Chuyển đổi số lan tỏa đến từng bản làng biên giới

Địa bàn khu vực biên giới của tỉnh Lai Châu có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh. Sau khi sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn khu vực biên giới tỉnh có 11 xã biên giới với hơn 25.000 hộ/gần 120.000 nhân khẩu thuộc 10 dân tộc, trong đó chủ yếu là dân tộc Kinh, Thái, Mông, Dao, Giáy, Hà Nhì, Mảng.

Đời sống của người dân còn gặp nhiều khó khăn, cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, kinh tế phát triển chậm; phong tục tập quán còn lạc hậu, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo cao; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Nổi lên là hoạt động của các loại tội phạm như: Mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy, trộm cắp tài sản, xuất nhập cảnh trái phép sang Trung Quốc lao động làm thuê, lấy chồng... 

Qua khảo sát, trên địa bàn khu vực biên giới vẫn còn 3 bản chưa được phủ sóng điện thoại 3G, 4G và nhiều bản sóng yếu, không ổn định. Những rào cản kể trên đã gây không ít khó khăn trong quá trình triển khai các nội dung chuyển đổi số ở khu vực biên giới của tỉnh Lai Châu. Tuy nhiên, với quyết tâm cao nhất, Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Lai Châu đã tập xây dựng nhiều mô hình sáng tạo, phù hợp đưa công nghệ số đến với đồng bào vùng biên.

Đến với vùng biên Pa Tần, có thể cảm nhận rõ phong trào bình dân học vụ số đang thâm nhập vào những thôn bản xa xôi nhất qua các kênh truyền thông của BĐBP. Thiếu tá Bàn Vũ Hậu, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Pa Tần, cho biết đơn vị quản lý 26 bản với 10 dân tộc sinh sống. Hạ tầng kinh tế còn hạn chế, nhiều bản chưa có đường cứng hóa và một bản chưa có điện lưới quốc gia.

Từ thực tế đó, Đồn Biên phòng Pa Tần xây dựng kế hoạch đưa công nghệ số vào đời sống. Mục tiêu là phổ cập kỹ năng số cho người dân ở vùng khó khăn nhất nhằm nâng cao dân trí, tạo điều kiện để nhân dân tiếp cận thông tin, pháp luật, tri thức mới, từng bước thay đổi tư duy, cách làm, hướng tới cuộc sống văn minh, hiện đại hơn.

Để thực hiện hiệu quả phong trào "bình dân học vụ số", đơn vị đã thành lập tổ tư vấn kỹ năng số, tổ "thầy giáo quân hàm xanh" và "tổ hỗ trợ số" do đoàn viên thanh niên đảm nhiệm. Tạo điều kiện thuận lợi nhất để tất cả người dân có cơ hội tiếp cận, các lớp học về công nghệ số được tổ chức ngay tại điểm bản. 

5 điểm tuyên truyền do Đồn Biên phòng Pa Tần thực hiện đã thu hút khoảng 1.000 lượt người dân tham gia học kỹ năng số. Đây là nền tảng để bà con tiếp cận các tiện ích số trong đời sống. Đồn Biên phòng Pa Tần cũng trao 54 điện thoại thông minh cho các hộ dân để phục vụ chuyển đổi số. Thiếu tá Bàn Văn Hậu khẳng định đơn vị tiếp tục mở rộng mô hình, đưa chuyển đổi số đến toàn bộ các bản.

Mở rộng hạ tầng số

Được biết, để đẩy mạnh chuyển đổi số ở khu vực biên giới Lai Châu, nhiều nguồn lực đã được BĐBP Lai Châu huy động để trang bị điện thoại thông minh cho các hộ dân chưa có thiết bị. Đây là công cụ thiết yếu giúp người dân tiếp cận dịch vụ công và ứng dụng số. Số liệu cho thấy khu vực biên giới còn 2.004 hộ chưa có điện thoại thông minh.

Từ nguồn xã hội hóa, BĐBP Lai Châu vận động tặng 335 điện thoại cho người dân. Đồng thời, đơn vị tiếp nhận từ đồng chí Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an vận động, kêu gọi xã hội hóa chuyển số hỗ trợ 2 tỷ đồng để mua thêm 1.000 điện thoại thông minh.

