Từ bằng giả đến tội giết người: Vết trượt dài của một tài xế liều lĩnh
Ảnh minh họa: AI
Chiếc xe đầu kéo lao đi trên Quốc lộ 1A. Chỉ vài phút trước đó, mọi chuyện vẫn chỉ là một lỗi vi phạm tốc độ thông thường. Nhưng rồi từ khoảnh khắc người tài xế quyết định không chấp hành hiệu lệnh dừng xe, tất cả bắt đầu trượt khỏi giới hạn của một vụ xử phạt hành chính.
Một chiến sĩ cảnh sát giao thông bị hất văng xuống mặt đường, chấn thương sọ não, gãy chân, thương tật 40%. Người tài xế trẻ tuổi phải đứng trước vành móng ngựa với cáo buộc "Giết người". Đó không còn là câu chuyện của riêng một vụ án. Nó là lời cảnh báo về sự liều lĩnh, tâm lý đối phó với pháp luật và cái giá phải trả khi con người liên tiếp lựa chọn sai lầm để che giấu một sai lầm khác.
Bắt đầu từ một tấm bằng giả
Phan Thành H. chưa đủ điều kiện để được cấp giấy phép lái xe hạng FC - loại giấy phép bắt buộc đối với tài xế điều khiển xe đầu kéo container. Nhưng thay vì học và thi đúng quy định, H. cùng chủ xe là Từ Công T. chọn một con đường khác: Làm giả giấy phép lái xe.
Với giá 2,5 triệu đồng, một giấy phép lái xe hạng FC giả mang tên người khác nhưng dán ảnh của H. được làm ra để "qua mặt" lực lượng chức năng. Đó cũng là điểm khởi đầu của toàn bộ bi kịch.
Tổ tuần tra của Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Hà Tĩnh phát hiện chiếc xe đầu kéo do Phan Thành H. điều khiển chạy quá tốc độ 66/60 km/h.
Nếu chấp hành kiểm tra, mức xử phạt hành chính có lẽ chỉ dừng ở tiền phạt và xử lý giấy tờ liên quan. Nhưng H. biết mình đang sử dụng giấy phép lái xe giả. Chính nỗi sợ bị phát hiện đã khiến bị cáo liên tiếp thực hiện những hành vi nguy hiểm hơn.
Khi bị yêu cầu xuất trình giấy tờ, H. tranh cãi, phủ nhận lỗi vi phạm rồi bất ngờ lên xe đóng cửa lại. Dù lực lượng cảnh sát giao thông đứng phía trước ra hiệu dừng xe, H. vẫn nhấn ga lao thẳng về phía các chiến sĩ đang làm nhiệm vụ.
Một người kịp nhảy tránh, chiến sĩ còn lại là anh Nguyễn Anh Đ. không kịp né nên buộc phải bám vào gương chiếu hậu để tránh bị cuốn vào gầm xe.
Theo hồ sơ vụ án, H. tiếp tục điều khiển xe chạy tốc độ cao suốt khoảng 400 mét. Điều đáng nói, phía trước hoàn toàn không có vật cản hay xe cùng chiều. Thế nhưng bị cáo bất ngờ đánh lái mạnh sang trái, ép sát dải phân cách cứng với mục đích hất chiến sĩ cảnh sát giao thông xuống đường để bỏ trốn. Người cảnh sát bị hất văng xuống đường, va đập mạnh vào dải phân cách rồi bất tỉnh với đa chấn thương. Ngay cả sau khi gây ra hậu quả, H. vẫn tiếp tục lái xe bỏ chạy.
Khi sự chống đối biến thành ý thức tước đoạt mạng sống
Trong nhiều vụ án, bị cáo thường cho rằng mình "không có ý định giết người". Nhưng pháp luật hình sự không chỉ đánh giá lời nói, mà đánh giá toàn bộ hành vi khách quan và nhận thức của người thực hiện.
Một người điều khiển xe đầu kéo hàng chục tấn lao thẳng vào người khác, biết nạn nhân đang bám bên ngoài cabin nhưng vẫn tăng tốc, rồi bất ngờ đánh lái ép vào dải phân cách cứng - hành vi đó đủ cho thấy bị cáo nhận thức rõ khả năng gây chết người nhưng vẫn mặc kệ hậu quả xảy ra. Đó chính là căn cứ để tòa án xác định hành vi cấu thành tội "Giết người".
Điều đáng suy ngẫm là toàn bộ chuỗi sự việc bắt đầu chỉ từ tâm lý muốn trốn tránh việc kiểm tra giấy tờ.
Nhiều người khi bị lực lượng chức năng dừng xe thường phản ứng bằng cách chống đối, bỏ chạy, thậm chí tấn công người thi hành công vụ. Họ nghĩ rằng chỉ cần thoát được vài phút là có thể thoát trách nhiệm.
Điều đáng nói trong vụ án này là bị cáo Phan Thành H. vốn chưa có tiền án, tiền sự, hoàn cảnh khó khăn và được người bị hại xin giảm nhẹ hình phạt. Tòa án sau đó đã xem xét nhiều tình tiết giảm nhẹ để giảm án từ 10 năm xuống còn 9 năm tù. Nhưng sự khoan hồng đó không thể xóa đi cái giá mà bị cáo phải trả.
Ở tuổi còn trẻ, H. bước vào trại giam với bản án về tội giết người chỉ vì một chuỗi lựa chọn sai lầm nối tiếp nhau: Sử dùng bằng giả, chạy quá tốc độ, chống đối lực lượng chức năng, lao xe vào cảnh sát giao thông…
Vụ án của Phan Thành H. không chỉ là câu chuyện riêng của một bị cáo. Nó phản ánh một thực trạng đáng lo ngại: nhiều người vẫn xem thường pháp luật giao thông, xem việc mua bằng giả hay "đối phó" với cơ quan chức năng là chuyện bình thường.
Nhưng phía sau tay lái của xe tải, container hay xe khách không chỉ là vô lăng. Đó còn là trách nhiệm đối với sinh mạng của người khác.
Bản án sau đó được công nhận là một án lệ để giải quyết những vụ án tương tự, khi người điều khiển phương tiện giao thông lao xe vào lực lượng chức năng để chạy trốn.
