Chồng sát hại vợ vì không muốn ly hôn: Bi kịch của tâm lý chiếm hữu và cái tôi ích kỷ

Mới đây, ngày 30/12/2025, dư luận bàng hoàng trước vụ án đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tại Thanh Hóa. Do mâu thuẫn hôn nhân và không chấp nhận việc vợ đòi ly hôn, Dương Văn Khánh đã mang dao đến nhà mẹ vợ, chém vợ tử vong. Chưa dừng lại, đối tượng tiếp tục tìm đến nhà người thân bên vợ, dùng dao tấn công khiến một phụ nữ và con nhỏ bị thương nặng, cháu bé sinh năm 2023 không qua khỏi.

Trước đó không lâu, ngày 20/12, tại Đà Nẵng, Công an thành phố cũng đã khởi tố Võ Văn Tiến về hành vi giết người. Xuất phát từ mâu thuẫn kéo dài và việc vợ nộp đơn xin ly hôn, đối tượng đã khóa cửa nhà, dùng dao chém vợ rồi tìm cách tự tử bất thành.

Những câu chuyện đau lòng này không chỉ là các vụ án hình sự đơn lẻ. Chúng phản ánh một thực trạng đáng lo ngại về bạo lực gia đình và những rủi ro tâm lý nghiêm trọng tiềm ẩn trong các cuộc hôn nhân đổ vỡ, đặc biệt ở giai đoạn ly hôn.

Khi ly hôn không còn là lối thoát an toàn

Theo chuyên gia tâm lý Lê Anh, ly hôn về mặt pháp lý là một quyền chính đáng, được luật pháp bảo vệ. Khi tình cảm đã cạn và không còn mong muốn tiếp tục chung sống, mỗi cá nhân đều có quyền chấm dứt hôn nhân, kể cả trong trường hợp người còn lại không đồng thuận.

Tuy nhiên, ở góc độ tâm lý – xã hội, ly hôn không phải lúc nào cũng là cách kết thúc nhẹ nhõm. Trái lại, với những cuộc hôn nhân đã tích tụ mâu thuẫn, kiểm soát và tổn thương kéo dài, thời điểm ly hôn đôi khi lại là giai đoạn nguy hiểm nhất.

Theo bà Lê Anh, đây là lúc những "cuộc chiến âm ỉ" trong hôn nhân bị đẩy lên cao trào: tranh chấp tiền bạc, ghen tuông, quyền nuôi con, cùng những vết thương tâm lý sâu kín chưa từng được gọi tên hay chữa lành. Có những mối quan hệ không còn yêu thương đúng nghĩa, nhưng một người vẫn không chấp nhận buông bỏ. 

Tình cảm khi ấy biến dạng thành hằn học, chiếm hữu, thao túng và bạo lực. Với họ, nếu người kia không thuộc về mình thì cũng không được phép thuộc về bất kỳ ai khác. Và nếu người kia chọn rời đi, họ phải trả giá bằng sự an toàn, thậm chí bằng cả mạng sống.

"Khi một người muốn rời đi để được sống, còn người kia cảm nhận đó là sự tan vỡ toàn bộ bản ngã, bi kịch rất dễ xảy ra", chuyên gia Lê Anh nhận định.

Trong quá trình tham vấn cho nhiều cá nhân và cặp đôi đứng bên bờ đổ vỡ, bà cho biết thường gặp hai nhóm điển hình. Một nhóm cuống cuồng níu kéo, mong hàn gắn bằng mọi giá; nhóm còn lại đã sớm nhận diện rủi ro từ những hành vi đe dọa, kiểm soát, và tìm đến chuyên gia để xin một lối thoát an toàn cho cuộc ly hôn. 

Theo bà Lê Anh, bạo lực gia đình không hình thành trong khoảnh khắc, mà là kết quả của một tiến trình dài tích tụ mâu thuẫn, uẩn ức, cảm giác thất bại, bị bỏ rơi và mất quyền kiểm soát. Khi ly hôn được đưa ra, người ở thế bị động dễ rơi vào trạng thái hoảng loạn, bởi hàng loạt nỗi sợ căn bản như bị ruồng bỏ, mất gia đình, mất vai trò xã hội và danh tính cá nhân. Ly hôn không phải là nguyên nhân sinh ra bạo lực, mà chỉ là "giọt nước tràn ly", làm lộ ra những tổn thương tâm lý đã tồn tại từ lâu.

