Công nhân cần gì từ một sản phẩm tuyên truyền?

Chị Hoàng Thị Quy (công nhân Khu công nghiệp Thăng Long) cùng bạn thuê trọ trong một dãy nhà cấp 4 cũ tại xã Thiên Lộc (Hà Nội). Cuộc sống gói gọn trong không gian chật hẹp đã xuống cấp, ẩm thấp khiến chị luôn cảm thấy dường như chưa có đủ những điều kiện tối thiểu để phục hồi sức khỏe. Chính vì vậy, chị luôn mong muốn tìm hiểu thêm về những khu nhà ở dành cho công nhân với giá thuê phù hợp.

Thường tranh thủ đọc báo trên điện thoại khi con đã ngủ, chị Trần Thị Nhàn (công nhân tại Khu công nghiệp Thạch Thất, Hà Nội) cho biết, chị thường tìm hiểu những chính sách liên quan đến người lao động ngoại tỉnh, các nội dung liên quan đến tiền lương, bảo hiểm và quyền lợi lao động.

Chị Quy và chị Nhàn đều có chung chia sẻ, do không có nhiều thời gian, nên những công nhân như các chị thường ưu tiên những bài có thông tin ngắn, có địa chỉ để người lao động có thể tìm hiểu thêm hay những hình ảnh minh họa dạng biểu đồ hay các video ngắn. Điều những người công nhân quan tâm là tiếp cận thông tin chính thống dễ hiểu, gần với cuộc sống và giúp giải quyết những vấn đề đang gặp phải.

Tập trung vào những vấn đề người lao động quan tâm

Cung cấp các sản phẩm truyền thông đúng nhu cầu, trúng điều công nhân cần là một trong những ưu tiên của nhiều công ty.

Theo thông tin từ Công ty TNHH Giày Rieker Việt Nam (TP. Đà Nẵng), công nhân nữ trong công ty chiếm khoảng 87%. Với đặc thù làm việc theo dây chuyền, công nhân khó tập trung đông đủ để trao đổi. Sau giờ làm, phần lớn chị em lại trở về những phòng trọ chật hẹp, tiếp tục lo toan việc gia đình, chăm sóc con nhỏ. Chính vì vậy, Công đoàn cơ sở Công ty nhận thấy nhu cầu tìm hiểu chính sách, chế độ thai sản, điều kiện làm việc của công nhân rất lớn. Tuy nhiên, nhiều người còn e ngại khi trao đổi trước đám đông về các vấn đề nhạy cảm như bạo lực gia đình, sức khỏe sinh sản hay những vướng mắc về thu nhập.

Bà Nguyễn Thị Thanh Xuân, Phó Ban Nữ công Công đoàn cơ sở Công ty Giày Rieker Việt Nam cho biết, để tháo gỡ rào cản đó, Công đoàn cơ sở đã vận hành  hơn 350 nhóm Zalo đến từng tổ sản xuất, đồng thời thiết lập kênh tư vấn trực tuyến qua mã QR bảo mật. Công nhân có thể quét mã để gửi ý kiến riêng tư vào bất cứ thời gian nào. Ban Nữ công và Ban Kiểm tra cam kết bảo mật danh tính khi tiếp nhận, phối hợp với bộ phận nhân sự để xử lý các vấn đề phát sinh.

Cách làm này cho thấy, hiệu quả của một sản phẩm tuyên truyền không chỉ nằm ở nội dung được truyền tải mà còn ở khả năng mở ra con đường thuận tiện để người lao động tiếp cận thông tin, bày tỏ tâm tư và tìm kiếm sự hỗ trợ.

Với công nhân, thông tin về tiền lương, hợp đồng lao động, bảo hiểm xã hội, an toàn vệ sinh lao động hay chế độ thai sản không phải những kiến thức xa vời. Đó là những vấn đề gắn trực tiếp với công việc, thu nhập và cuộc sống của mỗi người. Một sản phẩm tuyên truyền chỉ thực sự hữu ích khi giúp họ hiểu mình được hưởng quyền lợi gì, phải thực hiện trách nhiệm nào và cần tìm đến đâu khi gặp vướng mắc.

Ông Bùi Hoài Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Liên đoàn Lao động  tỉnh Khánh Hòa cho biết: Trong bối cảnh thị trường lao động, công nghệ và môi trường thông tin thay đổi nhanh, người lao động cần kiến thức chính trị, pháp luật, kỷ luật lao động, tác phong công nghiệp, trình độ và kỹ năng nghề nghiệp để thích ứng. Vì vậy, Công đoàn tỉnh phấn đấu tạo chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng tuyên truyền, củng cố niềm tin của đoàn viên, công nhân, người lao động đối với Đảng, Nhà nước và tổ chức công đoàn, góp phần xây dựng giai cấp công nhân Khánh Hòa hiện đại, lớn mạnh.

