Lao động thời vụ mùa Tết: Sinh viên được "săn đón", đề phòng "bẫy" tuyển dụng

Mùa cao điểm của việc làm thời vụ

Những ngày gần Tết, nhiều tuyến phố trung tâm Hà Nội như Cầu Giấy, Hai Bà Trưng hay khu vực các trường đại học lớn đã phủ kín thông báo tuyển dụng lao động bán thời gian. Từ nhân viên phục vụ quán cà phê, nhà hàng, bán hàng tại cửa hàng tiện lợi, siêu thị cho đến đóng gói hàng hóa, giao nhận, đâu đâu cũng cần người.

Tại các trung tâm thương mại lớn, lượng khách mua sắm tăng đột biến khiến nhiều doanh nghiệp phải liên tục bổ sung nhân sự. Không ít nơi treo biển "tuyển gấp nhân viên thời vụ Tết" với mức lương cao hơn ngày thường nhằm thu hút người lao động.

Sự sôi động của thị trường việc làm cuối năm không chỉ phản ánh sức mua tăng mạnh của người dân mà còn cho thấy quá trình phục hồi tích cực của nhiều ngành sản xuất, xuất khẩu sau giai đoạn khó khăn.Trong dòng chảy nhộn nhịp ấy, sinh viên, đặc biệt là sinh viên ngoại tỉnh, trở thành đối tượng được nhiều doanh nghiệp ưu tiên tuyển dụng bởi sự trẻ trung, linh hoạt về thời gian và khả năng thích nghi nhanh.

Nguyễn Khánh Huyền (19 tuổi), sinh viên năm nhất Trường Đại học Thăng Long, cho biết từ khi lên Hà Nội học tập đã chủ động tìm việc làm thêm để giảm gánh nặng tài chính cho gia đình. "Ban đầu bố mẹ không muốn em đi làm, sợ ảnh hưởng việc học. Nhưng em nghĩ đi làm bán thời gian giúp mình trưởng thành hơn, biết giao tiếp, sắp xếp thời gian và có thêm thu nhập để tự lo chi phí sinh hoạt", Huyền chia sẻ.

Hiện Huyền đang làm nhân viên pha chế bán thời gian tại một quán cà phê ở khu Đại Kim. Những ngày cuối năm, lượng khách tăng mạnh khiến công việc bận rộn hơn nhiều so với ngày thường, nhưng đổi lại thu nhập cũng cải thiện rõ rệt.

Không chỉ sinh viên năm nhất, nhiều bạn đã có kinh nghiệm làm thêm từ các năm trước càng chủ động "săn" việc dịp Tết. Nguyễn Văn Hùng (21 tuổi), sinh viên năm 3, Trường Đại học Giao thông vận tải Hà Nội, cho biết cứ sau mỗi kỳ thi học kỳ là em cùng bạn bè bắt đầu tìm việc thời vụ.

"Dịp này xin việc dễ hơn vì cửa hàng nào cũng cần người. Em đang làm bán hàng tại cửa hàng tiện lợi gần trường, mỗi ngày làm 8-9 tiếng, thu nhập gần 300.000 đồng/ngày. Có tiền phụ giúp bản thân và gia đình nên em thấy rất ý nghĩa", Hùng nói.

Ở chiều ngược lại, nhiều cơ sở kinh doanh coi lao động thời vụ là giải pháp quan trọng để đảm bảo hoạt động trơn tru trong mùa cao điểm. Chị Vũ Thị Hoa, đồng sáng lập một thương hiệu cà phê tại Hà Nội, cho biết lượng khách dịp cận Tết tăng mạnh khiến quán phải tuyển thêm nhân viên phục vụ và pha chế.

"Chúng tôi ưu tiên sinh viên vì các bạn trẻ, nhanh nhẹn, có thể làm theo ca linh hoạt. Ngoài thu nhập, các bạn còn học được kỹ năng giao tiếp và tác phong làm việc chuyên nghiệp", chị Hoa chia sẻ.

Theo chị Hoa, nhiều sinh viên sau khi làm thời vụ đã gắn bó lâu dài, trở thành nhân viên chính thức hoặc quay lại làm vào các dịp cao điểm khác trong năm.

Vì sao lao động thời vụ "bùng nổ" dịp cận Tết?

