Những ngày cuối năm, khi gió lạnh vẫn quẩn quanh bao sườn núi từng sạt lở hay bùn đất còn in dày trước hiên nhà vùng rốn lũ, một niềm vui lặng lẽ nhưng ấm áp đang lan tỏa khắp mọi nơi. Nhiều gia đình lần đầu tiên sau lũ được đón Tết trong căn nhà lành lặn.

Dựng nhà trên đất mới, dựng lại niềm tin giữa đại ngàn

Con đường đất dẫn lên khu tái định cư thôn Ngọc Tu (xã Trà Tân, TP Đà Nẵng) vẫn còn in dấu bánh xe chở vật liệu xây dựng. Trên nền đất sét vừa được san gạt, chị Nguyễn Thị Nhật Mai (SN 1986) và chị Hồ Thị Thâm (SN 1992) chậm rãi đi một vòng quanh khu đất mới, mắt không rời những tốp bộ đội, công an, dân quân đang tất bật dựng móng, đổ trụ, xây nhà.

Ngôi nhà cũ của chị Mai hay chị Thâm từng bị sạt lở cuốn phăng chỉ sau một sớm mưa lớn. Với nhiều hộ dân Trà Tân, việc được bố trí ở vị trí mới, xa chân núi, an toàn hơn là điều từng nghĩ đến mà không dám tin sẽ thành hiện thực trước Tết Nguyên đán năm nay.

Điểm đặc biệt ở Trà Tân không chỉ là tốc độ, mà là cách triển khai bài bản, khoa học. Mỗi hộ dân đều được giải thích rõ nguồn kinh phí, mức hỗ trợ từ 200-250 triệu đồng/nhà, phần đối ứng và mốc thời gian hoàn thành cụ thể.

Nếu Trà Tân đã đặt những nền móng đầu tiên, hoàn thành 100% nhà sửa chữa và 16/18 nhà xây mới, thì Trà Linh cho thấy rõ tinh thần “45 ngày thần tốc” của Chiến dịch Quang Trung. Ông Trịnh Minh Hải, Chủ tịch UBND xã Trà Linh, cho biết: “Vùng cao khó nhất là địa hình và thời tiết, vận chuyển vật liệu tốn kém, mưa lạnh kéo dài. Nhưng nếu chậm, dân sẽ khổ. Chúng tôi xác định phải làm nhanh, làm chắc để người dân kịp có nhà trước Tết”.

Đồng bằng dần khép lại chiến dịch “thần tốc” kịp Tết

Rời vùng cao, Chiến dịch Quang Trung xuống vùng rốn lũ Thượng Đức với một thách thức khác: Lũ dâng nhanh, rút chậm, để lại những ngôi nhà ngập sâu trong bùn đất. Thế nhưng với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, đến nay 8/8 ngôi nhà thuộc Chiến dịch Quang Trung tại địa phương đã hoàn thành thắng lợi đúng kế hoạch, trước ngày 10/1/2026.

Nhà chị Phương được xây mới hoàn toàn và bàn giao ngày 9/1/2026.

Ngôi nhà của chị Nguyễn Thị Uyên Phương (SN 1989), căn duy nhất xây mới và cũng là căn cuối trong Chiến dịch Quang Trung tại xã Thượng Đức. Theo diện, chị Phương chỉ được sửa chữa, nhưng từ hoàn cảnh thực tế, lực lượng công an đã kêu gọi thêm nguồn xã hội hóa để giúp gia đình xây mới hoàn toàn.

Cách đó không xa, căn nhà gỗ của chị Hồ Thị Xuân Khuyên (1995) từng bị nước lũ xô lệch nay đã được sửa chữa, gia cố khung sắt chắc chắn trong vòng một tuần. “Mừng không kể xiết, Tết này vậy là ấm êm rồi”, chị Khuyên tâm sự.

Nhà chị Khuyên trước và sau khi triển khai thực hiện Chiến dịch Quang Trung.

Tại phường Điện Bàn Đông, Chiến dịch Quang Trung mang ý nghĩa đặc biệt với các hộ cao tuổi, neo đơn, nhà bị hư hỏng nặng sau lũ. Chính quyền địa phương không chỉ tập trung xây sửa, mà còn làm tốt công tác tuyên truyền để người dân hiểu đây là sự chung tay, không phải hỗ trợ một chiều. 100% hộ thuộc diện hỗ trợ đều được phổ biến rõ ràng về kinh phí, tiến độ và trách nhiệm phối hợp.