Để chính sách phải đến được với người lao động, theo ông Bùi Hoài Nam, nội dung đúng nhưng cách truyền tải dài, khó hiểu, xa với công việc và cuộc sống thì hiệu quả sẽ không cao. Do đó, Công đoàn tỉnh sẽ chú trọng đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền theo hướng trực quan, dễ nhớ, có tính tương tác và sát nhu cầu thực tế. Công đoàn cơ sở tận dụng thời gian giao ca, giờ nghỉ, sinh hoạt để truyền tải thông tin đến người lao động. 

Nội dung tập trung vào những vấn đề người lao động quan tâm như: Việc làm, tiền lương, hợp đồng lao động, bảo hiểm xã hội, an toàn vệ sinh lao động, quan hệ lao động, kỹ năng nghề nghiệp, chuyển đổi số và các chính sách liên quan. Khi người lao động hiểu chính sách, biết quyền của mình, hiểu trách nhiệm của mình thì công tác tuyên truyền mới thực sự có ý nghĩa. Khi đó, tuyên truyền không còn là việc "truyền đạt" một chiều mà trở thành quá trình đồng hành với người lao động.

Sản phẩm truyền thông bắp nhịp với chuyển đổi số

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cách làm mới trong tuyên truyền Công đoàn. Ông Bùi Hoài Nam cho biết, Liên đoàn lao động tỉnh Khánh Hòa sẽ tăng cường các sản phẩm video clip, infographic, podcast, phóng sự, tọa đàm, tiểu phẩm; đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số"; nghiên cứu phối hợp với các nhân vật có ảnh hưởng trên mạng xã hội để truyền thông chính sách, pháp luật gần gũi hơn. Liên đoàn lao động tỉnh cũng đặt mục tiêu đến năm 2030, ít nhất 65% hoạt động, sản phẩm tuyên truyền của các cấp công đoàn được triển khai hoặc hỗ trợ bằng nền tảng, công cụ số. 

Tuy nhiên, số hóa không thay thế hoàn toàn tuyên truyền trực tiếp mà phải kết hợp linh hoạt, phù hợp với từng nhóm người lao động. Từ năm 2027, khuyến khích mỗi Công đoàn cơ sở xây dựng ít nhất một sản phẩm tuyên truyền sáng tạo mỗi năm như: Video, infographic, podcast, tiểu phẩm hoặc câu chuyện nghề nghiệp... Sản phẩm tốt sẽ được lựa chọn để nhân rộng.

Tại Phú Thọ, với gần 339.500 công nhân, viên chức, người lao động thuộc Liên đoàn lao động tỉnh quản lý, các cấp Công đoàn đã linh hoạt lựa chọn hình thức tuyên truyền theo đặc thù làm việc của từng đơn vị, doanh nghiệp. Nội dung được thể hiện qua các cuộc thi, bản tin nội bộ, infographic và video ngắn chia sẻ trên nhóm Zalo, fanpage Công đoàn cơ sở.

Bên cạnh những chủ trương, nghị quyết, chính sách pháp luật, các nội dung tuyên truyền tập trung vào quyền lợi bảo hiểm, an toàn vệ sinh lao động, kỹ năng nghề nghiệp, văn hóa ứng xử tại nơi làm việc và cảnh báo các hình thức lừa đảo, "tín dụng đen". Công đoàn cũng tổ chức đối thoại, tư vấn pháp luật tại doanh nghiệp, khu nhà trọ, đưa thông tin đến gần hơn với đời sống người lao động. Đến nay, 100% Công đoàn xã, phường tại Phú Thọ có tài khoản Zalo kết nối tới Công đoàn cơ sở; các Công đoàn có trên 100 lao động đều có trang Facebook. Những kênh này giúp thông tin về hoạt động Công đoàn được chuyển tải nhanh hơn đến đoàn viên.

Tuy nhiên, với các sản phẩm truyền thông, điều người lao động mong muốn không chỉ là dễ tiếp cận với các tiêu chí ngắn, nhiều hình ảnh hay bắt mắt mà điều quan trọng là lựa chọn đúng hình thức cho từng nội dung. Thông tin cần nhớ nhanh có thể được thể hiện bằng hình ảnh, video ngắn; vấn đề phức tạp cần được giải thích qua tọa đàm, tư vấn trực tiếp hoặc tài liệu hướng dẫn cụ thể. Các kênh trực tuyến giúp công nhân tiếp cận thông tin linh hoạt, trong khi đối thoại và gặp gỡ trực tiếp tạo điều kiện để giải đáp những băn khoăn, tâm tư, nguyện vọng... 

Cùng với đó, công nhân còn cần được hỗ trợ nhận diện thông tin sai lệch, thiếu kiểm chứng đặc biệt là trên môi trường mạng. Điều này đòi hỏi những sản phẩm tuyên truyền không nên dừng ở việc đưa thông tin đến người lao động. Đó còn là quá trình lắng nghe, giải đáp và đồng hành, trong đó mỗi phản ánh được tiếp nhận, mỗi quyền lợi được bảo vệ và mỗi nhu cầu được đáp ứng sẽ góp phần củng cố niềm tin của công nhân với tổ chức Công đoàn. Khi người lao động trở thành một phần của quá trình xây dựng và tiếp nhận thông tin, sản phẩm tuyên truyền mới thực sự đi vào đời sống.