiệm, nguồn lực và uy tín của mình, sẽ tích cực đóng góp vào các mục tiêu này.

Theo Thủ tướng, từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới vào năm 2023, quan hệ Việt Nam - Nhật Bản đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, ngày càng sâu rộng, thực chất và hiệu quả; trong đó hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư tiếp tục là một trong những trụ cột quan trọng nhất; cơ cấu thương mại giữa hai nước có sự cân bằng ổn định và tính bổ trợ cao.

Tại buổi làm việc, phía Nhật Bản đã nêu 9 nhóm vấn đề liên quan đến các lĩnh vực: Giao thông, giáo dục, năng lượng, thuế, khoa học công nghệ, bán lẻ; trong đó nhiều vấn đề đã được lãnh đạo Chính phủ trực tiếp chỉ đạo và được các bộ, ngành tích cực triển khai, tuy nhiên vẫn còn một số vướng mắc chưa được giải quyết triệt để.

Chỉ đạo các cơ quan xử lý các kiến nghị của doanh nghiệp Nhật Bản, Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành và địa phương khẩn trương rà soát tiến độ, tập trung chủ động xử lý dứt điểm những vấn đề thuộc thẩm quyền với lộ trình cụ thể, tinh thần đồng hành, phục vụ, thái độ cầu thị và trách nhiệm cao nhất.

Thủ tướng yêu cầu các nội dung trả lời, tình hình xử lý kiến nghị được gửi về VCCI để phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam và các doanh nghiệp rà soát, đánh giá việc xử lý. Với các kiến nghị chưa được xử lý hoặc phát sinh mới, VCCI tiếp tục tổng hợp, gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Các cơ quan tổng hợp, công khai kết quả xử lý trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và các cổng thông tin điện tử liên quan, bảo đảm minh bạch, rõ ràng, dễ theo dõi.

Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần chung là: Vấn đề thuộc thẩm quyền của cấp nào thì cấp đó phải chủ động giải quyết đúng tiến độ; đã có quy định thì phải hướng dẫn rõ ràng; nếu quy định không còn phù hợp với thực tiễn thì phải nghiên cứu sửa đổi; những vấn đề vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền có chỉ đạo.

Đồng thời, Thủ tướng đề nghị các cơ quan, doanh nghiệp Nhật Bản tiếp tục tích cực trao đổi, đối thoại với các cơ quan, doanh nghiệp Việt Nam để chia sẻ, làm rõ các khó khăn, kiến nghị, thống nhất phương án xử lý dứt điểm những vấn đề còn tồn đọng trong hợp tác trên tinh thần cầu thị, xây dựng, thẳng thắn.

Không chỉ hợp tác mà còn đồng hành cùng phát triển

Thủ tướng đánh giá Nhật Bản có thế mạnh về công nghệ, vốn, kinh nghiệm quản trị, nguồn nhân lực chất lượng cao và đặc biệt là văn hóa kinh doanh coi trọng chất lượng, uy tín và quan hệ hợp tác lâu dài. Đây chính là những yếu tố rất quan trọng, phù hợp với định hướng phát triển của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Thủ tướng mong muốn cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản tiếp tục tin tưởng Việt Nam, lựa chọn Việt Nam và cùng Việt Nam phát triển lâu dài, bền vững và thịnh vượng; tiếp tục mở rộng đầu tư tại Việt Nam, phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp Việt Nam khai thác tốt hơn tiềm năng, dư địa hợp tác giữa hai nền kinh tế.

Trong thời gian tới, Thủ tướng đề nghị các doanh nghiệp 2 nước tập trung bám sát các định hướng hợp tác lớn mà lãnh đạo cấp cao hai nước đã thống nhất, trong đó Nhật Bản tiếp tục đồng hành, thúc đẩy ODA thế hệ mới với quy mô và hiệu quả cao hơn, thủ tục thuận lợi hơn, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp công nghệ cao, hạ tầng chiến lược, đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi số, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghiệp bán dẫn và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Các doanh nghiệp Nhật Bản tăng cường liên kết với doanh nghiệp Việt Nam, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực quản trị, công nghệ và tiêu chuẩn sản xuất; tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn Nhật Bản, với tinh thần không chỉ hợp tác mà còn đồng hành cùng phát triển.

Thủ tướng cũng đề nghị thúc đẩy quan hệ đầu tư Việt Nam - Nhật Bản chuyển mạnh từ quan hệ giữa "nhà đầu tư và địa điểm đầu tư" sang quan hệ đối tác cùng phát triển và kiến tạo, cùng nghiên cứu, cùng đổi mới sáng tạo, cùng sản xuất và cùng tham gia hiệu quả, khẳng định vị trí, vai trò trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Cùng với đó, hai bên đẩy mạnh hợp tác trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm xây dựng hệ sinh thái toàn diện, hỗ trợ doanh nghiệp trong nâng cao năng lực cạnh tranh, chuyển giao công nghệ. Đồng thời, thúc đẩy hợp tác, mua bán và sáp nhập giữa các doanh nghiệp nhỏ và vừa hai nước để cùng tham gia sâu vào chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thủ tướng khẳng định Chính phủ Việt Nam cam kết tiếp tục lắng nghe, đồng hành, hành động, phối hợp, hỗ trợ doanh nghiệp, xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh ổn định, minh bạch, bình đẳng, an toàn và có tính dự báo cao; tiếp tục cải cách, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, hoàn thiện thể chế, phát triển kết cấu hạ tầng và nguồn nhân lực; cắt giảm thời gian, chi phí tuân thủ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhà đầu tư, trong đó có các nhà đầu tư Nhật Bản.

Phía Việt Nam đang tiếp tục nỗ lực cải cách thể chế rất mạnh mẽ, hoàn thiện khung khổ pháp lý theo hướng minh bạch, dễ hiểu, dễ dự báo, theo chuẩn mực quốc tế và trong quá trình đó có thể có những vướng mắc phát sinh; Thủ tướng đề nghị các doanh nghiệp Nhật Bản tích cực tham gia đóng góp ý kiến vào các dự thảo chính sách trong quá trình này.

Cùng với đó, cần phát huy hơn nữa cơ chế đối thoại thường xuyên, định kỳ; Thủ tướng giao Bộ Tài chính tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan, địa phương làm việc với các nhà đầu tư trên các lĩnh vực cụ thể, chuyên môn sâu. "Chúng tôi cam kết sẽ đi đến cùng trong giải quyết các kiến nghị xác đáng; đồng thời có cơ chế trao đổi để giúp các bên hiểu rõ, thực hiện đồng bộ, thống nhất các quy định", Thủ tướng nhấn mạnh.

Người đứng đầu Chính phủ tin tưởng, trên nền tảng quan hệ chân thành, tin cậy giữa hai nước, với quyết tâm của hai Chính phủ và sự năng động, sáng tạo của cộng đồng doanh nghiệp, hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam - Nhật Bản sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, thực chất, hiệu quả hơn nữa, tương xứng với khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới.