Việt Nam vẫn còn gần 15% trẻ dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng thể thấp còi
Các chuyên gia chia sẻ tại Hội thảo
Tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em dưới 5 tuổi năm 2025 là 14,8%. Tình trạng này còn tập trung cao ở các vùng nghèo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và địa bàn đặc biệt khó khăn.
Thông tin này được đưa ra tại Hội thảo khoa học nhi khoa "Tầm quan trọng của vi chất dinh dưỡng với trẻ em", do Hội Y học dự phòng Việt Nam và Doppelherz Việt Nam tổ chức sáng 25/8. Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO 2025) được chia sẻ tại hội thảo, trên phạm vi toàn cầu có tới 75% số quốc gia ghi nhận gánh nặng thiếu máu ở mức trung bình hoặc nặng trong nhóm phụ nữ độ tuổi sinh sản. Tỷ lệ thiếu máu ở trẻ em dưới 5 tuổi hiện chiếm tới 39,8%.
Tại Việt Nam, dù tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ dưới 5 tuổi đã giảm mạnh từ 56,5% (năm 1990) xuống còn 19,6% (năm 2020), việc bảo đảm cân bằng vi chất vẫn là bài toán lớn trong Chiến lược Quốc gia về Dinh dưỡng giai đoạn 2021-2030.
Theo PGS.TS Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, Việt Nam đang đồng thời đối mặt với nhiều vấn đề dinh dưỡng, gồm suy dinh dưỡng, thiếu vi chất, thừa cân, béo phì và các bệnh không lây nhiễm liên quan đến dinh dưỡng. Tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em dưới 5 tuổi năm 2025 là 14,8%. Tình trạng này còn tập trung cao ở các vùng nghèo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và địa bàn đặc biệt khó khăn.
Đáng chú ý, thiếu vi chất vẫn là vấn đề cần quan tâm. Ở trẻ 6-59 tháng tuổi, tỷ lệ thiếu máu năm 2020 là 18,1%; thiếu vitamin A tiền lâm sàng là 8,9%; có tới 53,3% trẻ có nồng độ kẽm huyết thanh thấp và khoảng 21% trẻ dưới 6 tuổi có nồng độ vitamin D dưới 30 nanomol/lít.
Chuyên gia dinh dưỡng chia sẻ tại Hội thảo
Trong khi đó, thừa cân, béo phì đang gia tăng, đặc biệt ở trẻ 5-19 tuổi tại khu vực thành phố, thị trấn. Người trưởng thành cũng đối mặt với nguy cơ các bệnh không lây nhiễm liên quan đến dinh dưỡng.
Theo TS. BS Trương Hồng Sơn, Phó Tổng Thư ký Tổng hội Y học Việt Nam, Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, chiều cao của người Việt đã có sự cải thiện đáng kể trong nhiều thập kỷ qua. Tuy nhiên, so với thế giới và khu vực, tầm vóc người Việt vẫn còn khoảng cách. Năm 2026, chiều cao người Việt đứng thứ 150 ở nam và 143 ở nữ trong 195 quốc gia trên thế giới, đứng thứ 4 tại khu vực Đông Nam Á. Trong 45 năm, từ năm 1975 đến năm 2020, chiều cao nam giới Việt Nam tăng 8,1cm, trong khi nữ giới tăng 6,2cm.
Theo TS. BS Trương Hồng Sơn, bên cạnh di truyền, quá trình tăng trưởng chiều cao còn chịu tác động của nhiều yếu tố khác, gồm dinh dưỡng, giới tính và bệnh tật, vận động và giấc ngủ. Trẻ gái thường có giai đoạn bứt phá chiều cao sớm hơn trẻ trai, trong khi trẻ trai có giai đoạn tăng trưởng dài hơn và tốc độ nhanh hơn. Các yếu tố bệnh tật cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự gia tăng chiều cao.
Bác sĩ Trương Hồng Sơn khuyến cáo, về dinh dưỡng, trẻ cần được bảo đảm 3 bữa chính, có thể bổ sung bữa phụ và ăn đa dạng thực phẩm, bảo đảm đủ các nhóm thực phẩm thiết yếu. Khẩu phần cần đáp ứng nhu cầu protein, canxi, vitamin D, vitamin K2, sắt, kẽm và các khoáng chất cần thiết khác. Đồng thời, bác sĩ cũng khuyến nghị hạn chế đồ ăn nhanh, nước ngọt có gas và thực phẩm nhiều đường do có thể cản trở hấp thu canxi.
Để giải quyết vấn đề này, theo các chuyên gia dinh dưỡng, cần nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 0–24 tháng; sử dụng hằng ngày các loại thực phẩm giàu vi chất dinh dưỡng, đa dạng rau củ quả; bổ sung hợp lý vi chất, sắt, acid folic cho phụ nữ mang thai và trẻ em theo hướng dẫn chuyên môn của thầy thuốc…