8 cuộc đời được hồi sinh từ 1 quyết định đầy nhân văn

Dấu mốc của sự phối hợp kỷ luật và chính xác tuyệt đối

Những ngày đầu xuân, tại Bệnh viện Bạch Mai đã diễn ra một hành trình đặc biệt: hồi sinh 8 cuộc đời từ một quyết định đầy nhân văn. Trong nỗi đau mất con, gia đình một bệnh nhân trẻ tuổi đã đồng ý hiến tạng, trao đi cơ hội sống cho những người đang ở ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.

Sự kiện không chỉ là thành công của một ca đại phẫu thuật quy mô lớn, mà còn đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc về năng lực chuyên môn, điều phối và tầm nhìn chiến lược của bệnh viện trong lĩnh vực ghép đa tạng.

Trao đổi với phóng viên Báo Phụ nữ Việt Nam, PGS.TS Vũ Văn Giáp, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết: Điều làm nên điều đặc biệt của ca hiến – ghép đa tạng lần này không chỉ nằm ở số lượng tạng được ghép thành công mà còn ở mức độ phối hợp liên viện chưa từng có.

Ngay từ thời điểm các bác sĩ đánh giá bệnh nhân có nguy cơ chết não, toàn bộ quy trình đã được kích hoạt song song: hội chẩn xác định chết não theo đúng quy định pháp luật, hồi sức bảo tồn tạng, xây dựng phương án lấy, vận chuyển và ghép, rà soát danh sách người chờ ghép phù hợp.

"Chúng tôi luôn ý thức rằng chỉ cần chậm một nhịp, sai một bước là có thể đánh mất cơ hội sống của nhiều người bệnh. Vì vậy, mọi quy trình phải vận hành như một dây chuyền chính xác đến từng phút", ông Giáp nhấn mạnh.

Tạng của bệnh nhân được lấy và di chuyển đến các nơi chờ ghép

Dưới sự điều phối của Trung tâm Điều phối Ghép tạng Quốc gia, việc phân bổ tạng được thực hiện theo nguyên tắc công bằng, minh bạch. Ban Giám đốc bệnh viện thành lập tổ chỉ huy tại chỗ, do Giáo sư Đào Xuân Cơ trực tiếp chỉ đạo, huy động đầy đủ các ê-kíp hồi sức, gây mê, ngoại khoa, xét nghiệm, kiểm soát nhiễm khuẩn và hậu cần.

Kết quả, 8 mô và tạng đã được ghép thành công cho 8 bệnh nhân. Trái tim được chuyển hơn 1.000 km để cứu sống một bệnh nhi; hai thùy gan ghép cho hai bệnh nhân ở hai độ tuổi khác nhau; phổi mang lại hơi thở mới cho bệnh nhân giai đoạn cuối; hai quả thận và hai giác mạc giúp người bệnh tìm lại sự sống và ánh sáng.

Theo PGS.TS Vũ Văn Giáp, tại nhiều quốc gia, trung bình một ca hiến sau chết não chỉ ghép được 3–4 tạng. Việc bảo tồn được 8 mô, tạng với chức năng tốt thể hiện năng lực hồi sức tạng và tổ chức điều phối ở trình độ cao.

Ghép đa tạng là một trong sáu trụ cột phát triển chuyên môn

Một trong những điểm gây xúc động mạnh mẽ là tinh thần vào cuộc của toàn hệ thống y tế. Khi có tín hiệu điều phối, nhiều bác sĩ từ các địa phương lập tức hủy lịch cá nhân, đặt chuyến bay sớm nhất để kịp tham gia phẫu thuật.

Trái tim của người hiến được ghép thành công tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM. Phổi được chuyển tới Bệnh viện Phổi Trung ương. Các tạng khác được ghép tại nhiều cơ sở chuyên sâu trên cả nước.

"Trong phòng mổ hôm đó không còn khái niệm bệnh viện A hay bệnh viện B. Không còn ranh giới công lập hay tư nhân, quân y hay dân y. Tất cả cùng chung một mục tiêu: hoàn thành tâm nguyện của gia đình người hiến và mang lại cơ hội sống cho người bệnh", ông Giáp chia sẻ.

Đặc biệt, câu chuyện về người hiến tạng khiến nhiều y bác sĩ không khỏi xúc động. Khi còn sống, em từng được tuyên dương vì hành động nhặt được của rơi trả lại người mất. Trong giờ phút sinh tử, gia đình em tiếp tục lựa chọn một nghĩa cử cao đẹp hơn là cho đi sự sống.

Theo lãnh đạo bệnh viện, chính giá trị nhân văn ấy đã trở thành động lực tinh thần mạnh mẽ, giúp các ê-kíp làm việc xuyên đêm với quyết tâm cao nhất.

Sau dấu mốc quan trọng này, Bệnh viện Bạch Mai xác định ghép đa tạng là một trong sáu trụ cột phát triển chuyên môn trong 5 năm tới.

PGS.TS Vũ Văn Giáp cho biết bệnh viện đang đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu, tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật tiên tiến từ các trung tâm trong và ngoài nước, chuẩn hóa quy trình theo tiêu chuẩn quốc tế. Mục tiêu không chỉ là thực hiện thành công những ca ghép lớn, mà xây dựng hệ thống đủ năng lực thực hiện ghép đa tạng thường quy, an toàn và bền vững.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu kỹ thuật, ông thẳng thắn nhìn nhận hai nút thắt lớn. Thứ nhất là nguồn tạng hiến. Dù kỹ thuật ghép của Việt Nam đã tiệm cận trình độ thế giới, nhưng số lượng người hiến sau chết não còn hạn chế. Theo ông, cần tăng cường truyền thông, tư vấn từ sớm tại các cơ sở y tế để người dân hiểu hiến tạng là hành động nhân đạo, tự nguyện và minh bạch.

Đưa ghép đa tạng thành mũi nhọn thường quy tại Bệnh viện Bạch Mai

Thứ hai là chi phí ghép và điều trị sau ghép. Nhiều bệnh nhân e ngại vì chi phí ban đầu cao, trong khi chưa nhìn nhận đầy đủ hiệu quả lâu dài. Ví dụ, bệnh nhân suy thận phải chạy thận ba lần mỗi tuần trong nhiều năm, tổng chi phí rất lớn. Nếu được ghép thận thành công, người bệnh không chỉ giảm chi phí điều trị lâu dài mà còn có thể lao động, đóng góp cho xã hội.

Vì vậy, lãnh đạo bệnh viện kiến nghị mở rộng chi trả bảo hiểm y tế cho các ca ghép tạng và thuốc ức chế miễn dịch sau ghép, coi đây là đầu tư hiệu quả cả về kinh tế lẫn nhân văn.

Ngoài ra, việc tôn vinh người hiến tạng và gia đình cũng cần được thực hiện một cách thiết thực và bền bỉ. "Tôn vinh đúng cách chính là gieo hạt giống nhân ái trong cộng đồng", ông Giáp nhấn mạnh.