Bỏ tiền kiểm để giảm thủ tục, không phải giảm trách nhiệm trong phòng cháy, chữa cháy

Sáng 26/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận ở tổ về: Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Thảo luận ở Tổ 3 về Dự án Luật phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, đại biểu Vũ Văn Tiến (Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng) cho rằng, phòng cháy, chữa cháy là việc liên quan trực tiếp đến tính mạng, tài sản của người dân, cũng như sự an toàn trong sản xuất, kinh doanh. Qua những vụ cháy nghiêm trọng xảy ra, chúng ta càng thấy rõ, "giặc phá không bằng nhà cháy", khi cháy lớn thì đều đem lại những mất mát không gì bù đắp được.

Đại biểu Vũ Văn Tiến bày tỏ trăn trở: Ai cũng muốn an toàn, không ai muốn cháy nổ xảy ra cả nhưng làm thế nào để vừa bảo đảm phòng cháy, chữa cháy, vừa không tạo thêm gánh nặng chi phí cho người dân và doanh nghiệp?

Theo ông, không phải cứ quy định chặt hơn là an toàn hơn. Trái lại, nếu áp dụng một cách máy móc, cứng nhắc, không tính đến hoàn cảnh thực tế, thì có khi giải quyết vấn đề nhưng lại làm phát sinh những khó khăn khác.

Góp ý về bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu, chuyển sang cơ chế hậu kiểm, đại biểu Vũ Văn Tiến dẫn Điều 18 dự thảo Luật, chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu và chịu trách nhiệm về kết quả nghiệm thu, nhưng chưa quy định rõ nghĩa vụ thông báo hoàn thành nghiệm thu đối với những công trình có nguy hiểm cháy, nổ cao, tập trung đông người như chung cư, nhà cao tầng, bệnh viện, trung tâm thương mại...

Đại biểu cho rằng, bỏ tiền kiểm là để giảm thủ tục, chứ không phải giảm trách nhiệm bảo đảm an toàn. Không thể áp dụng cùng một cách quản lý đối với mọi công trình.

Do đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu luật hóa ngay trong Điều 18 nguyên tắc thông báo hoàn thành nghiệm thu đối với những công trình có nguy hiểm cháy, nổ cao trước khi đưa vào sử dụng, làm cơ sở để cơ quan quản lý nắm thông tin, phân loại rủi ro và tổ chức hậu kiểm kịp thời.

"Việc thông báo nên thực hiện qua hệ thống điện tử, không biến thành thủ tục phải chờ cơ quan chức năng chấp thuận khi công trình đã hoàn thành nghiệm thu, bảo đảm yêu cầu an toàn theo quy định. Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý về cơ chế kiểm tra theo mức độ rủi ro, tránh kiểm tra tràn lan, gây phiền hà, tốn kém cho doanh nghiệp", Đại biểu Vũ Văn Tiến nêu ý kiến.

Góp ý về xử lý các cơ sở không bảo đảm yêu cầu phòng cháy, chữa cháy đã đưa vào sử dụng trước đây, Đại biểu Vũ Văn Tiến dẫn ví dụ thực tế đã có trường hợp phản ánh, chi phí để đáp ứng yêu cầu phòng cháy, chữa cháy mới cao gấp 1,25 lần chi phí xây dựng nhà xưởng.

Theo đại biểu, với những doanh nghiệp nhỏ, cơ sở sản xuất, kinh doanh có nguồn lực hạn chế, đây thực sự đặt họ vào một thế khó. Nếu không có giải pháp phù hợp, doanh nghiệp có thể phải thu hẹp sản xuất, thậm chí ngừng hoạt động, kéo theo việc làm, thu nhập của người lao động bị ảnh hưởng.

Khoản 5 Điều 55 dự thảo Luật quy định một số cơ sở cũ không bảo đảm yêu cầu phòng cháy, chữa cháy tiếp tục thực hiện theo nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh đã ban hành. Nhưng sau khi sáp nhập địa giới hành chính, nếu các tỉnh trước đây có những quy định, giải pháp xử lý khác nhau áp dụng thế nào?, đại biểu đặt câu hỏi và nhấn mạnh, chẳng lẽ cùng một loại hình cơ sở, cùng điều kiện hoạt động, nhưng doanh nghiệp ở địa bàn này phải thực hiện một yêu cầu, còn doanh nghiệp ở địa bàn khác lại thực hiện một yêu cầu khác, dù nay đã thuộc cùng một tỉnh?

Đại biểu Vũ Văn Tiến đề nghị cần làm rõ cơ chế áp dụng thống nhất sau sáp nhập, đánh giá tính khả thi của lộ trình khắc phục, đồng thời bảo đảm giải pháp kỹ thuật phù hợp với từng loại công trình, từng mức độ nguy hiểm cháy, nổ. Những trường hợp không thể đáp ứng một yêu cầu kỹ thuật cụ thể cần được xem xét áp dụng giải pháp thay thế phù hợp, bảo đảm an toàn, thay vì chỉ áp dụng duy nhất một phương án.