Bác sĩ chỉ ra 4 thói quen giúp sống khỏe, kéo dài tuổi thọ

Tuổi thọ của con người không chỉ phụ thuộc vào yếu tố di truyền hay may mắn mà phần lớn được quyết định bởi những thói quen sống được duy trì trong thời gian dài. Một chế độ ăn uống hợp lý, vận động thể lực đều đặn cùng với tinh thần tích cực được xem là những yếu tố nền tảng giúp cơ thể duy trì sức khỏe, hạn chế bệnh tật và kéo dài tuổi thọ.

PGS.TS.BS. Nguyễn Thị Kim Liên, Trưởng khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, cho biết: Việc sống khỏe và sống thọ là kết quả của sự kết hợp nhiều yếu tố, trong đó thói quen sinh hoạt hằng ngày đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Theo bà, những người có tuổi thọ cao thường duy trì được một lối sống điều độ, cân bằng cả về thể chất lẫn tinh thần.

Một trong những đặc điểm thường thấy ở những người sống thọ là tinh thần lạc quan, thái độ sống tích cực. Nhiều nghiên cứu cho thấy căng thẳng kéo dài có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch, rối loạn chuyển hóa và suy giảm miễn dịch.

Ngược lại, việc duy trì tâm lý thoải mái, suy nghĩ tích cực giúp cơ thể hạn chế tác động của stress, ổn định huyết áp, cải thiện chức năng miễn dịch và nâng cao chất lượng cuộc sống. Những người giữ được sự vui vẻ, ít lo âu thường có khả năng thích nghi tốt hơn với các thay đổi của tuổi tác.

Bên cạnh yếu tố tinh thần, ăn uống ngon miệng và duy trì giấc ngủ chất lượng cũng là dấu hiệu phản ánh tình trạng sức khỏe ổn định. Theo các chuyên gia, hệ tiêu hóa hoạt động tốt giúp cơ thể hấp thu đầy đủ dưỡng chất cần thiết cho quá trình chuyển hóa và tái tạo năng lượng.

Người cao tuổi nếu duy trì được cảm giác thèm ăn, ăn uống đa dạng và hợp lý thường ít gặp tình trạng suy dinh dưỡng hoặc thiếu vi chất. Song song với đó, giấc ngủ sâu và đủ thời gian giúp cơ thể phục hồi sau một ngày hoạt động, hỗ trợ chức năng não bộ, ổn định nội tiết và tăng cường sức đề kháng. Người trưởng thành nên duy trì thời gian ngủ trung bình từ 7–8 giờ mỗi đêm, đồng thời xây dựng thói quen ngủ đúng giờ để đảm bảo đồng hồ sinh học hoạt động ổn định.

Khả năng vận động linh hoạt, đặc biệt là sức khỏe của đôi chân, cũng được xem là chỉ dấu quan trọng phản ánh tình trạng lão hóa của cơ thể. Theo PGS.TS.BS. Nguyễn Thị Kim Liên, đôi chân khỏe giúp người cao tuổi duy trì sự độc lập trong sinh hoạt, đồng thời phản ánh hệ cơ xương khớp và hệ tuần hoàn đang hoạt động tốt. Việc vận động thường xuyên như đi bộ, tập dưỡng sinh, đạp xe hoặc các bài tập nhẹ nhàng giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, cải thiện thăng bằng và giảm nguy cơ té ngã. Ngoài ra, hoạt động thể lực còn góp phần kiểm soát cân nặng, cải thiện chức năng tim mạch và phòng ngừa các bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp hay loãng xương.

Một chế độ dinh dưỡng khoa học và cân bằng là yếu tố then chốt giúp duy trì sức khỏe lâu dài. Người có tuổi thọ cao thường ưu tiên thực phẩm tươi, ít qua chế biến, tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn đạm lành mạnh như cá, đậu, thịt nạc. Việc hạn chế thực phẩm nhiều muối, đường, chất béo bão hòa và các món ăn chế biến sẵn giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch, rối loạn lipid máu và béo phì. Ngoài ra, người cao tuổi cần chú ý bổ sung đủ nước, đảm bảo cung cấp đầy đủ các vi chất quan trọng như canxi, vitamin D, vitamin nhóm B để duy trì sức khỏe xương khớp, thần kinh và hệ miễn dịch.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo, bên cạnh việc duy trì những thói quen có lợi, người dân cần tránh những yếu tố nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tuổi thọ. Trong đó, thuốc lá là một trong những tác nhân hàng đầu gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm. Hút thuốc không chỉ làm tăng nguy cơ ung thư phổi mà còn liên quan chặt chẽ đến bệnh tim mạch, đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và nhiều rối loạn sức khỏe khác.

Đáng chú ý, khói thuốc lá thụ động cũng có thể gây tổn hại nghiêm trọng cho những người xung quanh, đặc biệt là trẻ em và người cao tuổi. Vì vậy, việc từ bỏ thuốc lá và tránh tiếp xúc với môi trường có khói thuốc là biện pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Bên cạnh đó, thói quen sử dụng rượu bia quá mức cũng gây ra nhiều hệ lụy cho sức khỏe. Lạm dụng rượu bia có thể dẫn đến tổn thương gan, tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, suy giảm chức năng thần kinh và làm gia tăng nguy cơ tai nạn, chấn thương. Theo khuyến cáo của ngành y tế, người trưởng thành nếu sử dụng rượu bia cần ở mức độ hợp lý, đồng thời nên hạn chế tối đa để bảo vệ sức khỏe tim mạch, gan và hệ thần kinh.

Các bác sĩ nhấn mạnh rằng việc duy trì lối sống lành mạnh cần được thực hiện từ sớm và liên tục trong suốt cuộc đời. Bên cạnh chế độ ăn uống, vận động và nghỉ ngơi hợp lý, mỗi người nên chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý mạn tính, từ đó có biện pháp điều trị và kiểm soát kịp thời. Đây chính là nền tảng quan trọng giúp nâng cao chất lượng cuộc sống, hướng tới mục tiêu sống khỏe và sống thọ.