Vì sao phụ nữ vẫn đứng ngoài các điểm tựa pháp lý?

Phóng viên báo Phụ nữ Việt Nam đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Hồng - Phó Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Ninh Bình về thực trạng này.

Phụ nữ vẫn đang đứng "bên lề" các buổi tư vấn

- Thưa bà, có một thực tế là tại các buổi truyền thông pháp luật tại cơ sở, chúng ta thường thấy bóng dáng nam giới nhiều hơn phụ nữ. Phải chăng do chị em ít quan tâm đến quyền lợi pháp lý của mình?

Bà Nguyễn Thị Hồng: Qua thực tế tại các địa bàn chúng tôi đi qua, đa số phụ nữ thường bận rộn với công việc gia đình và nội trợ. Chính vì gánh nặng "không tên" này, họ thường để nam giới trong gia đình đi tham dự các hội nghị truyền thông thay mình. Kết quả là khi có vướng mắc, nam giới thường là người chia sẻ và chủ động đề nghị trợ giúp nhiều hơn là phụ nữ.

Mặt khác, một lý do khách quan là tỷ lệ phụ nữ phạm tội thấp hơn nam giới, nên trong mảng tham gia tố tụng, số lượng nữ giới cũng ít hơn. Tuy nhiên, ở góc độ tư vấn dân sự, tâm lý e ngại vốn là bản chất của nhiều chị em, khiến họ chưa thực sự mạnh dạn tìm đến điểm tựa pháp lý.

- Bà có nhắc đến sự "e ngại", cụ thể thường xảy ra trong những tình huống nào?

Bà Nguyễn Thị Hồng: Đặc thù của nữ giới khi tiếp xúc ban đầu thường rất dè dặt. Đặc biệt, với những vụ việc nhạy cảm như bạo lực gia đình hay các vấn đề tế nhị khác trong đời sống, nhiều chị em không sẵn sàng trình bày hết mọi tình tiết. Điều này đặt ra thách thức cho các trợ giúp viên: Họ không chỉ cần giỏi luật mà phải có kỹ năng giao tiếp, sự khơi gợi và đồng cảm sâu sắc để chị em tin tưởng, cởi mở chia sẻ vướng mắc của mình.

Tệ nạn tăng nhưng người cần trợ giúp lại "vắng bóng"

- Có một thực tế là các vụ xâm hại, bạo lực và mua bán người vẫn diễn ra nhưng số nạn nhân tìm đến Trung tâm trợ giúp pháp lý lại đếm trên đầu ngón tay. Bà lý giải sao về "khoảng lặng" này?

Bà Nguyễn Thị Hồng: Đây đúng là một nỗi trăn trở. Theo tôi được biết, tình trạng bạo lực gia đình, xâm hại tình dục và mua bán người hiện nay có xu hướng gia tăng. Thế nhưng, từ khi thành lập Trung tâm đến nay, chúng tôi mới chỉ tiếp nhận một vài vụ bạo hành, còn án mua bán người thì hầu như chưa gặp trường hợp nào.

Có thể các chị em thuộc diện đối tượng được trợ giúp nhưng chính tâm lý e ngại hoặc chưa được tiếp cận thông tin đầy đủ đã ngăn bước họ đến với Trung tâm. Hiện nay, chúng tôi cũng chưa có các chương trình tư vấn pháp luật dành riêng cho đối tượng phụ nữ mà chủ yếu tập trung vào các nhóm đặc thù theo Chương trình mục tiêu quốc gia như người khuyết tật, thanh thiếu niên hay người có HIV.

Kỳ vọng từ những thay đổi trong tương lai

- Dự thảo Luật Trợ giúp pháp lý (sửa đổi) đang nhận được nhiều sự quan tâm. Theo bà, chúng ta cần những "đòn bẩy" gì để phụ nữ không còn bị bỏ lại phía sau trong tiến trình tiếp cận công lý?

Bà Nguyễn Thị Hồng: Trong dự thảo Luật Trợ giúp pháp lý mà chúng tôi tham gia đóng góp, yếu tố giới đã được chú trọng hơn. Đặc biệt là đề xuất mở rộng đối tượng theo quy định của Luật Phòng, chống mua bán người, bao gồm cả nạn nhân là phụ nữ và trẻ em là con của họ.

Tôi kỳ vọng trong thời gian tới, khi những rào cản về đối tượng được nới lỏng và công tác truyền thông được chú trọng hơn, số lượng phụ nữ là nạn nhân của bạo lực và mua bán người tìm đến hỗ trợ sẽ tăng lên. Trung tâm sẽ nỗ lực hết trách nhiệm để đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho họ, giúp chị em thực sự nâng cao được năng lực pháp lý và tự bảo vệ mình trong cuộc sống.

- Xin cảm ơn bà!