Từ nếp nhà sạch đến bản làng hạnh phúc ở Ngọc Chiến

Khi mỗi nếp nhà trở thành một điểm sáng

Ở xã Ngọc Chiến, tỉnh Sơn La, việc xây dựng gia đình an toàn, hạnh phúc bắt đầu từ những điều gần gũi trong đời sống hằng ngày. Một ngôi nhà được sắp xếp gọn gàng, khu vực chăn nuôi được bố trí cách xa nơi ở, sân vườn sạch sẽ, có thêm những luống rau và khóm hoa… là những thay đổi cụ thể mà mô hình "Nhà sạch, vườn đẹp" hướng tới.

Tại bản Nà Tâu, mô hình được triển khai từ nhu cầu thực tế của người dân về một không gian sống sạch sẽ, an toàn hơn. Trong điều kiện địa phương còn thiếu bãi rác tập trung, việc giữ gìn vệ sinh, hạn chế phát sinh rác thải và chỉnh trang khuôn viên gia đình càng có ý nghĩa thiết thực.

Theo chị Lèo Thị Đẹm, Chủ tịch Hội LHPN xã Ngọc Chiến, mô hình "Nhà sạch, vườn đẹp" xuất phát từ chính nhu cầu cải thiện môi trường sống của người dân. Hội đã tuyên truyền, vận động và hướng dẫn hội viên thực hiện những việc làm phù hợp với điều kiện của từng gia đình, từ vệ sinh nhà ở, chuồng trại chăn nuôi đến sắp xếp đồ dùng ngăn nắp, chăm sóc cây xanh và trồng hoa trước cổng.

Với chị Đẹm và cán bộ Hội, điều quan trọng không chỉ là vận động hội viên dọn dẹp nhà cửa trong những đợt ra quân mà còn giúp mỗi gia đình hình thành thói quen giữ gìn vệ sinh trong sinh hoạt hằng ngày. Một ngôi nhà sạch sẽ, ngăn nắp chỉ thực sự có ý nghĩa khi các thành viên cùng chung tay duy trì, chia sẻ công việc và có trách nhiệm với không gian sống của mình.

Từ những việc làm cụ thể ấy, thực hành "5 không, 3 sạch, 3 an" được gắn với đời sống thường nhật, thay vì chỉ dừng lại ở các buổi tuyên truyền. Khi mỗi thành viên cùng chăm lo nhà cửa, giữ gìn vệ sinh và hỗ trợ nhau trong công việc, những giá trị về bình đẳng, trách nhiệm và sự gắn kết gia đình cũng được bồi đắp.

Chị Lèo Thị Đẹm cho biết, Hội LHPN xã duy trì tuyên truyền thông qua các buổi sinh hoạt, cuộc họp tại cơ sở và các kênh thông tin của Hội. Nội dung vận động không chỉ dừng ở việc giữ nhà cửa sạch đẹp mà còn hướng đến xây dựng nếp sống gia đình văn minh, trong đó các thành viên bình đẳng, phân chia công việc rõ ràng và hỗ trợ nhau trong cuộc sống.

Sạch nhà, đẹp bản gắn với sinh kế và du lịch cộng đồng

Ở Ngọc Chiến, một khuôn viên sạch đẹp còn có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi gia đình. Là địa phương có lợi thế về suối khoáng nóng, homestay và du lịch cộng đồng, cảnh quan bản làng, vệ sinh nơi lưu trú và những trải nghiệm văn hóa bản địa là những yếu tố góp phần tạo sức hút đối với du khách.

Từ yêu cầu giữ gìn môi trường sống, mô hình "Nhà sạch, vườn đẹp" được gắn với việc phát huy lợi thế sẵn có của địa phương. Những khu vườn được chăm sóc, những tuyến đường có hoa, không gian sinh hoạt gọn gàng không chỉ phục vụ nhu cầu của người dân mà còn góp phần tạo dựng hình ảnh bản làng thân thiện, sạch đẹp.

