Cán bộ Mặt trận "3 gần - 5 phải - 4 không" cùng ngư dân bảo vệ chủ quyền biển, đảo
Để có được sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của ngư dân nơi đầu sóng ngọn gió xã Cửa Việt (Quảng Trị), không thể không nhắc đến vai trò nòng cốt của MTTQ xã. Tại đây, phương châm “3 gần - 5 phải - 4 không” đã trở thành kim chỉ nam cho hành động, xuyên suốt từ văn phòng Ủy ban MTTQ Việt Nam xã đến từng Ban Công tác Mặt trận tại các thôn, khu dân cư.

Uỷ ban MTTQ Việt Nam xã Cửa Việt tổ chức Hội nghị tuyên truyền pháp luật về phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, tháng 3/2026
"3 gần": Chạm đến nhịp sống của ngư dân
Xã Cửa Việt là địa phương ven biển có đông ngư dân sinh sống, nơi nghề biển không chỉ là sinh kế lâu đời mà còn là niềm tự hào của những người gắn bó với nghề. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của nghề cá, tình trạng khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) vẫn còn tiềm ẩn, ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản và uy tín của thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Cửa Việt đã chủ động phối hợp với chính quyền, lực lượng Biên phòng, các tổ chức chính trị - xã hội đẩy mạnh công tác tuyên truyền về biển, đảo với phong cách làm việc "gần dân" và "gần cơ sở". Cán bộ Mặt trận xã đã trực tiếp xuống các bến bãi, cảng cá để nắm bắt tâm tư, tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến ngư dân.
Sự "gần dân" này còn được cụ thể hóa bằng việc "gần không gian số". Trong bối cảnh ngư dân thường xuyên lênh đênh trên biển, cán bộ Mặt trận xã đã chủ động tận dụng các nền tảng mạng xã hội, trang fanpage và các nhóm zalo để chuyển tải thông tin. Những nội dung pháp luật về Luật Biển, Luật Thủy sản năm 2017 hay các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp được thể hiện qua video, clip sinh động, giúp bà con dễ dàng tiếp cận qua điện thoại thông minh khi đang vươn khơi.
"5 phải": Trách nhiệm và bản lĩnh của hạt nhân nòng cốt
"3 gần - 5 phải - 4 không" là bộ tiêu chí hành động được Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, dành cho đảng viên công tác trong hệ thống Mặt trận và đoàn thể.
Trong đó, "3 gần" là gần dân, gần cơ sở, gần không gian số; "5 phải" là phải lắng nghe, phải đối thoại, phải làm mẫu, phải chịu trách nhiệm, phải báo cáo kết quả; "4 không" là không hình thức, không né tránh, không đùn đẩy, không làm sai chức năng.
Để phát huy vai trò nòng cốt, đội ngũ cán bộ Mặt trận xã Cửa Việt luôn tự rèn luyện theo khuôn khổ "5 phải". Trong đó, "phải lắng nghe" và "phải đối thoại" là 2 yếu tố then chốt để giải quyết các vướng mắc từ thực tiễn. Thông qua hơn 20 hội nghị và các buổi sinh hoạt chuyên đề, thu hút sự tham gia của hơn 1.500 lượt người, MTTQ Việt Nam xã Cửa Việt đã tạo không gian để ngư dân bày tỏ những khó khăn, vướng mắc của mình thông qua việc ghi nhật ký đánh bắt hay cập cảng.
Tâm đắc với cách tiếp cận này, ông Nguyễn Thủ, Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn Hải Lộc chia sẻ: "Tôi cho rằng việc lựa chọn cách tuyên truyền dễ hiểu, gắn với thực tế địa phương, với hoàn cảnh từng hộ gia đình là hay nhất. Khi bà con đãhiểu rõ rồi thì sẽ tự giác thực hiện, mình không cần phải nhắc nhở nhiều".