Trao đổi với phóng viên, ông Vũ Quang Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, cho biết nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh dịp cuối năm xuất phát từ nhiều yếu tố kinh tế.

Theo ông Thành, nửa cuối năm ghi nhận sự phục hồi rõ nét của các đơn hàng xuất khẩu, đặc biệt trong các ngành may mặc, da giày, điện tử, nội thất. Để kịp tiến độ giao hàng trước kỳ nghỉ dài, nhiều doanh nghiệp buộc phải tuyển thêm lao động thời vụ nhằm tăng công suất sản xuất.

Bên cạnh đó, nhu cầu mua sắm Tết tăng cao cũng tạo áp lực nhân sự cho các lĩnh vực bán buôn, bán lẻ và logistics. Nhiều doanh nghiệp lựa chọn lao động thời vụ như giải pháp tối ưu chi phí, thay vì duy trì bộ máy nhân sự lớn quanh năm.

Theo ông Vũ Quang Thành, việc làm thời vụ dịp Tết mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho sinh viên và lao động trẻ, không chỉ dừng ở vấn đề tài chính.

"Trong giai đoạn cao điểm, mức lương thường cao hơn 1,5 đến 2 lần ngày thường. Nếu làm trong các ngày Tết chính lễ, người lao động có thể nhận 300% đến 400% lương, kèm thưởng và phụ cấp. Nhiều sinh viên có thể tích lũy từ 5 đến 10 triệu đồng chỉ sau vài tuần", ông Thành phân tích.

Quan trọng hơn, đây là môi trường rèn luyện kỹ năng mềm rất hiệu quả. Áp lực công việc lớn buộc người trẻ phải học cách quản lý thời gian, xử lý tình huống, giao tiếp với khách hàng và làm việc nhóm. "Những trải nghiệm này tạo lợi thế rõ rệt khi các bạn bước vào thị trường lao động chính thức sau khi ra trường", ông Thành nhấn mạnh.

Cẩn trọng trước "bẫy" tuyển dụng

Bên cạnh cơ hội, thị trường lao động thời vụ sôi động dịp cận Tết cũng tiềm ẩn không ít rủi ro, đặc biệt với sinh viên thiếu kinh nghiệm. Ông Vũ Quang Thành khuyến cáo người lao động tuyệt đối cảnh giác với các yêu cầu nộp phí dưới bất kỳ hình thức nào như phí giữ chỗ, phí đồng phục, phí đào tạo. 

Những lời mời chào "việc nhẹ lương cao" kèm yêu cầu đặt cọc thường là dấu hiệu lừa đảo. Ngoài ra, người lao động cần xác minh kỹ thông tin doanh nghiệp, tránh các hình thức làm việc online mập mờ như "chốt đơn ảo", "xem video nhận tiền", vốn đang nở rộ thời gian gần đây.

Việc thỏa thuận rõ ràng về mức lương, thời gian làm việc, chế độ ngày Tết và hình thức thanh toán cũng rất quan trọng để tránh bị quỵt lương. Đặc biệt, sinh viên không nên giao bản gốc giấy tờ cá nhân cho nhà tuyển dụng nhằm phòng ngừa nguy cơ bị lợi dụng vào các hành vi trái pháp luật.

Để hạn chế rủi ro và nâng cao cơ hội tìm việc, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội khuyến nghị người lao động tìm kiếm thông tin qua các kênh chính thống như sàn giao dịch việc làm, cổng thông tin việc làm của thành phố và các website tuyển dụng uy tín. Đây không chỉ là nơi cung cấp nguồn việc làm đã được xác thực mà còn giúp người lao động được tư vấn về quyền lợi, hợp đồng và chính sách lao động.

Thị trường lao động thời vụ dịp cận Tết đang mở ra nhiều cơ hội thiết thực cho sinh viên và người trẻ trong bối cảnh kinh tế phục hồi. Những công việc tưởng chừng ngắn hạn lại mang giá trị lâu dài nếu người lao động biết tận dụng để rèn kỹ năng, tích lũy kinh nghiệm và xây dựng tác phong chuyên nghiệp.

Giữa nhịp sống hối hả cuối năm, mỗi ca làm thêm không chỉ là những đồng lương kiếm được, mà còn là hành trang quý giá giúp người trẻ vững vàng hơn trên con đường lập nghiệp phía trước.