Văn hóa cần gắn bó với đời sống và cộng đồng
Phụ nữ thôn An Nội, xã Cao Dương, tỉnh Phú Thọ tham gia các hoạt động văn hóa tại địa phương
Văn hóa không chỉ hiện diện qua lễ hội, chương trình nghệ thuật hay các dịp kỷ niệm, mà cần gắn bó với đời sống và cộng đồng. Vì vậy, công tác tuyên truyền không nên dừng ở việc đưa tin sự kiện mà cần giúp công chúng hiểu sâu hơn về giá trị văn hóa và trách nhiệm gìn giữ, phát huy những giá trị ấy.
Tại cuộc họp báo ngày 5/11 thông tin về các hoạt động kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, nhấn mạnh yêu cầu đổi mới công tác tuyên truyền, phát huy vai trò của báo chí trong lan tỏa các giá trị văn hóa và khơi dậy trách nhiệm của cộng đồng đối với sự phát triển văn hóa, con người Việt Nam.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương phát biểu tại cuộc họp báo
Đây cũng là tinh thần được thể hiện trong Hướng dẫn số 17-HD/BTGTW ngày 28/10/2026 của Ban Tuyên giáo Trung ương về tổ chức các hoạt động kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946 - 24/11/2026), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11). Hướng dẫn xác định những nội dung trọng tâm trong tuyên truyền, từ làm sâu sắc ý nghĩa lịch sử của Hội nghị đến giới thiệu thành tựu, giá trị văn hóa và những vấn đề đặt ra trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam.
Theo ông Bùi Hoài Sơn, văn hóa cần được nhìn nhận là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực và hệ điều tiết cho phát triển nhanh, bền vững đất nước. Vì vậy, công tác tuyên truyền cần giúp công chúng nhận diện rõ hơn những giá trị văn hóa đang được gìn giữ, phát huy trong đời sống, đồng thời thấy được những yêu cầu mới trong xây dựng văn hóa, con người Việt Nam.
Ông Bùi Hoài Sơn cho rằng, nếu báo chí chỉ tập trung đưa tin về lễ khai mạc, chương trình nghệ thuật, quy mô tổ chức hay số lượng người tham dự thì chưa thể truyền tải đầy đủ giá trị của các hoạt động văn hóa.
"Báo chí cần làm cho công chúng hiểu đúng, hiểu sâu, cảm nhận được giá trị của văn hóa, sức mạnh của đại đoàn kết và trách nhiệm của mỗi người trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam", ông nhấn mạnh.
Theo ông, báo chí cần quan tâm đến những giá trị văn hóa đang được gìn giữ, phát huy trong đời sống; những mô hình hiệu quả, cách làm sáng tạo và những người trực tiếp góp sức bảo tồn di sản. Việc tuyên truyền cũng cần phản ánh cả thành tựu lẫn những vấn đề đặt ra trong xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thực hiện các hệ giá trị và chuẩn mực con người Việt Nam.
Ông Bùi Hoài Sơn lưu ý cần lan tỏa những giá trị nhân ái, nghĩa tình, trách nhiệm; đồng thời đấu tranh với hủ tục, mê tín dị đoan, tệ nạn xã hội và hành vi làm ảnh hưởng đến bản sắc văn hóa dân tộc.
Một hướng tiếp cận khác là làm rõ vai trò của văn hóa trong phát triển kinh tế - xã hội, nhất là tiềm năng của công nghiệp văn hóa, du lịch văn hóa và khai thác bền vững nguồn lực di sản, bản sắc vùng miền.
Bởi bảo tồn di sản không thể chỉ trông chờ vào nhiệt huyết của nghệ nhân hay những dịp lễ hội. Điều quan trọng là tạo điều kiện để cộng đồng tiếp tục thực hành, truyền dạy và sống được bằng những giá trị văn hóa của mình.
Người dân là chủ thể của đời sống văn hóa
Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18/11. Theo ông Bùi Hoài Sơn, đây là dịp tôn vinh các giá trị văn hóa dân tộc, tăng cường gắn kết cộng đồng và phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa.
Ông đề nghị báo chí chú trọng phản ánh các hoạt động văn hóa ở thôn, bản, tổ dân phố, từ giao lưu văn nghệ, trình diễn dân ca, dân vũ đến trải nghiệm di sản, văn hóa đọc, thể thao và tìm hiểu lịch sử, truyền thống.
Theo ông, chính ở cơ sở, các giá trị văn hóa được thực hành và trao truyền qua những việc làm cụ thể như duy trì câu lạc bộ dân ca, truyền dạy nghề truyền thống hay xây dựng gia đình, cộng đồng văn hóa. Báo chí cũng cần biểu dương nghệ nhân, văn nghệ sĩ, trí thức, người có uy tín và những tập thể, cá nhân có cách làm sáng tạo.
Để văn hóa đến gần hơn với công chúng, nhất là người trẻ, ông Bùi Hoài Sơn đề nghị các cơ quan báo chí đổi mới hình thức tuyên truyền, phát triển chuyên trang, chuyên mục, phóng sự và các sản phẩm đa phương tiện như e-magazine, megastory, podcast, infographic, video trên nền tảng số.
"Nội dung cần được thể hiện sinh động, hiện đại, phù hợp với từng nhóm công chúng, nhất là thế hệ trẻ; tránh tuyên truyền một chiều, khô cứng, nặng về thông tin sự kiện", ông lưu ý.
Bên cạnh đó, báo chí cần cung cấp thông tin chính xác, kịp thời; phát hiện, lan tỏa mô hình hay, cách làm sáng tạo, đồng thời đấu tranh với thông tin sai lệch, luận điệu xuyên tạc lịch sử, phủ nhận giá trị văn hóa dân tộc và gây chia rẽ khối đại đoàn kết.
Cao điểm tuyên truyền diễn ra từ ngày 10 đến 24/11/2026, tập trung vào Lễ kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất tại Nhà hát Hồ Gươm và Chương trình nghệ thuật đặc biệt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình vào ngày 24/11.
