Việt Nam - Nhật Bản tăng cường phối hợp bảo hộ bản quyền

Tại buổi làm việc, Đại sứ Ito Naoki khẳng định định hướng phát triển văn hóa của hai nước có sự tương đồng sâu sắc. Trong khi Việt Nam đang tập trung thực hiện Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị nhằm thúc đẩy công nghiệp văn hóa và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia, thì Nhật Bản cũng coi các ngành công nghiệp nội dung như manga và anime là mũi nhọn chiến lược. Sự gặp gỡ về tầm nhìn này chính là tiền đề vững chắc để hai quốc gia làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ hợp tác toàn diện trong giai đoạn mới.

Đẩy mạnh phối hợp xử lý vi phạm bản quyền, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Một trong những nội dung trọng tâm của cuộc gặp là bài toán xử lý vi phạm bản quyền và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt trên không gian mạng. Đại sứ Ito Naoki đánh giá cao tinh thần quyết liệt, không có vùng cấm của Việt Nam thời gian qua, đồng thời kỳ vọng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an để nâng cao năng lực giám định tư pháp.

Phản hồi về vấn đề này, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh Việt Nam luôn đặt công tác bảo hộ quyền tác giả làm ưu tiên hàng đầu. Minh chứng là việc Bộ vừa ban hành Thông tư số 05/2026/TT-BVHTTDL nhằm bổ sung chức năng giám định tư pháp cho Cục Bản quyền tác giả. Quy định mới này được kỳ vọng sẽ tối ưu hóa quy trình xử lý hồ sơ vi phạm và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.

Để tối đa hóa sức mạnh phối hợp, Bộ trưởng đề nghị phía Nhật Bản cùng chia sẻ trách nhiệm thông qua việc chủ động thu thập thông tin, cung cấp dữ liệu các đối tượng vi phạm trên không gian mạng cho phía Việt Nam điều tra. Đồng thời, Nhật Bản cần hỗ trợ thêm về trang thiết bị chuyên dụng lẫn đào tạo nhân lực ngành giám định.

Nhằm đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, Bộ trưởng cũng đề xuất hai bên nâng cấp Bản ghi nhớ năm 2015 thành một Thỏa thuận hợp tác mới toàn diện hơn về quyền tác giả và quyền liên quan.

Tiếp thu ý kiến này, Đại sứ Ito Naoki khẳng định sẽ thúc đẩy việc cử chuyên gia sang Việt Nam chuyển giao kỹ thuật, tăng cường chia sẻ thông tin điều tra và hoàn toàn đồng thuận với việc xây dựng khung pháp lý mới.

Mở rộng hợp tác di sản, thể thao và du lịch

Bên cạnh lĩnh vực bản quyền, hai bên cũng đạt được nhiều bước tiến quan trọng trong công tác bảo tồn di sản và phát triển các ngành mũi nhọn khác.

Về hợp tác di sản, Nhật Bản dự kiến triển khai hỗ trợ kỹ thuật thông qua Viện Nghiên cứu Tài sản Văn hóa Nara để tu bổ Cố đô Hoa Lư tại Ninh Bình, hướng tới mục tiêu hình thành một đô thị di sản vững chắc. Đáp lại thiện chí đó, với tư cách là thành viên Ủy ban Di sản Thế giới, Việt Nam khẳng định sẽ ủng hộ Nhật Bản đề cử "Kinh đô cổ Asuka và Fujiwara" tại kỳ họp năm 2026 diễn ra tại Hàn Quốc tới đây.

Đối với các kế hoạch dài hạn trong tương lai, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh mong muốn thúc đẩy kết nối sâu rộng giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam với các cơ quan quản lý Nhật Bản như MEXT và METI. Sự liên kết này sẽ mở đường cho việc xây dựng cơ chế trao đổi chính sách, bảo hộ sở hữu trí tuệ, kết nối các Thành phố sáng tạo UNESCO và hình thành các quỹ hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa số.

Trong lĩnh vực thể thao, phía Việt Nam đề nghị Nhật Bản tiếp tục hỗ trợ công tác tập huấn, cử chuyên gia huấn luyện các môn thế mạnh như Judo, bơi lội, eSports cùng môn thể thao mới Pickleball nhằm chuẩn bị tốt nhất cho ASIAD 20 và Asian Para Games 2026. Song song đó, hai quốc gia sẽ chú trọng phát triển thể thao cộng đồng và thúc đẩy các dự án đa phương trong khuôn khổ ASEAN - Nhật Bản.

Để tạo bước đột phá cho ngành du lịch, hai bên thống nhất duy trì cơ chế họp Ủy ban hợp tác du lịch song phương, tích cực chia sẻ dữ liệu thị trường và hỗ trợ nhau tham gia các hội chợ lớn như JATA hay VITM. Bộ trưởng đề nghị hai nước tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục đi lại, khuyến khích mở thêm các đường bay trực tiếp, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý điểm đến để nâng cao chất lượng phục vụ dòng khách hai chiều.