41 Tổ chuyển đổi số cộng đồng ở xã Thường Tín: "Cánh tay nối dài" đưa công nghệ đến từng người dân

Đưa chuyển đổi số đến từng hộ dân

Không còn phải xếp hàng chờ làm thủ tục, không phải đi lại nhiều lần để nộp hồ sơ hay bổ sung giấy tờ giờ đây nhiều người dân trên địa bàn xã Thường Tín,  Hà Nội, đã chủ động sử dụng các nền tảng số trong cuộc sống hằng ngày.

Chuyển đổi số sẽ khó đi vào cuộc sống nếu chỉ dừng lại ở các chủ trương, chính sách. Chính vì vậy, ngay sau khi thành lập, UBND xã Thường Tín đã xác định muốn người dân thực sự trở thành trung tâm của chuyển đổi số thì trước hết phải có lực lượng đủ gần dân, hiểu dân và sẵn sàng hỗ trợ người dân từng việc nhỏ nhất.

Thực hiện chủ trương của Trung ương và thành phố Hà Nội về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ngày 30/7/2025, UBND xã Thường Tín đã ban hành Quyết định số 727 thành lập 41 Tổ chuyển đổi số cộng đồng tại các thôn, cụm dân cư. Mỗi tổ có từ 5 đến 7 thành viên là cán bộ, đoàn thể và lực lượng nòng cốt ở cơ sở. Không chỉ là những người tuyên truyền về chuyển đổi số, họ còn trở thành những cầu nối giúp người dân từng bước làm quen với công nghệ.

Bà Dư Thị Thu Hòa, Đảng ủy viên - Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Thường Tín, Hà Nội, cho biết, ngay từ khi thành lập, Tổ chuyển đổi số cộng đồng xác định rõ nhiệm vụ của Tổ không chỉ tuyên truyền nâng cao nhận thức mà còn trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng VNeID, sổ sức khỏe điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, sử dụng thiết bị thông minh an toàn và tiếp cận các nền tảng số thiết yếu…

Quan trọng hơn, đây còn là cầu nối giữa chính quyền với người dân, kịp thời tiếp nhận những khó khăn, vướng mắc trong quá trình chuyển đổi số để có giải pháp tháo gỡ.

Hiệu quả rõ nhất của mô hình là sự thay đổi trong cách người dân giải quyết các thủ tục hành chính, nếu trước đây nhiều người vẫn quen trực tiếp đến cơ quan nhà nước để nộp hồ sơ thì giờ đây nhiều người đã chủ động sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử và các nền tảng số của chính quyền.

Một ví dụ điển hình là việc người dân sử dụng ứng dụng iHanoi để đặt lịch làm việc tại Trung tâm Phục vụ hành chính công số 11, thông qua đó người dân chủ động lựa chọn thời gian phù hợp, giảm đáng kể thời gian chờ đợi khi thực hiện thủ tục. Hay với ứng dụng eTax Mobile, người dân có thể thực hiện nghĩa vụ thuế trực tuyến mà không phải đi lại nhiều lần như trước.

Đến nay, 100% Tổ chuyển đổi số cộng đồng trên địa bàn xã đều thường xuyên hỗ trợ người dân cài đặt, sử dụng VNeID, sổ sức khỏe điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và thực hiện dịch vụ công trực tuyến.

Năm 2025, xã Thường Tín đã tổ chức 10 lớp tập huấn kỹ năng số cộng đồng cho hơn 750 lượt người dân, tập trung vào các nhóm phụ nữ, thanh niên và người cao tuổi.

Cùng với đó, các tổ đã thực hiện hơn 3.000 lượt hỗ trợ người dân cài đặt VNeID, đăng ký dịch vụ công trực tuyến, thanh toán trực tuyến, tải ứng dụng phản ánh hiện trường, eTax Mobile...

Năm 2026, quy mô được mở rộng hơn với 17 lớp tập huấn dành cho gần 2.000 lượt người dân, đồng thời tiếp tục duy trì trên 3.000 lượt hỗ trợ trực tiếp.

Không chỉ dừng ở việc hướng dẫn thao tác trên điện thoại, các hoạt động này còn góp phần thay đổi nhận thức, giúp người dân tự tin hơn khi tiếp cận công nghệ số, đồng thời nâng cao chất lượng cải cách hành chính tại địa phương.

"Đi từng ngõ, gõ từng nhà" để không ai bị bỏ lại phía sau

Điểm đặc biệt trong cách làm của xã Thường Tín là không chờ người dân tìm đến mà chủ động mang chuyển đổi số đến tận nơi, với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người" được các Tổ chuyển đổi số cộng đồng duy trì xuyên suốt.

Bên cạnh việc hỗ trợ trực tiếp tại các hộ dân, xã Thường Tín còn triển khai nhiều mô hình sáng tạo như "Bình dân học vụ số lưu động", ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý rác thải công nghiệp tại làng nghề điêu khắc thôn Nhân Hiền, số hóa quản lý trật tự đô thị và giao thông, xây dựng bản đồ số cảnh báo úng ngập và môi trường, quản lý an toàn thực phẩm bằng mã QR… Đây đều là những mô hình gắn chặt với đời sống thực tế, giúp người dân thấy rõ lợi ích của chuyển đổi số thay vì coi đó là một khái niệm xa vời.

Trong tháng 4 và tháng 5/2026, UBND xã Thường Tín phối hợp với Trung tâm Hành chính công - Điểm tiếp nhận Thường Tín và Bảo hiểm xã hội Hà Nội cơ sở Phú Xuyên tổ chức các điểm hỗ trợ ngay tại nhà văn hóa để hướng dẫn người cao tuổi thực hiện thủ tục ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng.

