Vụ án tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương: Chồng chi 650 triệu đồng để vợ được kết luận mắc bệnh tâm thần

VKSND TP Hà Nội vừa ban hành cáo trạng truy tố 65 bị can trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương và các đơn vị liên quan.

Trong số các bị can bị truy tố có ông Trần Văn Trường (53 tuổi), cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương, cùng nhiều giám định viên, bác sĩ về tội Nhận hối lộ.

Theo cáo trạng, ông Trường bị xác định đã trực tiếp nhận 4,68 tỷ đồng để chỉ đạo, can thiệp, đưa ra các kết luận giám định không đúng thực trạng bệnh của 27 bị can, bị cáo, bị án, giúp những người này được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc. Một phần số tiền nhận được sau đó được chia cho các thành viên hội đồng giám định.

Một trong những trường hợp được nêu trong cáo trạng là Vũ Thị Thanh Hòa (43 tuổi), người từng bị tuyên phạt 21 tháng tù về tội Đánh bạc.

Tháng 4/2024, Cơ quan Thi hành án hình sự trưng cầu Viện Pháp y tâm thần Trung ương giám định đối với Hòa. Hội đồng giám định do ông Trần Văn Trường làm chủ trì, Lê Ngọc Hà là thành viên và Nguyễn Tô Hiệu làm thư ký.

Theo cáo trạng, trước khi vào viện, Hòa nói với chồng là Nguyễn Viết Long rằng mình quen Nguyễn Thị Mai Anh. Sau đó, Long liên hệ nhờ Mai Anh giúp Hòa được kết luận mắc bệnh tâm thần để được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc.

Mai Anh được cho là đã đưa ra mức giá 650 triệu đồng và Long đồng ý, chuyển đủ số tiền này.

Khoảng tháng 8/2024, Mai Anh bị cáo buộc mang 100 triệu đồng đến phòng làm việc của ông Trần Văn Trường để nhờ can thiệp kết quả giám định. Sau khi nhận tiền, ông Trường bị cáo buộc đưa cho Lê Ngọc Hà và Nguyễn Tô Hiệu mỗi người 20 triệu đồng.

Theo VKS, hội đồng giám định đã thống nhất sửa nội dung hồ sơ theo hướng làm nặng thêm biểu hiện bệnh của Hòa. Cụ thể, triệu chứng "ảo thanh đàm thoại" được sửa từ "xuất hiện lẻ tẻ" thành "xuất hiện thường xuyên"; biểu hiện "hoang tưởng bị hại mờ nhạt" được sửa thành "hoang tưởng bị hại rõ".

Từ các thay đổi này, hội đồng kết luận Hòa mắc "rối loạn loại phân liệt" ở giai đoạn cấp tính, mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Ngày 20/9/2024, kết luận giám định được ban hành. Đến tháng 2/2025, Hòa được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc. Tuy nhiên, trước khi được bệnh viện tiếp nhận, Hòa đã bỏ trốn.

Đến tháng 4/2025, quyết định chữa bệnh bắt buộc bị hủy. Ngày 5/5, Nguyễn Viết Long ra đầu thú; chín ngày sau, Hòa bị đưa đi chấp hành án tù.

Quá trình điều tra, Hòa khai bản thân không mắc bệnh tâm thần và không bàn bạc với chồng về việc "chạy" kết luận giám định. Long bị truy tố về tội Đưa hối lộ.

Trong khi đó, Mai Anh khai chỉ nhận 250 triệu đồng để lo thủ tục giúp Hòa được chữa bệnh bắt buộc, không phải để tác động kết luận giám định và đã hoàn trả lại tiền. Tuy nhiên, VKS xác định Long đã đưa tổng cộng 650 triệu đồng nhằm hối lộ hội đồng giám định thông qua Mai Anh.

Cáo trạng cũng nêu trường hợp Vũ Thị Huyền (47 tuổi), người đang phải chấp hành mức án 72 tháng tù về các tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức.

Tháng 9/2024, Huyền được đưa vào Viện Pháp y tâm thần Trung ương để theo dõi. Hội đồng giám định gồm ông Trần Văn Trường làm chủ trì, Dương Văn Lương là thành viên và Dương Văn Biết, khi đó là Trưởng khoa Giám định, làm thư ký.

Theo cáo trạng, cuối tháng 9/2024, Mai Anh tiếp tục đưa ông Trường 100 triệu đồng để nhờ kết luận Huyền đủ điều kiện chữa bệnh bắt buộc. Ông Trường sau đó chia cho ông Lương và ông Biết mỗi người 20 triệu đồng.

VKS cho rằng hội đồng giám định tiếp tục sử dụng phương thức tương tự như hồ sơ của Hòa khi sửa triệu chứng "ảo thanh đàm thoại" từ "xuất hiện lẻ tẻ" thành "xuất hiện thường xuyên", đồng thời nâng biểu hiện "hoang tưởng liên hệ" từ "mờ nhạt" lên "rõ".

Từ đó, Huyền được kết luận mắc "rối loạn loạn thần cấp giống phân liệt", mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Ngày 7/11/2024, kết luận giám định được ban hành. Hơn một tháng sau, Huyền được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc. Đến tháng 7/2025, người này được xác định đã khỏi bệnh và tiếp tục chấp hành án tù.

Theo cáo trạng, ông Trường, ông Lương và ông Biết đều thừa nhận có hành vi nhận tiền nhưng lời khai còn mâu thuẫn về số tiền được hưởng. Trong khi đó, Mai Anh và Huyền không thừa nhận việc đưa hoặc môi giới hối lộ trong hồ sơ này.

Riêng nội dung liên quan số tiền 1,457 tỷ đồng mà Huyền đã chuyển vào các tài khoản do Mai Anh chỉ định, cơ quan tố tụng đã tách để tiếp tục điều tra, làm rõ.

Ngoài hai trường hợp trên, cáo trạng còn xác định thủ đoạn tương tự được áp dụng trong hồ sơ của Vũ Ngọc Trung và Vũ Mạnh Dũng. Theo đó, các biểu hiện bệnh trong hồ sơ giám định đều bị sửa theo hướng nặng hơn, như chuyển từ "thỉnh thoảng" sang "thường xuyên", từ "mờ nhạt" thành "rõ ràng", làm căn cứ kết luận người được giám định mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi để được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc.