Tội phạm công nghệ cao dẫn dụ nạn nhân từ giao dịch nhỏ đến tiền tỷ
Trung tá Đặng Lan Hương, trinh sát viên Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Hà Nội
Từ những giao dịch nhỏ, lời mời "làm nhiệm vụ" hay các mối quan hệ trên mạng, tội phạm công nghệ cao từng bước tạo lòng tin, thao túng tâm lý và dẫn dụ nạn nhân chuyển số tiền ngày càng lớn, có trường hợp mất tới khoảng 1 tỷ đồng.
Tại hội nghị tập huấn phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao do Hội LHPN Hà Nội tổ chức ngày 10/9, trung tá Đặng Lan Hương, trinh sát viên Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Hà Nội, đã chia sẻ về cách các đối tượng xây dựng kịch bản để dẫn dụ, thao túng tâm lý nạn nhân.
Theo trung tá Đặng Lan Hương, nhiều đường dây lừa đảo hoạt động theo kịch bản được chuẩn bị kỹ. Đối tượng có thể cùng lúc đóng nhiều vai, kiên trì nhắn tin, tâm sự để tạo lòng tin rồi từng bước đánh vào tâm lý nạn nhân.
Thay vì ngay lập tức yêu cầu một khoản tiền lớn, đối tượng có thể bắt đầu bằng những giao dịch nhỏ hoặc lời mời có vẻ ít rủi ro. Khi nạn nhân đã tin tưởng và thực hiện một số giao dịch, số tiền được yêu cầu chuyển có thể tăng dần.
Một trường hợp được trung tá Đặng Lan Hương dẫn chứng là một phụ nữ cao tuổi sau khi đặt mua xe nôi cho cháu với giá khoảng 1 triệu đồng đã được dẫn vào một nhóm kín. Tại đây, bà được hướng dẫn tạo các đơn hàng ảo để nhận tiền công. Từ những giao dịch nhỏ, nạn nhân dần được yêu cầu chuyển số tiền lớn hơn và cuối cùng mất khoảng 1 tỷ đồng.
Trung tá Đặng Lan Hương cảnh báo, tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi, có thể thao túng tâm lý, đóng nhiều vai để lừa nạn nhân, kể cả người có trình độ và hiểu biết xã hội. "Ngay cả người có học thức cao, hiểu biết xã hội rộng nhưng chỉ trong một tích tắc mất cảnh giác cũng có thể bị lừa đảo", nữ trinh sát cho biết.
Dựng quan hệ tình cảm để tống tiền
Không chỉ thông qua các "nhiệm vụ" tạo đơn hàng, tội phạm còn khai thác tâm lý tình cảm để dẫn dụ nạn nhân.
Một thủ đoạn được báo cáo viên cảnh báo là lừa đảo qua các mối quan hệ tình cảm trên mạng. Bà dẫn trường hợp một nhân viên ngân hàng bị đối tượng làm quen qua Messenger.
Sau thời gian trò chuyện, đối tượng tạo dựng kịch bản "yêu xa", từ những tin nhắn tình cảm chuyển sang đề nghị trò chuyện tình dục.
Khi có được hình ảnh, video nhạy cảm, đối tượng dùng chúng để tống tiền. Số tiền yêu cầu nạn nhân chuyển từ vài trăm triệu đồng tăng lên khoảng 1 tỷ đồng.
Những kịch bản này cho thấy đối tượng không chỉ dựa vào một thủ đoạn cố định mà có thể thay đổi cách tiếp cận theo tâm lý và hoàn cảnh của từng nạn nhân.
Không chỉ khai thác tâm lý tình cảm, kẻ lừa đảo còn sử dụng chính những thông tin mà người dùng công khai trên mạng xã hội để dựng kịch bản.
Trung tá Đặng Lan Hương cho biết từng có trường hợp một thiếu niên đăng hình ảnh cá nhân lên mạng. Đối tượng lấy cắp hình ảnh, sau đó cắt ghép vào các video nhạy cảm để tống tiền. Nạn nhân rơi vào trạng thái hoảng loạn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý.
Theo nữ trinh sát viên, việc công khai hình ảnh và thông tin cá nhân trên mạng có thể tạo điều kiện để đối tượng thu thập dữ liệu, phục vụ các kịch bản lừa đảo, tống tiền.
Hội nghị tập huấn phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao diễn ra trực tiếp kết hợp trực tuyến tới 126 xã, phường, với hơn 3.000 đại biểu tham dự, gồm cán bộ Hội, báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật các cấp
"Chậm lại" trước khi chuyển tiền
Từ những trường hợp trên, nữ trinh sát viên khuyến cáo người dùng mạng xã hội không vội tin các lời mời kết bạn, đường link, số điện thoại lạ; đặc biệt cảnh giác với các chương trình mua hàng giá rẻ bất thường, nhận quà miễn phí, việc nhẹ lương cao hoặc những yêu cầu chuyển tiền, đặt cọc, vay mượn.
"Các chị em hãy chậm lại khi thao tác trên mạng xã hội, đặc biệt đối với các yêu cầu liên quan đến chuyển tiền, cho vay mượn tiền, thúc giục đặt cọc, chuyển khoản... Khi cần kiểm chứng thông tin hãy gọi qua điện thoại, tránh gọi qua zalo, messenger…", trung tá Đặng Lan Hương khuyến cáo.
Hội nghị tập huấn phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao diễn ra trực tiếp kết hợp trực tuyến tới 126 xã, phường, với hơn 3.000 đại biểu tham dự, gồm cán bộ Hội, báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật các cấp.
Cùng với chuyên đề về phòng, chống tội phạm công nghệ cao, Hội nghị cũng cập nhật những điểm mới của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật và Luật Hòa giải ở cơ sở cho đội ngũ cán bộ Hội, báo cáo viên, tuyên truyền viên.
Chương trình nhằm trang bị thêm kiến thức pháp luật và kỹ năng nhận diện thủ đoạn lừa đảo trên môi trường mạng, qua đó giúp cán bộ Hội tuyên truyền, hướng dẫn hội viên, phụ nữ chủ động phòng ngừa và bảo vệ bản thân, gia đình.
