Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng: "Thu hút FDI thế hệ mới bằng nguồn nhân lực chất lượng cao"

Sáng 30/6, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã trình bày tham luận về giải pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm tạo nền tảng thu hút đầu tư vào khoa học công nghệ, nghiên cứu phát triển (R&D), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Cuộc cạnh tranh về chất lượng nguồn nhân lực và năng lực đổi mới sáng tạo

Theo ông Vũ Đại Thắng, trong bối cảnh cạnh tranh giữa các quốc gia ngày càng gắn với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, tiêu chí lựa chọn địa điểm đầu tư của các tập đoàn toàn cầu cũng thay đổi.

"Các nhà đầu tư không còn chỉ tìm kiếm nơi có chi phí thấp, ưu đãi cao hay mặt bằng sản xuất thuận lợi, mà ngày càng lựa chọn những quốc gia có nguồn nhân lực chất lượng cao, có năng lực nghiên cứu phát triển, có hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và môi trường sống đủ sức hấp dẫn chuyên gia, nhà khoa học, kỹ sư", ông chia sẻ.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho rằng, đây cũng là tinh thần của Nghị quyết số 10-NQ/TW, khi định hướng thu hút FDI theo hướng chất lượng, hiệu quả, hướng dòng vốn vào các lĩnh vực có hàm lượng khoa học công nghệ cao, thúc đẩy nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển giao công nghệ.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, từ thực tiễn phát triển của Thủ đô, thành phố nhận thấy thu hút FDI thế hệ mới thực chất là cuộc cạnh tranh về chất lượng nguồn nhân lực và năng lực đổi mới sáng tạo.

"Muốn thu hút đầu tư vào khoa học công nghệ, nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trước hết phải tạo dựng được nguồn nhân lực chất lượng cao. Muốn có nguồn nhân lực chất lượng cao, phải hình thành được hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đủ mạnh", ông nói.

Lãnh đạo Hà Nội cho biết, Thủ đô có nhiều lợi thế để thực hiện mục tiêu này khi là trung tâm lớn về giáo dục, đào tạo, khoa học và công nghệ của cả nước.

Theo ông, lợi thế lớn nhất của Hà Nội không chỉ nằm ở vị trí địa lý hay quy mô thị trường mà là nơi hội tụ đồng thời ba nguồn lực chiến lược gồm tri thức, nhân lực và hệ sinh thái nghiên cứu - đổi mới sáng tạo.

Hiện thành phố tập trung nhiều trường đại học, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và tổ chức khoa học công nghệ hàng đầu; có đội ngũ đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên, kỹ sư và lao động trình độ cao; đồng thời là thị trường thuận lợi để thử nghiệm, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ mới.

Thời gian qua, Hà Nội cũng đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách theo Luật Thủ đô nhằm thu hút, trọng dụng nhân tài, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hỗ trợ đào tạo trong và ngoài nước, khuyến khích nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, Chủ tịch UBND TP Hà Nội cũng thừa nhận thành phố vẫn còn nhiều điểm nghẽn.

Khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu của doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực công nghệ cao, nghiên cứu phát triển và chuyển đổi số còn khá lớn. Liên kết giữa Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp chưa thực sự trở thành cơ chế vận hành thường xuyên, thực chất.

Hoạt động thương mại hóa kết quả nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và việc hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, đội ngũ chuyên gia đầu ngành trong một số lĩnh vực chiến lược cũng chưa tương xứng với tiềm năng.

"Cạnh tranh thu hút nhân lực chất lượng cao, chuyên gia quốc tế, các trung tâm R&D và dự án FDI công nghệ cao đang diễn ra ngày càng quyết liệt. Điều đó đòi hỏi Hà Nội phải chuyển mạnh từ tư duy thu hút đầu tư bằng lợi thế sẵn có sang thu hút đầu tư bằng chất lượng thể chế, chất lượng nguồn nhân lực và chất lượng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo", ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

5 nhóm giải pháp để tăng sức hút với nhà đầu tư

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, Hà Nội xác định triển khai năm nhóm giải pháp trọng tâm.

Đầu tiên là tiếp tục hoàn thiện các cơ chế đặc thù theo Luật Thủ đô nhằm thu hút, trọng dụng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, kỹ sư, nhà quản lý, sinh viên xuất sắc và lao động kỹ thuật cao.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, chính sách nhân lực không chỉ dừng ở hỗ trợ thu nhập mà phải tạo môi trường để người tài có điều kiện nghiên cứu, sáng tạo, hợp tác quốc tế và phát triển nghề nghiệp lâu dài.