Theo chị Lèo Thị Đẹm, hội viên phụ nữ còn tích cực tổng vệ sinh đường làng, ngõ xóm vào thứ Hai và thứ Sáu hằng tuần, chăm sóc cây hoa trên các tuyến đường trong bản. Một số gia đình trồng rau cung cấp cho các hộ làm homestay, đồng thời giới thiệu những sản phẩm địa phương như gạo nếp tan, cá chép gù, rau quả sạch và các sản phẩm thủ công.

Việc mặc trang phục dân tộc, gìn giữ bản sắc văn hóa và quảng bá sản phẩm bản địa cũng góp phần làm phong phú trải nghiệm của du khách. Từ đó, việc chăm sóc vườn rau, giữ gìn vệ sinh hay chỉnh trang khuôn viên không chỉ mang lại lợi ích trực tiếp cho gia đình mà còn hỗ trợ hoạt động kinh tế, tạo thêm cơ hội việc làm cho phụ nữ tại địa phương.

Một số hội viên như Lò Thị Nón, Lò Thị Lai ở bản Nà Tâu; Lò Thị Hậu, Lò Thị Tươi, Quàng Thị Lái và Lò Thị Hoa ở bản Lướt được Hội giới thiệu là những người tham gia làm du lịch, góp phần tạo việc làm cho hội viên phụ nữ. Đây cũng là hướng để việc xây dựng môi trường sống sạch đẹp gắn với phát huy lợi thế du lịch cộng đồng, nâng cao giá trị sản phẩm địa phương.

Tuy nhiên, để những thay đổi ấy trở thành nếp sống bền vững, Hội LHPN xã Ngọc Chiến vẫn phải đối mặt với không ít khó khăn. Theo chị Lèo Thị Đẹm, nhận thức và thói quen giữ gìn vệ sinh của một số gia đình chưa đồng đều; có hộ chỉ chú trọng dọn dẹp khi có đoàn kiểm tra hoặc hoạt động phong trào. Một số hội viên đi làm ăn xa, ở nhà chủ yếu là người cao tuổi và trẻ nhỏ, khiến việc tuyên truyền, vận động và duy trì thực hiện gặp nhiều trở ngại.

Trước thực tế đó, Hội lựa chọn cách làm sát với từng hộ. Cán bộ Hội đến tận nhà hướng dẫn những công việc cụ thể, đồng thời triển khai nhóm 15 hộ hội viên sống liền kề để cùng tổng vệ sinh, sắp xếp không gian sống gọn gàng. Hội cũng định hướng đăng ký thực hiện trên tinh thần tự nguyện, khuyến khích mỗi gia đình lựa chọn phần việc phù hợp với điều kiện của mình.

Với những hộ có ít đất, việc giữ nhà sạch, phân loại rác và trồng hoa trong chậu vẫn là cách thực hiện thiết thực. Những gia đình có vườn có thể trồng rau an toàn, cây ăn quả, hoa hoặc xây dựng hàng rào xanh. Cùng với đó, việc hướng dẫn phân loại rác tại nguồn, chăm sóc vườn, phục vụ khách và phối hợp với các cơ sở du lịch được xác định là những hướng đi để mô hình gắn chặt hơn với đời sống.

Theo chị Đẹm, để duy trì và nhân rộng mô hình, việc vận động cần đi đôi với hướng dẫn cụ thể, khuyến khích sự chủ động của hội viên và sự tham gia của các thành viên trong gia đình. Hội cũng định hướng phối hợp với hợp tác xã du lịch, các cơ sở homestay và chính quyền địa phương để gắn tiêu chí "Nhà sạch, vườn đẹp" với chất lượng dịch vụ, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng và du khách.

Từ một ngôi nhà sạch đến con đường chung được chăm sóc, từ việc phân chia công việc trong gia đình đến sự chung tay của các hộ dân, những thay đổi ở Ngọc Chiến cho thấy xây dựng gia đình an toàn, hạnh phúc cần được nuôi dưỡng bằng hành động cụ thể và sự bền bỉ mỗi ngày.