Nhà bà Trần Thị Toàn (khối phố Ngân Hà, phường Điện Bàn Đông) bị hư hại nặng do ngập lụt, nhanh chóng được sửa chữa và bàn giao trước Tết dương lịch 2026.

Căn nhà của bà Võ Thị Dậu (hơn 90 tuổi) được bàn giao đúng tiến độ, bảo đảm an toàn, kiên cố chỉ sau một tuần. “Tuổi này rồi, tôi chỉ mong có chỗ ở chắc chắn để qua mưa gió. Các chú làm xong rất nhanh, có căn nhà mới đón Tết, lòng tôi nhẹ đi nhiều lắm!”, bà Dậu chậm rãi nói.

Những niềm vui ấy không ồn ào, nhưng đủ ấm để xua đi cảm giác chông chênh của những ngày mất trắng. Đó chính là điểm chạm cảm xúc đầu tiên mà Chiến dịch Quang Trung trao cho người dân: một chỗ ở an toàn, sự bình yên trước Tết.

Niềm vui hôm nay được dựng lên từ ký ức chưa xa về những trận lũ lịch sử. Có những câu chuyện được kể lại trong chén trà nguội ở trụ sở xã, có những giọt nước mắt vẫn lặng lẽ rơi khi nhắc đến “ngôi nhà đã mất”. Lũ đi qua, nhưng nỗi đau thì ở lại…

Núi đổ sau lưng, nhà tan trước mắt

Chị Nguyễn Thị Nhật Mai (SN 1986, thôn Ngọc Tu) vẫn chưa quên đêm mưa cuối tháng 10 định mệnh: “Khoảng 10 giờ đêm, chính quyền và công an xã đến vận động gia đình tôi đi sơ tán vì nhà sát chân núi, nguy cơ sạt lở rất cao. Cả nhà theo cán bộ ra UBND xã trú tạm. Đến sáng hôm sau, từ ủy ban nhìn về phía nhà, tôi thấy cả quả đồi phía sau đã sạt xuống. Tim thắt lại khi căn nhà của mình bị cuốn phăng, không còn dấu vết”.

Không chỉ gia đình chị Mai, nhiều căn nhà khác trong thôn cũng bị vùi lấp. Nhà chị Đinh Thị Thu Hai (SN 1983), chị Hồ Thị Thâm (SN 1992) nằm cạnh nhau, sau sạt lở chỉ còn lại những khúc gỗ gãy nát, vài tấm tôn móp méo nằm chỏng chơ giữa lớp đất đá.

Ở thôn Ngọc Giác, chị Nguyễn Thị Nhung (SN 1991) cũng rơi vào cảnh trắng tay. “Hai vợ chồng đi làm, con đi học, về tới nhà thì không còn gì nữa. Nước suối lớn, lũ quét cuốn sạch. Khóc không ra nước mắt”, chị Nhung kể lại.

Cách đó không xa, chị Nguyễn Thị Hạnh (SN 1992) vẫn ám ảnh khoảnh khắc chạy lũ. “Lũ xuống lúc trưa, cuốn trôi chuồng heo trước. Hai vợ chồng đang chạy sang nhà ngoại tránh sạt lở, rồi tôi sực nhớ quay lại lấy ví. Đúng lúc đó đất đá đổ xuống chân, tôi hoảng lắm nhưng cố đạp ra để chạy. May là ban ngày, chứ ban đêm chắc không thoát”.

Theo ông Lê Minh Chiến, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Trà Tân, toàn xã đã hứng chịu một trận mưa lũ lịch sử. “Hơn 60 điểm sạt lở lớn nhỏ, 85 ngôi nhà bị ảnh hưởng, trong đó 18 căn sập hoàn toàn. Nhiều tuyến giao thông bị chia cắt, cầu Ca Da trên tuyến Quốc lộ 24C bị đứt. Nhiều hộ dân suốt hai tháng qua phải ở nhờ hoặc che lều tạm”.

