Virus Hanta: Tập trung nguồn lực quốc tế ngăn chặn chuỗi lây truyền

Phản ứng quyết liệt từ các quốc gia

Tính đến ngày 11/5, con tàu MV Hondius đã cập cảng Tenerife (Tây Ban Nha), đánh dấu một cột mốc quan trọng trong chiến dịch giải cứu và kiểm soát dịch bệnh quy mô quốc tế. Tại đây, các hành khách và thủy thủ đoàn đã bắt đầu rời tàu để hồi hương trên những chuyến bay được sắp xếp đặc biệt. Tuy nhiên, đằng sau đó lại là những diễn biến dịch tễ vô cùng phức tạp tại nhiều quốc gia.

Tại Pháp, Chính phủ đã ngay lập tức kích hoạt trạng thái khẩn cấp sau khi ghi nhận ca nhiễm virus Hanta đầu tiên liên quan đến ổ dịch này. Ngày 11/5, Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu đã triệu tập một cuộc họp khẩn với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu để đánh giá nguy cơ.

Ông Lecornu khẳng định: "Ưu tiên hàng đầu hiện nay là cắt đứt chuỗi lây truyền của virus". Hiện tại, nhà chức trách Pháp đang theo dõi chặt chẽ 22 trường hợp tiếp xúc gần, trong đó có 8 công dân đã được đưa vào diện "cách ly tăng cường" tại bệnh viện dù chưa có triệu chứng,.

Tại Hà Lan, một sự cố y tế đáng chú ý đã xảy ra tại Trung tâm Y tế Đại học Radboud (Radboudumc). Bệnh viện này đã phải cách ly 12 nhân viên trong 6 tuần sau khi phát hiện các sai sót trong quy trình xử lý mẫu máu và nước tiểu của một bệnh nhân nhiễm virus Hanta đến từ tàu MV Hondius. Ông Bertine Lahuis, Chủ tịch Hội đồng Điều hành Radboudumc, thừa nhận rằng dù nguy cơ thực tế thấp nhưng các biện pháp nghiêm ngặt là bắt buộc để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Trong ngày 12/5, những chuyến bay cuối cùng chở người từ tàu MV Hondius cũng đã hạ cánh xuống Hà Lan để thực hiện quy trình cách ly.

Không chỉ riêng Pháp hay Hà Lan, các quốc gia khác cũng đang áp dụng những khung thời gian cách ly khác nhau để đảm bảo an toàn. Trong khi hầu hết tuân thủ hướng dẫn 42 ngày của WHO, thì Đức, Anh, Thụy Sĩ và Hy Lạp đã quyết định kéo dài thời gian cách ly lên 45 ngày. Ngược lại, Australia và Pháp ban đầu công bố thời gian giám sát từ 2 đến 3 tuần nhưng có kèm theo điều khoản có thể gia hạn tùy tình hình thực tế.

"Đừng đợi đến khi xuất hiện triệu chứng mới cách ly"

Trước sự lây lan của virus Hanta, ông Olivier Le Polain, người đứng đầu bộ phận dịch tễ học của WHO, đã đưa ra một cảnh báo quan trọng: gần như toàn bộ những người trên tàu MV Hondius cần được cách ly trong vòng 6 tuần (42 ngày). Đây là khoảng thời gian tương ứng với thời gian ủ bệnh tối đa của virus Andes.

Một trong những khuyến nghị khắt khe nhất từ WHO là "Không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới thực hiện cách ly". Ông Polain giải thích rằng ở giai đoạn đầu, các triệu chứng như mệt mỏi hay sốt nhẹ thường rất khó nhận biết, nhưng người bệnh trên thực tế đã có khả năng lây nhiễm. Điều này tạo ra một "khoảng lặng" nguy hiểm nếu không thực hiện các biện pháp ngăn chặn sớm.

Dù tình hình nghiêm trọng, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus – người đã trực tiếp đến Tenerife để hỗ trợ quá trình sơ tán – khẳng định rằng đây "không phải là một đại dịch COVID mới". Sự khác biệt nằm ở chỗ virus Hanta chủng Andes chủ yếu lây qua tiếp xúc gần với người đã có triệu chứng, thay vì lây lan mạnh mẽ ngay cả khi chưa phát bệnh như SARS-CoV-2.

Dù WHO và các nước đang nỗ lực kiểm soát, giới chuyên gia vẫn không khỏi lo ngại. Bác sỹ dịch tễ học Antoine Flahault cho rằng toàn bộ các trường hợp tiếp xúc gần nên được cách ly nghiêm ngặt trong bệnh viện tới 45 ngày để tránh nguy cơ virus "lọt khỏi tầm kiểm soát". Ông nhấn mạnh rằng thời gian ủ bệnh kéo dài tới 6 tuần khiến nguy cơ phát sinh các ca bệnh mới tại nhiều nơi trên thế giới vẫn hiện hữu.

Đáng lo ngại hơn, ông Arnaud Fontanet từ Viện Pasteur cảnh báo rằng virus có thể tiếp tục xuất hiện tại những nơi không ngờ tới do hành khách trên tàu đã di chuyển qua nhiều quốc gia và nhiều chặng bay trước khi ổ dịch được phát hiện. Với tỉ lệ tử vong dao động từ 30-50% và chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu, mỗi sai sót nhỏ trong quy trình cách ly đều có thể dẫn đến hậu quả thảm khốc.

Việc phối hợp chặt chẽ giữa các chính phủ, Liên minh châu Âu (EU) và WHO trong việc sơ tán, cách ly và điều trị đang là hy vọng lớn nhất để ngăn chặn loại virus nguy hiểm này. Tuy nhiên, với thời gian ủ bệnh lên đến 6 tuần, thế giới sẽ còn phải trải qua những ngày tháng "nín thở" chờ đợi và giám sát chặt chẽ để đảm bảo rằng bóng ma dịch bệnh không bùng phát thành một thảm họa mới.