7 chuyên khoa, 11 bác sĩ và kế hoạch cho ca sinh rau cài răng lược

11 bác sĩ, 7 chuyên khoa và bản kế hoạch chu toàn cho ca sinh nguy cơ cao

Theo dõi thai kỳ tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc Phúc Trường Minh, đến tuần thai thứ 24, chị N.T.T.H. (34 tuổi) được các bác sĩ phát hiện rau tiền đạo trung tâm kèm rau cài răng lược trên nền hai lần sinh mổ trước đó. Đây là tình trạng bánh rau bám bất thường và xâm lấn sâu vào thành tử cung, thường gặp ở người từng sinh mổ nhiều lần. Rau cài răng lược cũng là một trong những bệnh lý sản khoa nguy hiểm nhất vì có thể gây băng huyết ồ ạt và buộc phải cắt tử cung để cứu mẹ nếu không được xử trí kịp thời.

BSCC.THS.BSCKII Vũ Công Khanh (Trưởng Khoa Sản - Phụ khoa, BVĐK Hồng Ngọc Phúc Trường Minh) chia sẻ: "Ngay khi xác định rau cài răng lược, điều chúng tôi cần làm không chỉ là theo dõi thai kỳ mà phải đánh giá mức độ xâm lấn của bánh rau để chuẩn bị phương án điều trị phù hợp cho từng giai đoạn".

Trong suốt hơn 10 tuần tiếp theo, sản phụ được theo dõi sát bằng nhiều lần siêu âm kết hợp chụp cộng hưởng từ (MRI) để đánh giá mức độ xâm lấn của bánh rau và những thay đổi trong quá trình mang thai. Mỗi lần tái khám đều bổ sung thêm dữ liệu về diễn tiến của bệnh, giúp ê-kíp cập nhật mức độ xâm lấn của bánh rau, điều chỉnh kế hoạch điều trị và xác định thời điểm can thiệp phù hợp.

"Càng được bác sĩ giải thích kỹ, mình càng yên tâm vì biết mọi việc đều đã có kế hoạch chuẩn bị", chị H. nói.

Đến tuần thai thứ 35, khi toàn bộ dữ liệu chẩn đoán hình ảnh đã đủ để đánh giá mức độ xâm lấn của bánh rau, ê-kíp điều trị tổ chức hội chẩn liên chuyên khoa với sự tham gia của 11 bác sĩ thuộc 7 chuyên khoa nhằm thống nhất phương án xử trí trước phẫu thuật.

"Dù đây là trường hợp rau tiền đạo trung tâm, bánh rau lại bám mặt sau nên chúng tôi vẫn còn đường tiếp cận buồng ối để lấy thai. Tuy nhiên, hình ảnh siêu âm và cộng hưởng từ cho thấy hệ thống xoang mạch tăng sinh rất nhiều, bánh rau xâm lấn sâu xuống cổ tử cung. Vì vậy, ngay từ trước mổ, ê-kíp đã xác định sau khi lấy thai sẽ phải cắt tử cung hoàn toàn nhằm kiểm soát chảy máu và bảo đảm an toàn cho người mẹ. Đây cũng là lựa chọn phù hợp với nguyện vọng của sản phụ," Bác sĩ Khanh chia sẻ.

Trong cuộc hội chẩn, mỗi chuyên khoa được giao giải quyết một bài toán riêng. Huyết học chuẩn bị sẵn máu và các chế phẩm máu để có thể truyền ngay khi cần. Ngoại tổng hợp thống nhất đặt hai sonde JJ hai bên niệu quản nhằm hạn chế nguy cơ tổn thương niệu quản trong quá trình bóc tách. Gây mê Hồi sức xây dựng phương án gây mê phù hợp, trong khi ICU và Nhi sơ sinh sẵn sàng tiếp nhận, hồi sức cho mẹ và bé. Chẩn đoán hình ảnh tiếp tục rà soát dữ liệu MRI để hỗ trợ lựa chọn chiến lược phẫu thuật tối ưu.

