Trao cơ hội để phụ nữ dân tộc thiểu số vươn lên bằng chính sức mình
Từ hỗ trợ chăm sóc sức khỏe, tạo sinh kế đến nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, nhiều chính sách đang mở thêm cơ hội để phụ nữ dân tộc thiểu số cải thiện đời sống, khẳng định vai trò trong gia đình và cộng đồng. Giúp phụ nữ vượt qua khó khăn trước mắt và tạo điều kiện để họ chủ động vươn lên.
Chính sách dành cho phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em gái vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm. Những năm qua, nhiều chương trình, dự án đã được triển khai nhằm thúc đẩy bình đẳng giới, bảo vệ quyền lợi, hỗ trợ phát triển kinh tế và nâng cao vị thế của phụ nữ trong đời sống xã hội.
Trong đó, Dự án 8 "Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em", thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, đã mang lại những chuyển biến thiết thực. Thông qua các hoạt động truyền thông cộng đồng, nâng cao năng lực và hỗ trợ phụ nữ tham gia phát triển kinh tế, dự án góp phần thay đổi nhận thức, từng bước tháo gỡ những rào cản đối với phụ nữ và trẻ em gái ở vùng khó khăn.
Trao sinh kế không chỉ là hỗ trợ vật chất mà còn tiếp thêm động lực để phụ nữ dân tộc thiểu số vượt qua khó khăn
Cùng với các chương trình thúc đẩy bình đẳng giới, chính sách chăm sóc sức khỏe phụ nữ cũng được chú trọng. Nghị định 168/2026/NĐ-CP quy định phụ nữ dân tộc thiểu số sinh con được hỗ trợ ít nhất 2 triệu đồng, bên cạnh các chính sách về bảo hiểm y tế, chăm sóc sức khỏe và thai sản. Những hỗ trợ này góp phần tạo điều kiện để phụ nữ tiếp cận dịch vụ y tế, bảo đảm an toàn trong quá trình mang thai, sinh con và nuôi dưỡng trẻ nhỏ.
Không chỉ chăm lo sức khỏe, các chính sách còn hướng đến tạo điều kiện để phụ nữ có sinh kế ổn định, nâng cao thu nhập và tự chủ hơn về kinh tế. Thông qua nguồn vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội, phụ nữ có thêm nguồn lực phát triển chăn nuôi, trồng trọt, tham gia các mô hình kinh tế hợp tác, từng bước cải thiện đời sống gia đình.
Việc ứng dụng công nghệ số trong xây dựng thương hiệu, quảng bá và tiêu thụ nông sản, sản phẩm truyền thống như thổ cẩm, dược liệu cũng mở ra hướng phát triển mới. Khi có thêm công cụ tiếp cận thị trường và phương thức kinh doanh phù hợp, phụ nữ có cơ hội nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng đầu ra, phát huy lợi thế kinh tế của địa phương.
Điểm đáng chú ý là các chương trình, dự án không chỉ tập trung hỗ trợ vật chất mà còn hướng đến thay đổi nhận thức và nâng cao năng lực làm chủ cuộc sống của phụ nữ dân tộc thiểu số. Thông qua các tổ truyền thông cộng đồng, địa chỉ tin cậy, câu lạc bộ "Thủ lĩnh của sự thay đổi" và hoạt động nâng cao năng lực cho cán bộ nữ dân tộc thiểu số, Dự án 8 góp phần thay đổi "nếp nghĩ, cách làm", nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, từng bước hạn chế những quan niệm, tập tục gây bất lợi cho phụ nữ và trẻ em gái.
Cùng với việc nâng cao quyền năng kinh tế, tiếng nói của phụ nữ trong các hoạt động phát triển tại địa phương ngày càng được chú trọng. Các chương trình, dự án tạo điều kiện để phụ nữ tham gia vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội, giám sát, phản biện tại cộng đồng và từng bước đảm nhận vai trò lãnh đạo trong hệ thống chính trị.
Đây là yếu tố quan trọng để phụ nữ không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà còn trở thành chủ thể tham gia xây dựng và phát triển cộng đồng. Khi được trang bị kiến thức, tiếp cận thông tin và có cơ hội tham gia quá trình ra quyết định, phụ nữ có điều kiện chủ động hơn trong cuộc sống, xây dựng gia đình tiến bộ và gìn giữ những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc.
Bên cạnh đó, việc bảo vệ phụ nữ và trẻ em trước những vấn đề cấp thiết tiếp tục được đặt ra. Các hoạt động nâng cao nhận thức, phòng ngừa và giải quyết bạo lực gia đình, mua bán người, xâm hại phụ nữ và trẻ em, tảo hôn cùng những nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn, quyền lợi của phụ nữ và trẻ em gái góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, bình đẳng hơn.
Phụ nữ dân tộc Mông ở Lai Châu làm mèn mén
Tuy nhiên, để những chuyển biến này được duy trì lâu dài, việc hỗ trợ cần gắn với nâng cao năng lực, bảo đảm nguồn lực và mở rộng cơ hội phát triển. Chuyển từ hỗ trợ trước mắt sang trao cơ hội để phụ nữ tự chủ cuộc sống là hướng đi có ý nghĩa đối với mục tiêu giảm nghèo bền vững và phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Ngày 24/8/2026, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 46/2026/QH16 phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035. Chương trình đặt mục tiêu tiếp tục phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nâng cao thu nhập, giảm nghèo đa chiều, bảo đảm an sinh xã hội, cải thiện chất lượng cuộc sống và điều kiện phát triển.
Đây là cơ sở để tiếp tục thúc đẩy các chính sách an sinh, phát triển kinh tế - xã hội, trong đó cần chú trọng bảo đảm phụ nữ được tiếp cận đầy đủ, bình đẳng với các cơ hội phát triển mới.
Từ chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ sinh kế đến nâng cao nhận thức và mở rộng sự tham gia vào đời sống cộng đồng, các chính sách đang từng bước tạo nền tảng để phụ nữ dân tộc thiểu số phát huy năng lực, khẳng định vai trò và cải thiện cuộc sống. Khi được tôn trọng, trao quyền và có đủ điều kiện phát huy khả năng, phụ nữ không chỉ thay đổi hoàn cảnh của bản thân mà còn đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của gia đình và cộng đồng, hướng tới mục tiêu không ai bị bỏ lại phía sau.