Bên cạnh đó, BĐBP tỉnh phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông đầu tư hạ tầng số, xóa vùng lõm sóng tại 11 xã biên giới. Việc phủ sóng ổn định giúp người dân truy cập internet thuận lợi hơn. Công tác tuyên truyền về quản lý, bảo vệ biên giới và an ninh mạng cũng được thực hiện song hành. Điều này giúp người dân nhận diện và phòng tránh thông tin xấu độc.

Ban chỉ huy BĐBP Lai Châu đã triển khai mô hình "Thầy giáo quân hàm xanh – đẩy nhanh chuyển đổi số" với sự tham gia của hơn 150 cán bộ tham gia. Đây là lực lượng nòng cốt trong triển khai chuyển đổi số toàn tỉnh. Với phương châm "đi từng bản, đến từng lán nương, hướng dẫn từng người", cán bộ Biên phòng trực tiếp hỗ trợ người dân sử dụng thiết bị thông minh.

 Lực lượng Biên phòng hướng dẫn bà con kỹ năng truy cập internet an toàn và sử dụng nền tảng học tập trực tuyến. Đồng thời, người dân được thực hành tra cứu thủ tục hành chính. Trong quá trình hỗ trợ, cán bộ Biên phòng lồng ghép tuyên truyền pháp luật về biên giới, cư trú và an ninh mạng. Đây là nội dung quan trọng để bảo đảm an toàn thông tin.

Việc triển khai chuyển đổi số đã giúp bà con nâng cao nhận thức, bước đầu biết sử dụng các ứng dụng số trong giải quyết thủ tục hành chính và cũng như tìm kiếm thông tin hữu ích cho cuộc sống. Chị Thào Thị Vinh, thôn Nậm Tiến 2, xã Pa Tần cho biết: "Thôn chúng tôi cách trung tâm xã khoảng 30km.

Để giúp bà con tiếp cận công nghệ, cán bộ Đồn Biên phòng Pa Tần đã tới tận thôn, hướng dẫn chúng tôi đăng ký tài khoản cổng dịch vụ công quốc gia để nộp hồ sơ yêu cầu giải quyết các thủ tục hành chính, tra cứu kết quả, sử dụng ứng dụng VneID để khai báo, đổi giấy phép lái xe, tích hợp các loại giấy tờ tùy thân… Các chú bộ đội hướng dẫn ngắn gọn mà rất dễ hiểu, dễ thao tác".

"Đặc biệt, chúng tôi được hướng dẫn cách quét mã QR để gửi thông tin tới "Hòm thư điện tử tiếp nhận thông tin tố giác tội phạm ẩn danh. Từ bây giờ, chỉ cần dùng điện thoại, quét mã QR là chúng tôi có thể gửi các thông tin về tình hình an ninh trật tự, các hành vi vi phạm pháp luật tới BĐBP mà không cần phải trực tiếp đến trụ sở đơn vị, cũng không phải e ngại lộ diện thông tin cá nhân", chị Vinh cho biết thêm.

Không dừng lại ở việc hướng dẫn bà con sử dụng công nghệ số để giải quyết các thủ tục hành chính thông thường, BĐBP Lai Châu còn hướng dẫn bà con quảng bá du lịch sinh thái và bán sản phẩm nông sản như Sâm Lai Châu, cá hồi, cá tầm và chè cổ thụ qua nền tảng số. T

rước đó, Ban chỉ huy BĐBP Lai Châu đã phối hợp với Viettel tập huấn cho cán bộ, chiến sĩ kiến thức, kỹ năng cơ bản về bán hàng trực tuyến, tư vấn, chăm sóc khách hàng; kỹ năng xây dựng nội dung giới thiệu sản phẩm; chụp ảnh, quay video ngắn bằng điện thoại, kỹ năng livestream bán hàng cơ bản… 

Sau lớp tập huấn, cán bộ Biên phòng đã hướng dẫn, hỗ trợ nhân dân khu vực biên giới quảng bá, giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm địa phương qua các phiên livestream bán hàng và trên các nền tảng thương mại điện tử.