Nhóm giải pháp thứ hai là đổi mới đào tạo theo nhu cầu doanh nghiệp, thay vì đào tạo theo khả năng cung ứng của các cơ sở giáo dục.

Hà Nội sẽ thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp; khuyến khích doanh nghiệp FDI tham gia xây dựng chương trình đào tạo, đặt hàng đào tạo, tổ chức thực tập, đào tạo lại và tiếp nhận nhân lực sau tốt nghiệp.

Các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, an ninh mạng, công nghệ sinh học, công nghệ xanh và chuyển đổi số sẽ được ưu tiên phát triển chương trình đào tạo chuyên sâu gắn với chuẩn quốc tế và nhu cầu doanh nghiệp.

Giải pháp tiếp theo là phát triển hệ sinh thái nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo nhằm thu hút các trung tâm R&D và dự án FDI chất lượng cao.

Theo ông Vũ Đại Thắng, các tập đoàn công nghệ hiện không chỉ tìm nơi đặt nhà máy mà còn tìm địa điểm xây dựng trung tâm nghiên cứu, trung tâm thiết kế, trung tâm dữ liệu và trung tâm đổi mới sáng tạo. Vì vậy, Hà Nội sẽ tập trung phát triển các phòng thí nghiệm trọng điểm, trung tâm nghiên cứu dùng chung, không gian đổi mới sáng tạo và khu thử nghiệm công nghệ; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp cùng đầu tư nghiên cứu, đào tạo nhân lực và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Bên cạnh đó, thành phố sẽ phát triển mạnh nguồn nhân lực số thông qua phổ cập kỹ năng số, kỹ năng sử dụng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin và quản trị số; tăng cường đào tạo lại lực lượng lao động, đồng thời ứng dụng mạnh công nghệ số trong giáo dục và quản trị nguồn nhân lực.

Giải pháp cuối cùng là xây dựng Hà Nội trở thành nơi hội tụ nhân tài, công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực.

Theo lãnh đạo thành phố, trong cạnh tranh thu hút FDI chất lượng cao, môi trường sống và làm việc ngày càng có ý nghĩa quan trọng. Vì vậy, Hà Nội sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng hạ tầng đô thị, phát triển các dịch vụ chất lượng cao và xây dựng không gian văn hóa sáng tạo để thu hút các nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ đến sinh sống, làm việc lâu dài.

Đề nghị thí điểm hợp tác công - tư trong phát triển nhân lực

Từ thực tiễn triển khai, Hà Nội kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với thu hút FDI thế hệ mới; tăng cường chia sẻ dữ liệu về nhu cầu nhân lực giữa địa phương, doanh nghiệp FDI và các cơ sở đào tạo.

Thành phố cũng đề nghị cho phép các địa phương có điều kiện như Hà Nội được thí điểm mô hình hợp tác công - tư trong đào tạo nhân lực, nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo.

Đồng thời, Hà Nội mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ trong kết nối với các tập đoàn công nghệ toàn cầu, viện nghiên cứu, trường đại học và mạng lưới chuyên gia quốc tế để từng bước hình thành các trung tâm R&D, trung tâm đổi mới sáng tạo và trung tâm đào tạo nhân lực chất lượng cao tại Thủ đô.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội khẳng định, việc triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW đồng nghĩa với đổi mới tư duy thu hút đầu tư.

"Đối với Hà Nội, thực hiện Nghị quyết trước hết là đổi mới tư duy thu hút đầu tư: từ thu hút vốn sang thu hút công nghệ, tri thức, quản trị hiện đại và năng lực đổi mới sáng tạo; từ cạnh tranh bằng ưu đãi sang cạnh tranh bằng chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng thể chế và chất lượng hệ sinh thái phát triển", ông nói.

Theo ông Vũ Đại Thắng, trong kỷ nguyên phát triển mới, lợi thế cạnh tranh của một địa phương không còn được quyết định chủ yếu bởi tài nguyên hay vị trí địa lý mà bởi chất lượng nguồn nhân lực, năng lực khoa học công nghệ và sức sáng tạo. Vì vậy, đầu tư cho nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ để thu hút FDI mà còn là đầu tư cho năng lực cạnh tranh dài hạn của Thủ đô và của đất nước.