Dạy con hiếu thảo từ ứng xử hàng ngày

Nhiều cha mẹ hiện nay lo cho con học thêm kỹ năng sống, ngoại ngữ, công nghệ… nhưng lại quên dạy con một điều rất quan trọng là biết yêu thương và có trách nhiệm với gia đình. Đến khi ông bà đau ốm, cha mẹ già đi, nhiều đứa trẻ lúng túng, vô tâm hoặc cho rằng việc chăm sóc người thân là trách nhiệm của "người lớn".

Khi trẻ lớn lên trong sự phục vụ một chiều

Không ít gia đình đang rơi vào tình trạng người lớn trong nhà xoay quanh phục vụ con. Trẻ chỉ cần học, còn mọi việc khác đã có ông bà, cha mẹ lo liệu. Từ bữa ăn, quần áo đến việc dọn phòng, nhắc lịch học… mọi thứ đều được chuẩn bị sẵn.

Lâu dần, trẻ hình thành tâm lý "được chăm sóc là điều hiển nhiên". Các em ít để ý đến cảm xúc, sự mệt mỏi hay nhu cầu của người thân.

Chuyên gia tâm lý Dương Thu Hà (Viện trưởng Viện Tâm lý Đời sống) cho rằng, sự thiếu quan tâm của một bộ phận trẻ hôm nay không hoàn toàn do các em ích kỷ, mà xuất phát từ cách nuôi dạy. Khi trẻ chưa từng được giao trách nhiệm trong gia đình, chưa được khuyến khích chia sẻ việc nhà hay chăm sóc người thân, các em sẽ khó hình thành lòng hiếu thảo một cách tự nhiên.

Hiếu thảo không phải là kiếm nhiều tiền phụng dưỡng cha mẹ sau này. Nó bắt đầu từ việc biết hỏi han ông bà, lấy giúp mẹ cốc nước, nhớ sinh nhật người thân hay biết ngồi lắng nghe khi cha mẹ mệt mỏi.

Dạy con từ những điều bình dị mỗi ngày

Có một câu chuyện khiến nhiều người xúc động về bé gái 9 tuổi tên Linh. Mỗi tối trước khi đi ngủ, em đều vào phòng bóp vai cho bà ngoại bị đau lưng. Có hôm bà bảo: "Thôi con ngủ đi!", Linh vẫn cười: "Con làm một chút để bà đỡ đau".

Mẹ của Linh chia sẻ, chị chưa bao giờ "ép" con phải hiếu thảo. Từ nhỏ, chị chỉ thường xuyên cho con cùng mình chăm sóc bà ngoại: nhắc bà uống thuốc, đưa bà đi dạo, hỏi han khi bà mệt. Nhìn cách mẹ đối xử với bà, đứa trẻ tự học được sự yêu thương.

Trẻ con không học lòng hiếu thảo qua những bài giảng dài, mà qua cách cha mẹ sống mỗi ngày. Nếu con thường xuyên chứng kiến cha mẹ cáu gắt với ông bà, né tránh trách nhiệm chăm sóc người già, các em sẽ khó hiểu được giá trị của sự biết ơn và yêu thương. Ngược lại, khi cha mẹ chủ động gọi điện hỏi thăm ông bà, dành thời gian chăm sóc người thân lúc ốm đau, trẻ sẽ dần hình thành suy nghĩ rằng quan tâm gia đình là điều tự nhiên.

Nhiều phụ huynh than phiền con vô tâm, nhưng chính họ lại quá bận rộn để cùng con tạo ra những kết nối gia đình. Có nhà, mỗi người một chiếc điện thoại, ăn cơm cũng ít trò chuyện. Trẻ lớn lên trong sự đầy đủ vật chất nhưng thiếu những trải nghiệm yêu thương thực sự. Cha mẹ cần giúp con hiểu rằng chăm sóc gia đình không phải nghĩa vụ nặng nề, mà là cách thể hiện tình yêu.

Dạy con hiếu thảo đôi khi chỉ cần bắt đầu bằng những việc rất nhỏ: Nhờ con lấy giúp ông cốc nước, cùng mẹ nấu bữa cơm cho bà, đưa con đến thăm người thân vào cuối tuần hay tập cho con nói lời cảm ơn.

Hiếu thảo là món quà cho chính đứa trẻ

Nhiều người nghĩ rằng dạy con hiếu thảo là để cha mẹ "được nhờ" sau này. Nhưng thực ra, điều quý giá hơn là trẻ sẽ lớn lên với một tâm hồn biết yêu thương, biết sẻ chia và có trách nhiệm.

Những đứa trẻ biết quan tâm gia đình thường dễ đồng cảm với người khác, biết sống tử tế và xây dựng các mối quan hệ bền vững hơn khi trưởng thành.

Một bà mẹ từng kể với chuyên gia tâm lý Thu Hà, điều khiến chị ấy hạnh phúc nhất không phải con học giỏi, mà là hôm chị mệt nằm nghỉ, con trai lặng lẽ lấy khăn đắp cho mẹ rồi nói: "Mẹ ngủ đi, con tự học được".

Sự hiếu thảo bắt đầu từ khoảnh khắc một đứa trẻ biết nghĩ cho người khác ngoài bản thân mình. Và để có được điều đó, gia đình cần gieo mầm từ hôm nay, bằng những hành động nhỏ nhưng bền bỉ của yêu thương.

CỤC VĂN HOÁ CƠ SỞ, GIA ĐÌNH VÀ THƯ VIỆN - BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH PHỐI HỢP THỰC HIỆN!