Mô hình "Bình dân học vụ số lưu động" cũng được duy trì thường xuyên tại các nhà văn hóa thôn Nguyễn Du, Thụy Ứng, Nhị Khê, Yên Phú, Khánh Vân, Văn Giáp...

Người dân được hướng dẫn sử dụng Internet cơ bản, kích hoạt VNeID, iHanoi, eTax Mobile, nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, phòng tránh lừa đảo trên không gian mạng, chăm sóc sức khỏe qua ứng dụng số và xác thực thông tin thuê bao di động. Việc hỗ trợ người dân hay giải quyết các hồ sơ đúng hạn là minh chứng rõ nét cho hiệu quả hoạt động của các Tổ chuyển đổi số cộng đồng. Tuy nhiên, giá trị lớn hơn nằm ở sự thay đổi trong nhận thức và thói quen của người dân. Từ chỗ e ngại với điện thoại thông minh và các nền tảng số, nhiều người nay đã chủ động đặt lịch giải quyết thủ tục hành chính, nộp hồ sơ trực tuyến hay thanh toán các khoản phí chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại.

Bà Nguyễn Thị Tuyến (71 tuổi, xã Thường Tín), kể, trước đây mỗi lần đi làm thủ tục hành chính hoặc xin giấy tờ, bà đều phải nhờ con cháu đưa đến Trung tâm Phục vụ hành chính công từ sáng sớm để lấy số thứ tự, có những hôm phải chờ gần nửa ngày mới đến lượt giải quyết.

Đầu tháng 8/2025, khi Tổ chuyển đổi số cộng đồng tổ chức buổi hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh tại nhà văn hóa thôn, bà Tuyến được các thành viên hướng dẫn cách cài đặt ứng dụng VNeID, iHanoi đến việc đặt lịch giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến. Từ đó đến nay, mỗi khi cần làm thủ tục, bà chỉ việc đăng ký trước trên ứng dụng rồi đến đúng khung giờ đã hẹn, không còn cảnh chen chúc hay chờ đợi nhiều giờ như trước. "Ban đầu tôi nghĩ mình lớn tuổi rồi thì không học được công nghệ nữa. Nhưng các cháu trong Tổ chuyển đổi số cộng đồng hướng dẫn rất kiên nhẫn, từng bước một. Giờ tôi đã biết đặt lịch trên điện thoại, mở VNeID khi làm thủ tục và thấy mọi việc thuận tiện hơn rất nhiều", bà Tuyến chia sẻ.

Không chỉ người cao tuổi, các hộ sản xuất, kinh doanh trên địa bàn cũng đang hưởng lợi từ chuyển đổi số. Chị Nguyễn Thị Huyên, chủ một cơ sở kinh doanh tại xã Thường Tín, cho biết trước đây mỗi lần kê khai thuế chị phải trực tiếp đến cơ quan thuế hoặc nhờ dịch vụ hỗ trợ vừa mất thời gian vừa phát sinh thêm chi phí.

Sau khi được Tổ chuyển đổi số cộng đồng hướng dẫn sử dụng ứng dụng eTax Mobile, chị đã có thể tự tra cứu thông tin, kê khai và nộp thuế ngay trên điện thoại. Việc thanh toán các khoản thuế cũng được thực hiện trực tuyến, giúp công việc thuận tiện và chủ động hơn. "Mỗi tháng, tôi tiết kiệm được nhiều thời gian đi lại, những việc có thể làm trên điện thoại thì tôi đều thực hiện ngay, vừa nhanh vừa thuận tiện lại không ảnh hưởng đến công việc sản xuất", chị Huyên cho hay.

Lấy người dân làm trung tâm của chuyển đổi số

Theo chia sẻ của bà Dư Thị Thu Hòa: "Rào cản lớn nhất hiện nay vẫn là một bộ phận người dân, đặc biệt là người cao tuổi, còn hạn chế về kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh, chưa quen với các ứng dụng số và vẫn còn tâm lý e ngại khi thực hiện các thủ tục trực tuyến. Không ít người vẫn có thói quen cầm hồ sơ giấy đến trực tiếp cơ quan hành chính vì chưa thực sự tin tưởng vào môi trường số".

Để khắc phục điều này, xã tiếp tục phát huy vai trò của 41 Tổ chuyển đổi số cộng đồng, huy động đoàn viên, thanh niên cùng tham gia hướng dẫn người dân ngay tại các điểm sinh hoạt cộng đồng, nhà văn hóa thôn và Trung tâm Phục vụ hành chính công, việc hỗ trợ được thực hiện theo từng trường hợp cụ thể, bảo đảm ai cũng có thể tiếp cận và sử dụng các nền tảng số.

"Trong thời gian tới, xã sẽ tiếp tục củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động của các Tổ chuyển đổi số cộng đồng; tăng cường tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng cho các thành viên; đồng thời kiện toàn lại các tổ sau khi hoàn thành việc sắp xếp các thôn trên địa bàn", bà Hòa cho biết.

Mục tiêu xã Thường Tín hướng tới là xây dựng "Thôn thông minh", "Thôn số", "Công dân số", "Chính quyền số", lấy người dân làm trung tâm để mọi người dân đều được tiếp cận, sử dụng và thụ hưởng thành quả của chuyển đổi số.

Khi mỗi người dân có đủ kỹ năng số để chủ động giải quyết công việc, mỗi thôn đều có lực lượng sẵn sàng hỗ trợ và chính quyền vận hành hiệu quả trên môi trường số, chuyển đổi số sẽ không còn là một khẩu hiệu mà thực sự trở thành động lực phát triển của địa phương.