Chính sách khuyến sinh cụ thể của các nước châu Á

Hàn Quốc

Tỷ lệ sinh của Hàn Quốc năm 2025 đạt khoảng 0,8 con, so với 0,75 vào năm 2024. Điều này cho thấy tỷ lệ sinh đang trên đà phục hồi nhẹ. Mặc dù điều này báo hiệu một xu hướng lạc quan, nhưng tỷ lệ trên vẫn thấp đáng kể so với mức 2,1 cần thiết để ổn định dân số. Để khắc phục Chính phủ Hàn Quốc đã đưa ra nhiều giải pháp, trong đó có việc cải thiện sự cân bằng giữa công việc và gia đình (như nghỉ phép dành cho cha mẹ) và khuyến sinh bằng vật chất.

Trong 13 năm qua, Hàn Quốc đã đầu tư gần 121 tỷ USD vào các biện pháp nhằm tăng tỷ lệ sinh, thành lập các trung tâm giữ trẻ công cộng, nhà trẻ miễn phí, cũng như trợ cấp chăm sóc trẻ em trong năm đầu đời. Bắt đầu từ tháng 10/2019, Chính phủ Hàn Quốc đã công bố mở rộng các chính sách nghỉ phép dành cho cha mẹ có con dưới 8 tuổi (được giảm một giờ làm việc mỗi ngày). Trợ cấp tiền mặt cho cha mẹ có con nhỏ thậm chí còn được mở rộng cho cả 10% dân số giàu nhất.

Trung Quốc

Trung Quốc sẽ mở rộng chương trình bảo hiểm y tế quốc gia từ năm 2026 nhằm chi trả toàn bộ chi phí sinh con cho người dân, nhằm đảo chiều tỷ lệ sinh đang giảm mạnh. Trung Quốc đặt mục tiêu phụ nữ không còn phải tự chi phí khi sinh, đồng thời mở rộng phạm vi bảo hiểm cho khám thai định kỳ và các dịch vụ giảm đau trong quá trình sinh.

7 địa phương, trong đó có Cát Lâm, Giang Tô và Sơn Đông, đã được lựa chọn thí điểm mở rộng bảo hiểm chi trả chi phí sinh con nội trú, trước khi chính sách được triển khai trên phạm vi toàn quốc. Chương trình bảo hiểm thai sản hiện nay của Trung Quốc bao phủ khoảng 255 triệu người, kể cả nhóm lao động thời vụ, lao động nhập cư và nhóm làm việc linh hoạt, vốn thường nằm ngoài mạng lưới an sinh xã hội truyền thống.

Ngoài ra, Trung Quốc còn đặt mục tiêu thúc đẩy quan điểm tích cực về hôn nhân và sinh con, hoàn thiện các chính sách khuyến khích sinh nở, đồng thời cắt giảm hiệu quả chi phí sinh con, nuôi dạy trẻ và giáo dục thông qua trợ cấp chăm sóc trẻ em và ưu đãi thuế thu nhập cá nhân. Các biện pháp cải thiện bảo hiểm thai sản, thực thi tốt hơn chế độ nghỉ phép cho cha mẹ và nâng cao dịch vụ dành cho phụ nữ trong giai đoạn đầu làm mẹ cũng được nhấn mạnh.

Singapore

Tỷ lệ sinh ở nước này vẫn thấp so với tỷ lệ sinh toàn cầu và Bộ phận Dân số và Nhân tài Quốc gia đã chỉ ra rằng người dân Singapore "ngày càng ưu tiên các mục tiêu khác như nâng cao trình độ học vấn, xây dựng sự nghiệp và du lịch" hơn là sinh con, đó là lý do tại sao tỷ lệ sinh giảm. Cụ thể, tỷ suất sinh tổng cộng (Total Fertility Rate - TFR) ở Singapore giảm xuống mức 0,97 con/phụ nữ vào năm 2023, thấp hơn nhiều so với mức thay thế 2,1, cho thấy một cuộc khủng hoảng nhân khẩu học nghiêm trọng với dân số đang già hóa nhanh chóng.

Để đối phó, chính phủ đã triển khai nhiều biện pháp để đạt mục tiêu 2,1 con/phụ nữ để duy trì dân số ổn định. Tiêu biểu như tiền thưởng sinh con, nghỉ phép cha mẹ dài hơn, và hỗ trợ thụ tinh trong ống nghiệm, đồng thời nới lỏng quy định trữ đông trứng cho phụ nữ độc thân. Cụ thể, Singapore đã đưa ra nhiều chính sách như tạo kiện thuận lợi hơn cho ông bà tham gia giúp con cháu sinh con và chăm sóc con cái. Chính phủ cung cấp khoản trợ cấp nhà ở gần (PHG) trị giá 30.000 USD cho các gia đình mua nhà để sống cùng hoặc gần (trong vòng 4km) cha mẹ hoặc con cái.

Ngoài ra, còn có khoản tiền thưởng sinh con trị giá 8.000 USD cho con đầu lòng và con thứ hai; 10.000 USD cho mỗi lần sinh tiếp theo và tăng thời gian nghỉ phép có lương cho cha mẹ… Thậm chí còn có cả các chiến dịch quảng bá tại các nơi công cộng, ga tàu, hoặc pano, áp phích cung cấp thông tin về khả năng sinh sản với các khẩu hiệu như "Bạn càng lên kế hoạch sớm, việc thụ thai càng dễ dàng hơn hay sinh con là yêu nước".

Nhật Bản

Tỷ lệ sinh ở Nhật Bản tiếp tục giảm và đang ở mức thấp chạm đáy với số trẻ sơ sinh năm 2024 chỉ còn khoảng 720.000. Tỷ lệ sinh tổng thể (số con trung bình/phụ nữ) cũng xuống thấp kỷ lục chỉ 1,20 vào năm 2023, thấp hơn nhiều so với mức duy trì dân số 2,1. Tình trạng này khiến dân số suy giảm nhanh, già hóa nghiêm trọng.

Chính phủ Nhật Bản đang nỗ lực thúc đẩy các chính sách khuyến sinh nhưng hiệu quả chưa đạt được như mong muốn, trong khi xu hướng kết hôn muộn và không muốn có con ngày càng tăng. Một trong những yếu tố khiến tỷ lệ sinh giảm là gánh nặng quá lớn đặt lên vai các bà mẹ. Vì vậy ở Nhật Bản mới có câu nói "xổ số cha mẹ", ngụ ý rằng cuộc sống của một đứa trẻ hoàn toàn phụ thuộc vào cha mẹ vì vậy muốn cải tiến tỷ lệ sinh thì cả cộng đồng phải chung tay vào cuộc.

Để tăng cường khả năng sinh sản, Nhật Bản đã áp dụng các chiến lược kết hợp rất cụ thể để mọi người hiểu và áp dụng, kể cả nam lẫn nữ. Như thay đổi lối sống như chế độ ăn uống lành mạnh, quản lý căng thẳng và tập thể dục vừa phải với các chính sách của chính phủ như tăng cường hỗ trợ chăm sóc trẻ em, cải thiện chế độ nghỉ phép cho cha mẹ, hỗ trợ tài chính (như khoản tiền trợ cấp sinh con một lần), thúc đẩy cân bằng giữa công việc và cuộc sống, như tuần làm việc 4 ngày; Áp dụng công nghệ hỗ trợ sinh sản (ART), tất cả nhằm mục đích giảm bớt gánh nặng tài chính và áp lực xã hội đối với các gia đình.