Vẻ đẹp trong tranh Abanindranath Tagore

Từ xưa, Ấn Độ xưa nay là quốc gia có nhiều cộng đồng coi trọng vai trò và vị thế của người phụ nữ. Điều này được thể hiện khá trực diện trong tranh của Abanindranath Tagore. Tiêu biểu là tác phẩm Bharat Mata (Mẹ Ấn Độ), sáng tác năm 1905. Với gam màu cam ấm làm chủ đạo, họa sĩ đặc tả hình tượng Mẹ Ấn Độ trong trang phục truyền thống, 4 tay cầm lần lượt cầm quyển sách, tấm vải trắng, chiếc vòng và bó lúa. Đặt trong bối cảnh lịch sử khi Ấn Độ đang trong vòng thuộc địa, tác phẩm thể hiện rõ khát vọng tự do, độc lập.

5 năm sau, vào năm 1910, Abanindranath Tagore sáng tác bức Hoàng hậu của Ashoka. Tác phẩm vẽ hoàng hậu của vị hoàng đế cuối cùng và quan trọng nhất trong triều đại Mauryan của Ấn Độ, trị vì vào thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên. Tác phẩm gây ấn tượng bởi sự chăm chút vào từng chi tiết, phục sức của vị hoàng hậu đầy quyền uy; những nét bản sắc, văn hóa, tín ngưỡng dân tộc cũng được thể hiện một cách tinh tế.

Theo thời gian, hội họa của Abanindranath Tagore dần chuyển từ lối thể hiện đơn sắc sang phối màu hài hòa, giàu sắc độ. Bức Thuyền trưởng Sinbad vẽ năm 1930 là một ví dụ tiêu biểu cho tư duy ẩn dụ và cái nhìn xã hội sắc sảo của ông. Tác phẩm quy tụ nhiều nhân vật, đại diện cho các tôn giáo và tầng lớp khác nhau trong xã hội Ấn Độ đương thời. Nổi bật trong bố cục ấy là hình ảnh một người phụ nữ, có thể là vợ của nhân vật trung tâm, ngồi bên cạnh Thuyền trưởng Sinbad ở vị trí chủ trì. Với trang phục mang gam màu ấm và dung mạo tươi trẻ, nhân vật nữ trở thành điểm sáng, góp phần làm dịu và cân bằng tổng thể bức tranh giàu tính xã hội này.

Cũng trong năm 1930, bức Ông lão kể chuyện và Sheherzade tái hiện hình ảnh nàng Sheherzade trong thần thoại Nghìn lẻ một đêm. Trong 3 nhân vật xuất hiện, có tới 2 nhân vật nữ. Nét vẽ giản lược, thiên về kể chuyện hơn là phô diễn kỹ thuật hội họa. Đến năm 1937, với bức màu nước Ganesh - Janani (Thần đầu voi), Abanindranath Tagore tiếp tục tôn vinh hình ảnh người phụ nữ trong trang phục truyền thống, đang nâng đỡ vị thần đầu voi cuốn vòi vào một cành cây. Đây là một hình ảnh mang đậm tính biểu tượng về sự che chở và sinh thành.

Một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của Abanindranath Tagore là Sự băng hà của Shah Jahan, kể lại khoảnh khắc cuối đời của Shah Jahan (1592 - 1666), vị vua của đế quốc Mughal, khi ông được con gái Jahanara túc trực, chăm sóc bên giường bệnh. Bức tranh không chỉ mang giá trị lịch sử mà còn gợi lại ký ức buồn trong đời họa sĩ: Sự ra đi của người con gái ông vì dịch hạch tại Calcutta vào cuối thế kỷ 19.

Trong toàn bộ sự nghiệp hội họa, đặc biệt là ở những tác phẩm có hình ảnh phụ nữ, Abanindranath Tagore luôn thể hiện sự trân trọng đối với vẻ đẹp và tinh thần dân tộc. Kỹ thuật vẽ tỉ mỉ, chi tiết nhưng không rườm rà, toát lên vẻ thanh nhã, tự nhiên là kết quả từ việc ông tiếp thu phong cách thủy mặc Nhật Bản. Sự kết hợp giữa màu nước, hình họa và phối cảnh phương Tây đã tạo cho tranh của ông một diện mạo hiện đại, giúp công chúng hôm nay khi chiêm ngưỡng vẫn cảm nhận được sự gần gũi, không quá xa xưa hay khó tiếp cận.