Vì sao trẻ dưới 1 tuổi cần được bảo vệ khỏi bệnh do RSV?

Trung tâm Truyền thông - Giáo dục sức khỏe Trung ương (Bộ Y tế) vừa tổ chức hội thảo cung cấp thông tin báo chí “Bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV) ở trẻ dưới 1 tuổi: Gánh nặng bệnh tật và giải pháp bảo vệ trẻ từ góc nhìn chuyên gia”, với sự đồng hành của công ty Sanofi, tại TPHCM.

Trên toàn thế giới, RSV là nguyên nhân hàng đầu gây nhập viện ở trẻ dưới 1 tuổi với ước tính khoảng 2,2 triệu trẻ nhập viện hằng năm, và cũng là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu cho trẻ nhũ nhi với khoảng 66.300 ca tử vong.

Tất cả trẻ dưới 1 tuổi đều có nguy cơ trở nặng do RSV. RSV không chỉ ảnh hưởng đến những trẻ dưới 1 tuổi có nguy cơ cao (trẻ sinh non, có bệnh tim bẩm sinh…), mà còn là nguyên nhân nhập viện thường gặp ở trẻ sinh đủ tháng và khỏe mạnh. Những trẻ này vẫn có thể phải nhập khoa hồi sức tích cực (ICU) hoặc cần hỗ trợ thở máy.

Tại hội thảo, lý giải vì sao trẻ dưới 1 tuổi là đối tượng cần được đặc biệt bảo vệ khỏi bệnh do RSV, BS Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội truyền nhiễm TPHCM, phân tích: Trẻ dưới 1 tuổi có hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn thiện, do đó khó tạo ra được một đáp ứng miễn dịch hiệu quả khi tiếp xúc với RSV, với đường thở chỉ bằng 1/2 so với người lớn, dễ bị tắc nghẽn bởi dịch nhầy, việc nhiễm RSV có thể dẫn đến tổn thương đáng kể đường hô hấp dưới như viêm tiểu phế quản và viêm phổi.

Chưa dừng lại ở đó, nếu trẻ bị bệnh nặng do RSV trong năm đầu đời, trẻ tăng nguy cơ bị các đợt khò khè tái đi tái lại, hen suyễn, giảm chức năng phổi lâu dài và trẻ sẽ cần đi khám bệnh và điều trị y tế nhiều hơn các trẻ không bị nhiễm RSV trong giai đoạn dưới 1 tuổi.

Trong điều kiện trẻ thường xuyên tiếp xúc với RSV trong môi trường sống, BS Trương Hữu Khanh nhấn mạnh năm đầu đời là thời điểm then chốt trẻ cần được bảo vệ khỏi RSV, vì đây là giai đoạn trẻ có nguy cơ tử vong do RSV cao nhất. Việc bảo vệ trẻ khỏi RSV không chỉ quan trọng với nhóm dưới 6 tháng tuổi mà còn thiết yếu cho cả nhóm 6-12 tháng tuổi.

Trước mức độ phổ biến và gánh nặng của bệnh do RSV gây ra cho trẻ dưới 1 tuổi và gia đình, PGS.TS.BS Phạm Quang Thái, Trưởng văn phòng Tiêm chủng mở rộng Khu vực miền Bắc, khuyến cáo các giải pháp chủ động để bảo vệ cho trẻ. Trong đó, giải pháp phòng ngừa bằng tiêm chủng cần/nên được triển khai. Bên cạnh vaccine tiêm cho phụ nữ mang thai để trẻ được bảo vệ bằng kháng thể truyền từ mẹ, hiện nay còn có giải pháp mới là kháng thể đơn dòng, giúp bảo vệ trực tiếp cho trẻ khỏi RSV.  

Kháng thể đơn dòng có thể được sử dụng cho trẻ nhũ nhi ở bất kỳ thời điểm nào, bao gồm ngay sau khi sinh, mang lại sự bảo vệ nhanh chóng và trực tiếp chống lại RSV trong năm đầu đời.

Ông Vũ Mạnh Cường, Giám đốc Trung tâm Truyền thông - Giáo dục sức khỏe Trung ương, nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác truyền thông y tế, đặc biệt nâng cao nhận thức cho nhân viên y tế và các bậc phụ huynh về bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV) là hết sức quan trọng.

Việc hiểu và chủ động phòng ngừa bệnh do RSV không chỉ bảo vệ trẻ ngay từ những năm tháng đầu đời, giảm nguy cơ diễn tiến nặng và nhập viện, mà còn góp phần giảm chi phí y tế trực tiếp cũng như gánh nặng chăm sóc đối với gia đình và người bệnh.

Ở phạm vi rộng hơn, dự phòng hiệu quả bệnh do RSV còn mang lại những lợi ích đáng kể cho hệ thống y tế và xã hội. Việc giảm số ca bệnh nặng và nhập viện trong mùa cao điểm các bệnh hô hấp, giúp giảm áp lực cho các cơ sở khám, chữa bệnh, tối ưu hóa việc phân bổ nguồn lực y tế và nâng cao chất lượng chăm sóc đối với những trường hợp cần can thiệp chuyên sâu. 

Ngày 1/7/2026 Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 1965/QĐ-BYT Về việc ban hành danh mục bệnh truyền nhiễm thuộc các nhóm bệnh truyền nhiễm, theo đó bệnh do RSV được đưa vào danh mục bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm B phải giám sát và báo cáo là một bước tiến quan trọng trong công tác quản lý và kiểm soát bệnh.