5 nhóm đối tượng chịu tác động của quy tắc ứng xử văn hóa trên không gian mạng
Ảnh minh họa
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chính thức ban hành Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số nhằm định hướng hành vi chuẩn mực, thúc đẩy xây dựng môi trường số lành mạnh.
Bộ Quy tắc áp dụng đối với 5 nhóm đối tượng gồm: Cá nhân; tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội và nền tảng số trong và ngoài nước; nhà cung cấp dịch vụ Internet; cơ quan báo chí, đơn vị phát thanh – truyền hình, công ty truyền thông, người kinh doanh dịch vụ quảng cáo, đơn vị tổ chức nghệ thuật biểu diễn; các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp khác.
Việc ban hành Bộ Quy tắc nhằm định hướng hành vi của tổ chức, cá nhân khi tham gia môi trường số theo các chuẩn mực văn hóa, đạo đức và pháp luật Việt Nam. Qua đó góp phần xây dựng không gian mạng lành mạnh, an toàn, tôn trọng các giá trị văn hóa Việt Nam, đồng thời khuyến khích lan tỏa những nội dung tích cực, sáng tạo mang bản sắc dân tộc.
Bộ Quy tắc cũng đặt mục tiêu nâng cao trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân; thúc đẩy sự minh bạch trong hoạt động của các doanh nghiệp và nền tảng số; tăng cường phối hợp với cơ quan quản lý trong công tác định hướng, giám sát và xử lý vi phạm trên môi trường mạng. Bên cạnh đó, khuyến khích phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, đồng thời tiếp thu có chọn lọc những giá trị văn hóa tiến bộ của thế giới.
Về nguyên tắc chung, người dùng cần tuân thủ quy định của pháp luật Việt Nam, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; ứng xử văn minh, lịch sự, giữ gìn bản sắc văn hóa, các giá trị đạo đức và truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Người tham gia môi trường số cũng cần tôn trọng sự đa dạng văn hóa, khác biệt về vùng miền, dân tộc, tôn giáo; đồng thời chịu trách nhiệm về hành vi ứng xử của mình trên mạng, phối hợp với cơ quan chức năng trong việc xử lý các nội dung vi phạm pháp luật hoặc thiếu chuẩn mực.
Đối với cá nhân, Bộ Quy tắc khuyến khích sử dụng họ tên thật hoặc tên, thương hiệu hợp pháp khi tham gia các hoạt động trên môi trường số. Người dùng cần thận trọng khi tiếp nhận các thông tin chưa được kiểm chứng, ưu tiên chia sẻ những thông tin có nguồn gốc rõ ràng, đáng tin cậy, mang giá trị tích cực, nhân văn và góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.
Khi phát hiện tin giả, tin sai sự thật hoặc nội dung vi phạm pháp luật, người dùng cần thông báo cho nhà cung cấp dịch vụ, các nền tảng số hoặc cơ quan chức năng để kịp thời xử lý. Trường hợp đăng tải nội dung cảnh báo tin giả, cần thể hiện rõ quan điểm và dấu hiệu nhận biết phù hợp.
Trong quá trình thảo luận hoặc phản biện trên mạng, người dùng cần thể hiện thái độ tôn trọng, giao tiếp văn minh; sử dụng ngôn từ, hình ảnh đúng mực, không thô tục, không xúc phạm hoặc công kích cá nhân; không nói xấu, bôi nhọ tổ chức, cá nhân; không đăng tải nội dung kích động bạo lực, gây thù hận hay phân biệt về giới, vùng miền, dân tộc, tôn giáo và văn hóa.
Đối với người có ảnh hưởng và quản trị các trang, nhóm cộng đồng, Bộ Quy tắc khuyến khích chủ động sáng tạo và lan tỏa các nội dung có giá trị tích cực; góp phần gìn giữ và phát huy văn hóa Việt Nam trên các nền tảng số, hướng tới xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới.
Những cá nhân này cũng cần gương mẫu chấp hành pháp luật, phát huy trách nhiệm xã hội, đặc biệt trong việc định hướng lối sống tích cực cho giới trẻ; không cổ xúy các hành vi vi phạm pháp luật hoặc trái với thuần phong mỹ tục và giá trị đạo đức truyền thống.
Đối với cơ quan báo chí, truyền thông và các đơn vị hoạt động quảng cáo, biểu diễn nghệ thuật, Bộ Quy tắc yêu cầu tăng cường cung cấp thông tin chính xác, góp phần định hướng dư luận xã hội và lan tỏa các giá trị văn hóa tích cực; đồng thời chủ động đấu tranh, phản bác các thông tin sai lệch, tin giả trên không gian mạng.
Trong thời gian tới, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ chủ trì phổ biến, giám sát và đánh giá hiệu quả việc triển khai Bộ Quy tắc; đồng thời phối hợp với các bộ, ngành và địa phương tổ chức các chương trình truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về văn hóa ứng xử trên môi trường số.
Bộ cũng sẽ triển khai các hoạt động truyền thông, tôn vinh và khen thưởng những tổ chức, cá nhân có sản phẩm nội dung số tiêu biểu, mang giá trị tích cực và đóng góp ý nghĩa cho cộng đồng, xã hội.