Bê bối cải tạo chung cư ở Hồng Kông: Bắt giữ 21 người tham nhũng

Hồng Kông đang tăng cường trấn áp tham nhũng trong lĩnh vực cải tạo công trình sau vụ hỏa hoạn kinh hoàng tại khu chung cư Wang Fuk Court hồi tháng 11/2025 khiến hơn 160 người thiệt mạng. Tháng 12/2025, Trưởng đặc khu Hồng Kông Lý Gia Siêu đã thành lập ủy ban độc lập để điều tra vụ cháy, rà soát ngành xây dựng và làm rõ liệu có hiện tượng dàn xếp đấu thầu hay không.

Ủy ban độc lập chống tham nhũng (ICAC) của Hồng Kông cho biết đã tiến hành các hoạt động thực thi pháp luật nhắm vào một đường dây tham nhũng có liên hệ với các băng nhóm xã hội đen trong lĩnh vực cải tạo các công trình. 21 người đã bị bắt, bao gồm các trung gian, tư vấn dự án, nhà thầu và thành viên ban quản lý của 2 khu nhà tại quận Kwun Tong, phía Đông Cửu Long.

Tại một khu nhà, nhà thầu bị tình nghi đã hối lộ tư vấn dự án và một số thành viên ban quản lý để giành được hợp đồng trị giá 33 triệu HKD (4,24 triệu USD). Ở khu nhà còn lại, các đối tượng trung gian bị cáo buộc đã thu thập giấy ủy quyền của cư dân "bằng các thủ đoạn tham nhũng", nhằm thao túng kết quả bỏ phiếu và giành các hợp đồng cải tạo trong tương lai.

ICAC nhấn mạnh: "Công tác bảo trì các tòa nhà có liên quan mật thiết đến cộng đồng và nhiều bên tham gia. Ủy ban Độc lập chống tham nhũng Hồng Kông luôn coi tham nhũng trong lĩnh vực này là vấn đề trọng yếu cần xử lý".

Liên quan đến tiến trình điều tra tham nhũng trong dự án cải tạo khu chung cư Wang Fuk Court, ICAC đã bắt giữ ít nhất 11 người: 2 giám đốc của công ty tư vấn xây dựng Will Power Architects, 2 quản lý dự án của đơn vị này, 2 nhà thầu phụ trách giàn giáo tre, 1 trung gian, cùng 2 giám đốc và 1 nhân viên cấp cao của Công ty bảo trì Prestige Construction & Engineering. Truyền thông địa phương dẫn hồ sơ cho biết Prestige Construction từng nhiều lần vi phạm an toàn lao động, bị phạt trong năm 2023 và đối mặt 3 vụ truy tố liên quan đến an toàn tại Wang Fuk Court từ tháng 7/2024 đến nay. Ngày 20/11, công ty còn bị giới chức cảnh báo phải siết chặt biện pháp phòng cháy.

Giới chức Hồng Kông cho biết vật liệu xây dựng kém chất lượng được sử dụng trong quá trình sửa chữa được cho là đã làm gia tăng mức độ nghiêm trọng của đám cháy. Điều này làm dấy lên làn sóng phẫn nộ trong dư luận. Chuyên gia pháp lý Adam Clermont nhận định trong một bài viết rằng tình trạng báo cháy hư hỏng, cùng việc cho phép vật liệu dễ cháy tồn tại ở các công trình đang có người sinh sống, phản ánh "một tư duy nguy hiểm rằng cháy ở chung cư cao tầng là hiếm, rằng nhà cũ có thể tiếp tục vận hành cầm cự, và rằng giấy tờ tuân thủ là đủ".

Hồng Kông có khoảng 44.000 tòa nhà tư nhân, và hơn 9.600 tòa đã trên 50 năm tuổi. Đến cuối thập niên 2020 này, con số tòa nhà trên 50 năm tuổi có thể tăng lên 14.000. Các văn bản cho thấy chính quyền buộc hàng ngàn tòa nhà phải được kiểm tra, cho thấy tình trạng xuống cấp trên diện rộng. Thiết kế cũ, vật liệu cũ và việc bảo trì không đầy đủ tạo ra những điều kiện có thể nhanh chóng trở nên nguy hiểm khi xảy ra hỏa hoạn. Theo dữ liệu của chính quyền Hồng Kông, các vi phạm an toàn phòng cháy chữa cháy được phát hiện trong hơn 60% số tòa nhà được kiểm tra.

Ngành xây dựng Hồng Kông thời gian qua liên tục đối mặt bê bối, từ việc sử dụng vật liệu không đạt chuẩn đến việc vi phạm quy định. Tháng 8/2025, Tập đoàn MTR phải báo cảnh sát khi phát hiện một nhà thầu dùng gạch giả từ đại lục thay vì loại gạch nhập khẩu theo hợp đồng.