Bàn giải pháp hiện thực hóa tầm nhìn 100 năm của Hà Nội

"Tọa đàm Hà Nội 2026" do Trung tâm Thành phố thông minh và bền vững châu Á-Thái Bình Dương (SSC Hub) của RMIT Việt Nam và Viện Chính sách Australia-Việt Nam (AVPI) đồng tổ chức, quy tụ đại diện các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp cùng thảo luận về chuyển đổi xanh và phát triển đô thị bền vững.

Sự kiện diễn ra vào thời điểm đặc biệt khi UBND Thành phố Hà Nội vừa phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, hướng tới phát triển thành một đô thị xanh, thông minh và hội nhập toàn cầu, đồng thời giải quyết các thách thức về ô nhiễm không khí, ùn tắc giao thông, phát thải công nghiệp và khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, Giáo sư Scott Thompson-Whiteside, Tổng giám đốc Đại học RMIT Việt Nam, nhấn mạnh đến tầm quan trọng của hợp tác trong việc giải quyết những thách thức phức tạp này.

"Không một tổ chức nào có thể tự mình giải quyết những vấn đề này. Chúng ta cần chia sẻ bài học thực tiễn với nhau, xây dựng nền tảng quản trị hiệu quả và thúc đẩy hợp tác thực chất giữa các cơ quan quản lý, trường đại học, doanh nghiệp và đối tác quốc tế", Giáo sư Scott Thompson-Whiteside nói.

Bà Dominique Wiehahn, Giám đốc AVPI và Trung tâm Kết nối doanh nghiệp và Đổi mới sáng tạo RMIT tại Hà Nội, cho biết: "Khi Hà Nội bước vào hành trình hiện thực hóa tầm nhìn 100 năm, chuyên môn từ Australia có thể đóng vai trò hỗ trợ quan trọng. Bằng cách kết hợp kinh nghiệm của Australia trong quy hoạch đô thị dài hạn, quản trị thông minh và cơ sở hạ tầng bền vững với những định hướng ưu tiên và năng lực sẵn có của Hà Nội, chúng ta có thể cùng phát triển các sáng kiến và khuyến nghị chính sách thiết thực cho giai đoạn phát triển tiếp theo của thành phố".

Nội dung thảo luận tại tọa đàm bao quát nhiều chủ đề như chất lượng sống ở đô thị, phát triển bền vững về môi trường, chuyển đổi công nghiệp xanh và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Một vấn đề xuyên suốt được các đại biểu nhấn mạnh là vai trò của quản trị trong việc chuyển hóa các tầm nhìn dài hạn thành kết quả cụ thể.

Trong phần trình bày chung, hai Đồng lãnh đạo SSC Hub, Giáo sư Jago Dodson và Giáo sư Nguyễn Quang Trung, nhận định: thách thức lớn tiếp theo của Hà Nội không chỉ là bài toán tăng trưởng mà còn là bài toán quản trị trong bối cảnh đô thị ngày càng phức tạp.

"Khi các thành phố phát triển, thành công phụ thuộc vào khả năng điều phối giữa quy hoạch sử dụng đất, giao thông, khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu, hệ thống dữ liệu và dịch vụ công trên nhiều cấp quản lý khác nhau", Giáo sư Dodson nhận định.

"Đối với các siêu đô thị đang phát triển, quản trị hiệu quả giờ đây quan trọng không kém đầu tư mới vào hạ tầng. Điều này đòi hỏi hiểu biết sâu sắc về quá trình phát triển đô thị cũng như đội ngũ chuyên gia có thể hoạch định và quản lý quá trình tăng trưởng", ông nói.

Một thông điệp đáng chú ý khác là công nghệ thôi chưa đủ để xây dựng những đô thị bền vững.

Theo Giáo sư Nguyễn Quang Trung, ngày càng nhiều thành phố trên thế giới đầu tư vào AI, bản sao số (digital twin), cơ sở dữ liệu đô thị và các công nghệ thành phố thông minh khác. Tuy nhiên, hiệu quả của những công cụ này phụ thuộc vào nền tảng thể chế hỗ trợ phía sau.

"Các công cụ thông minh chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp cải thiện đáng kể quá trình ra quyết định. AI, bản sao số và cơ sở dữ liệu đô thị chỉ phát huy giá trị khi được hỗ trợ bởi khung pháp lý, tiêu chuẩn dữ liệu, đội ngũ công chức có năng lực và các thể chế có trách nhiệm giải trình", Giáo sư Trung nói.

Ông cũng cho rằng những nỗ lực của Hà Nội để tăng cường quản trị thông minh, quản lý dữ liệu và nâng cao năng lực thể chế đang tạo nền tảng quan trọng cho việc hiện thực hóa tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố.

Bài trình bày cũng nhấn mạnh rằng tính bền vững mới là thước đo cuối cùng của thành công.

"Công nghệ thông minh chỉ là phương tiện, còn bền vững mới là đích đến", Giáo sư Trung nói.

Tuy các thành phố có thể tiếp cận và ứng dụng công nghệ mới khá nhanh, việc xây dựng các hệ thống giao thông có khả năng chống chịu cao, những cộng đồng bao trùm và môi trường đô thị phát thải thấp đòi hỏi đầu tư dài hạn cũng như cam kết chính trị bền bỉ.

Các ví dụ quốc tế mang đến nhiều bài học giá trị. 2 diễn giả đã chia sẻ kinh nghiệm từ Copenhagen, Melbourne và Tokyo - những thành phố nằm trong nhóm đáng sống nhất thế giới năm 2026 - nơi đầu tư dài hạn, quản trị đồng bộ và sự tham gia của cộng đồng đã góp phần nâng cao chất lượng sống và tính bền vững của đô thị.

"Đối với Hà Nội, điều quan trọng không phải là sao chép mô hình của các thành phố khác, mà là tiếp thu những bài học và nguồn cảm hứng từ các mô hình đó để xây dựng cách tiếp cận về quy hoạch và quản lý đô thị phù hợp với điều kiện và nhu cầu hiện tại cũng như tương lai của Hà Nội", Giáo sư Dodson cho biết.

Tọa đàm khép lại với thảo luận về cơ hội hợp tác trong tương lai giữa khu vực công, doanh nghiệp và giới học thuật thông qua nghiên cứu, tham vấn chính sách, phát triển năng lực và sáng kiến đổi mới sáng tạo.

Các cơ hội này bao gồm việc mở rộng học bổng tiến sĩ RMIT dành cho lãnh đạo khu vực công ở Việt Nam, góp phần bồi dưỡng chuyên môn và năng lực lãnh đạo - những yếu tố then chốt để hỗ trợ công tác quy hoạch và quản trị đô thị dài hạn của Hà Nội.

Các đại biểu thống nhất rằng những sáng kiến như vậy sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa các mục tiêu dài hạn thành kết quả thực tiễn cho Hà Nội.