"Chúng tôi lựa chọn phương án gây mê hai giai đoạn. Ở giai đoạn đầu, sản phụ được gây tê để đặt sonde JJ trong trạng thái đủ tỉnh táo và ổn định. Chỉ khi bước vào mổ lấy thai mới tiến hành gây mê toàn thân, giúp em bé chịu ảnh hưởng của thuốc mê ít nhất có thể. Đó là bài toán cân bằng giữa an toàn của mẹ và lợi ích của con," Bác sĩ Thu Ba (Trưởng Khoa Gây mê Hồi sức, BVĐK Hồng Ngọc Phúc Trường Minh) cho biết.

Khi cuộc hội chẩn khép lại, mỗi nguy cơ đều đã có phương án xử trí và mỗi chuyên khoa đều xác định rõ vai trò của mình trong ca phẫu thuật.

Thành công bắt đầu từ sự chuẩn bị kỹ càng

Hai ngày sau cuộc hội chẩn, ca phẫu thuật chính thức được triển khai. Những phương án được chuẩn bị trong suốt hơn 10 tuần trước đó bắt đầu phát huy được hiệu quả.

Dù đã được bác sĩ giải thích kỹ về kế hoạch điều trị, chị H. vẫn không tránh khỏi lo lắng khi được đưa vào phòng mổ. Như thấy được tâm lý của người bệnh, ngay trước khi gây mê, đội ngũ bác sĩ đã ân cần, động viên, giúp chị H thêm vững tin: "Cố lên em. Hiện giờ trong phòng mổ này, mọi tài nguyên tốt nhất của bệnh viện đang ở đây rồi, nên em cứ yên tâm".

"Sau câu nói ấy, mình bình tĩnh hơn rất nhiều", chị H. nhớ lại.

Sau khi hoàn tất các bước chuẩn bị và sẵn sàng phương án xử trí cho mọi tình huống, ê kíp tiến hành mổ lấy thai. Em bé chào đời ở tuần thai thứ 35 với cân nặng 2,5 kg và chỉ số APGAR đạt 8-9 điểm, tình trạng sau sinh ổn định.

Tiếng khóc đầu đời của em bé vang lên cũng là lúc phần khó nhất của ca phẫu thuật thực sự bắt đầu. Những tình huống đã được chuẩn bị từ trước lần lượt xuất hiện trên bàn mổ.

Theo kế hoạch đã thống nhất, ê-kíp tiếp tục xử trí phần bánh rau xâm lấn. Thực tế trong phòng mổ cho thấy bánh rau bám mặt sau tử cung lan ra mặt trước, kèm hệ thống xoang mạch tăng sinh dày đặc ở mặt trước và đáy bàng quang, khiến nguy cơ chảy máu rất lớn. Sản phụ mất khoảng 2.000 ml máu trong quá trình phẫu thuật. Song nhờ lượng máu và chế phẩm máu đã chuẩn bị đầy đủ từ trước, được huy động kịp thời nên giúp kiểm soát tốt tình trạng mất máu. Việc đặt sonde JJ trước phẫu thuật cũng phát huy hiệu quả khi giúp ê-kíp xác định chính xác vị trí niệu quản nhờ vậy chủ động xử trí triệt để trong suốt quá trình bóc tách, bảo toàn nguyên vẹn đường tiết niệu.

Sau sinh, em bé chỉ cần hỗ trợ hô hấp trong những ngày đầu và tự thở ổn định từ ngày thứ ba. Bốn ngày sau sinh, chị H. lần đầu được ôm con trong vòng tay. Đến ngày thứ năm khi sức khỏe hồi phục tốt, chị được xuất viện, trong khi em bé tiếp tục được theo dõi tại khoa Sơ sinh.

"Mình biết ca mổ sẽ không dễ, nhưng cũng biết mình không phải đối mặt với nó một mình", chị H. xúc động nói.

Theo bác sĩ Vũ Công Khanh: "Trong những ca sản khoa nguy cơ cao, điều quan trọng không phải là xử trí khi biến chứng xảy ra, mà là chuẩn bị để không bị động khi tình huống đó xuất hiện".

Với ê-kíp điều trị, thành công của ca mổ không chỉ được quyết định trong vài giờ trên bàn phẫu thuật mà là kết quả của hơn 10 tuần theo dõi, đánh giá và chuẩn bị liên tục. Đó cũng là ý nghĩa của mô hình hội chẩn đa chuyên khoa trong sản khoa nguy cơ cao: nhận diện sớm biến chứng, chuẩn bị đầy đủ phương án xử trí và giảm thiểu tối đa rủi ro cho cả mẹ và bé.