Lũ dâng trong chớp mắt, trắng tay sau vài giờ

Rời vùng cao Trà Tân, chúng tôi về miền xuôi, đến với xã Thượng Đức, nơi từng được gọi là “rốn lũ” của TP Đà Nẵng. Nhắc đến chuyện lũ, chị Nguyễn Thị Uyên Phương (SN 1989, thôn Đồng Chàm) vẫn xót xa: “Vợ chồng tôi có ba con nhỏ, làm nông, chồng bị thoát vị đĩa đệm, chẳng làm được việc nặng. Còn tôi bị bệnh tiểu cầu, đang hưởng bảo trợ xã hội. Căn nhà trước đây ở cũng được chùa hỗ trợ xây cách đây 5 năm giờ đã bị lũ cuốn trôi”.

Anh Nguyễn Định (SN 1982), chồng chị Phương, là công an viên thôn. Lúc lũ đến, anh đang đi vận động người dân sơ tán. “Nhà tôi ở vùng cao, chưa bao giờ ngập nên không nghĩ lũ vào tới. Vậy mà chỉ vài tiếng, nước ngập cả làng, nhà cửa trôi sạch”, anh Định nói.

Gia đình chị Hồ Thị Xuân Khuyên (SN 1995) và anh Lê Hồng Linh (SN 1986) cũng chứng kiến ba lần nước dâng trong một ngày. “Lần đầu nước lên sát chân nhà, lần hai tới bàn ghế, vợ chồng chỉ lo ôm con chạy. Lần thứ ba nước ngập cả mái, nhà gỗ bị xê dịch mấy mét. Tất cả tan hoang”, anh Linh nói.

Chính từ những mất mát đó, Chiến dịch Quang Trung được khởi động như một mệnh lệnh khẩn cấp. “Thần tốc” không chỉ để dựng lại nhà sớm, mà còn để khép lại một chương đau thương trước khi năm mới gõ cửa.

Không có tiếng súng, nhưng Chiến dịch Quang Trung được ví như một “chiến dịch đặc biệt”. Từ miền xuôi lên miền ngược, lực lượng Công an nhân dân, Quân đội, dân quân và các đoàn thể đã vào cuộc với tinh thần thần tốc.

Tại Trà Tân, chỉ trong chưa đầy nửa tháng, địa phương hoàn tất các khâu then chốt: thống nhất vị trí, mẫu nhà với từng hộ; san lấp mặt bằng tại khu Dốc Đá Đen; tập kết vật liệu, ký hợp đồng thi công… Ngày 7/12/2025, những căn nhà đầu tiên khởi công; đến 20/12/2025, toàn khu đồng loạt động thổ và theo Chiến dịch Quang Trung đảm bảo hoàn tất 18 căn nhà xây mới trước ngày 31/1/2026. Hơn 65 cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tham gia hỗ trợ từng hộ.

Đến với Trà Linh, địa hình hiểm trở và thời tiết khắc nghiệt không làm chậm tiến độ. Theo kế hoạch 45 ngày thần tốc, UBND xã Trà Linh đã triển khai hỗ trợ nhà ở từ 10/12/2025 đến 24/01/2026, áp dụng cho các hộ dân bị thiệt hại tại 7 thôn trên địa bàn xã.

Xuống vùng rốn lũ Thượng Đức, công trường dã chiến “đỏ lửa” suốt những ngày nắng mưa thất thường đến nay đã khép lại. Ông Huỳnh Anh Viên, Trưởng Công an xã Thượng Đức, cho biết: “Hơn 1.100 lượt ngày công đã được huy động. Với tinh thần "3 ca, 4 kíp", "vượt nắng thắng mưa", "làm ngày làm đêm", "cả ngày nghỉ, xuyên Lễ" trong triển khai Chiến dịch Quang Trung, chúng tôi có mặt tại điểm thi công làm từ 7 giờ sáng đến hơn 17 giờ chiều cùng để hoàn thành chiến dịch thắn lợi. Bởi chậm một ngày là dân lo thêm một ngày”.

Những ngày cuối năm Ất Tỵ, trên sườn núi Trà Linh, Trà Tân hay giữa những xóm làng vùng rốn lũ Thượng Đức, Điện Bàn Đông…, tiếng búa, tiếng cưa, tiếng máy trộn xi măng vẫn vang lên giữa mưa nắng thất thường. Chiến dịch Quang Trung bước vào chặng nước rút, không chỉ để hoàn thành những con số theo mục tiêu "thần tốc", mà để kịp trao cho người dân một mùa xuân bình yên hơn - mùa xuân của những mái ấm lành lặn trước thềm năm mới.

NGUYỄN THỊ THÚY HIỀN