Sự phối hợp nhịp nhàng giữa lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam xã và các Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn đã đưa các quy định pháp luật "thấm" dần vào đời sống thông qua tinh thần "phải làm mẫu". Theo đó, các cán bộ Mặt trận luôn đi đầu trong các hoạt động, từ cắm cờ Tổ quốc, hỗ trợ áo phao hay giúp đỡ ngư dân lúc hoạn nạn, từ đó xây dựng niềm tin vững chắc trong cộng đồng.
Bên cạnh đó, tinh thần "phải chịu trách nhiệm" và "phải báo cáo kết quả" được thực hiện nghiêm túc. Mọi hoạt động, từ tuyên truyền về IUU đến việc vận động ngư dân không sử dụng phương tiện đánh bắt hủy diệt, đều được theo dõi sát sao, đánh giá định kỳ để kịp thời điều chỉnh phương pháp cho phù hợp với từng đối tượng.
"4 không": Giữ vững kỷ cương trên biển

Lực lượng Biên phòng phối hợp tuyên truyền pháp luật cho ngư dân về khai thác thủy sản hợp pháp. (Ảnh: N.B)
Sự chuyển biến rõ nét trong hành vi của ngư dân Cửa Việt thời gian qua chính là kết quả của việc kiên định thực hiện "4 không" trong công tác Mặt trận. Với tinh thần làm việc phải thực chất và có hiệu quả, Uỷ ban MTTQ Việt Nam xã Cửa Việt luôn quyết liệt bài trừ tư duy "hình thức". Các tin, bài, phóng sự về biển, đảo được đăng tải thường xuyên để định hướng dư luận, đấu tranh với các thông tin sai trái và thực sự giúp ngư dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.
Khi phát hiện những nguy cơ tiềm ẩn về vi phạm IUU, cán bộ Mặt trận "không né tránh" và "không đùn đẩy" trách nhiệm. Thay vì coi đó là việc riêng của lực lượng Biên phòng, cán bộ Mặt trận xã đã chủ động phối hợp, trực tiếp gặp gỡ các chủ tàu có hành vi nguy cơ cao để vận động, thuyết phục.
Công tác tuyên truyền biển, đảo được chúng tôi xác định là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài. Mặt trận đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng để đưa pháp luật đến với người dân, giúp bà con hiểu, tin và tự giác chấp hành, qua đó góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo”.
Ông Nguyễn Hồng Quân, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Cửa Việt (Quảng Trị)
Sự phối hợp liên ngành này đảm bảo Mặt trận luôn "không làm sai chức năng", đóng vai trò là hạt nhân gắn kết giữa chính quyền, lực lượng chức năng và nhân dân để tạo nên "thế trận lòng dân" vững chắc trên biển.
Sự kiên định này đã mang lại sự an tâm cho những người trực tiếp vươn khơi. Ngư dân Nguyễn Thu (ở thôn Long An) chia sẻ: "Nhờ được tuyên truyền thường xuyên, chúng tôi nắm rõ quy định khi ra khơi, không vi phạm vùng biển nước ngoài, đồng thời cùng nhau bảo vệ nguồn lợi thủy sản, giữ gìn uy tín nghề cá".
Cùng chung cảm nhận đó, bà Nguyễn Thị Huyền, một người dân tại thôn Long Hà 1, chia sẻ: "Các buổi tuyên truyền rất thiết thực, giúp chúng tôi hiểu rõ hơn về biển, đảo và trách nhiệm của mình, yên tâm lao động sản xuất".
Từ đó, mỗi người dân trở thành một "chiến sĩ" trên mặt trận bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Ngư dân ngày càng nhận thức rõ vai trò là "cột mốc sống" trên biển; mỗi chuyến vươn khơi không chỉ là sản xuất mà còn là khẳng định chủ quyền quốc gia.
Trong thời gian tới, Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Trị sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, nhân rộng mô hình làm việc theo phương châm "3 gần - 5 phải - 4 không", không chỉ giúp phát triển kinh tế biển bền vững mà còn là nền tảng để xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh, giữ vững chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.