Chuyên gia Lê Anh cho rằng, không thể quy giản hành vi bạo lực bởi ghen tuông hay những phút bốc đồng khiến con người trở nên tàn ác. Theo đó, một hành vi tước đoạt mạng sống không phải khoảnh khắc mất kiểm soát nhất thời, mà là hệ quả của một cái tôi ích kỷ, cùng những "hạt mầm ác" đã được dung dưỡng trong thời gian dài.

Ly hôn không phải thất bại đạo đức

Một trong những yếu tố nguy hiểm nhất trong các cuộc hôn nhân bạo lực, theo chuyên gia Lê Anh, là tâm lý sở hữu. Có những người không nhìn bạn đời như một cá thể độc lập để tôn trọng và đồng hành, mà xem vợ, con như tài sản hoặc chỗ bám víu cuối cùng cho sự tồn tại mong manh của chính mình.

Với nội tâm bất ổn và trống rỗng, họ không thể tự tạo dựng giá trị sống, mà vô thức trút những bất an đó lên người bên cạnh. Khi đối phương muốn rời đi vì không còn hạnh phúc hay tương lai, họ không xem đó là một cuộc chia tay, mà là sự phản bội, là mối đe dọa đến quyền sở hữu.

Trong trạng thái hoảng loạn vì sợ bị bỏ rơi, những người này dễ trượt sang các hành vi thao túng, đe dọa, cưỡng ép. Và khi bị dồn đến đường cùng, họ có thể vượt qua ranh giới cuối cùng là tước đoạt sự sống của người từng chung chăn gối.

Chuyên gia Lê Anh cảnh báo, nhiều biểu hiện thường bị nhầm lẫn với "yêu sâu đậm" thực chất là dấu hiệu rủi ro nghiêm trọng: kiểm soát cảm xúc kém; ghen tuông cực đoan; cô lập bạn đời khỏi gia đình và bạn bè; đe dọa trả thù khi nhắc đến ly hôn; hay những phát ngôn kiểu "anh sẽ chết nếu không có em…".

"Yêu thương, về bản chất, luôn đi kèm với tôn trọng và mong muốn điều tốt đẹp cho người mình yêu. Bất kỳ hành vi nào gây tổn hại, dù được khoác lên vỏ bọc tình cảm, đều là độc hại và cần được can thiệp sớm", chuyên gia nói.

Trong các cuộc hôn nhân bạo lực, trẻ em là những nạn nhân bất lực nhất, phải chịu hệ quả nặng nề từ những xung đột của người lớn. Các em không thể lựa chọn gia đình mình sinh ra, không có khả năng rời bỏ môi trường độc hại và chưa đủ năng lực tâm lý để tự bảo vệ. Bạo lực gia đình phá vỡ cảm giác an toàn căn bản, làm méo mó khái niệm yêu thương và tạo những vòng lặp tổn thương kéo dài qua nhiều thế hệ.

Theo chuyên gia Lê Anh, những thảm kịch gia đình không thể chỉ nhìn như câu chuyện riêng của cá nhân. Chúng đặt ra trách nhiệm cho cả gia đình, cộng đồng và hệ thống hỗ trợ tâm lý – pháp lý. Bà cho rằng đã đến lúc xã hội cần nhìn nhận lại, ly hôn không phải thất bại đạo đức. Bạo lực mới là điều không thể chấp nhận. 

Khi đã quyết định ly hôn, quá trình này không chỉ dừng ở thủ tục pháp lý, mà cần được chuẩn bị như một phương án rời đi an toàn. Cụ thể, người muốn ly hôn cần giữ sự bình tĩnh; đánh giá sớm mức độ nguy cơ bạo lực của đối phương; tránh thông báo hoặc đối thoại trong tình huống thiếu yếu tố an toàn; chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ từ gia đình, luật sư, cơ quan chức năng hoặc chuyên gia tâm lý. Với những gia đình có con nhỏ, việc tách lập môi trường sống an toàn cho trẻ cần được ưu tiên hàng đầu.

"Một xã hội lành mạnh không phải là nơi không có ly hôn, mà là nơi không ai phải bất hạnh hay phải chết chỉ vì muốn được rời đi", chuyên gia Lê Anh nói.