Đẩy mạnh "Chiến dịch 500 ngày đêm" tìm kiếm, quy tập 7.000 hài cốt liệt sĩ

Trải qua hơn nửa thế kỷ đấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế, đã có trên 1,2 triệu cán bộ, chiến sĩ và đồng bào anh dũng hy sinh cho độc lập, tự do của dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân. Việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là thể hiện sự tri ân, ghi nhớ công lao của các anh hùng liệt sĩ.

Đến nay, đã tìm kiếm, quy tập được trên 1.075.000 mộ (hài cốt) liệt sĩ. Các công trình nghĩa trang liệt sĩ, đài tưởng niệm, bia ghi tên liệt sĩ được xây dựng trang nghiêm, ở vị trí trung tâm của từng địa phương, thuận tiện cho việc đi lại, thăm viếng của nhân dân.

Tuy vậy, theo Cục Chính sách - Xã hội, Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, công tác này còn gặp rất nhiều khó khăn, phức tạp và bức xúc. 

Hiện nay, số lượng hài cốt liệt sĩ cần phải tiếp tục tìm kiếm, quy tập còn khoảng hơn 175.000 và gần 300.000 mộ liệt sĩ đang an táng trong nghĩa trang chưa xác định được thông tin, trong khi đó chiến tranh ác liệt, kéo dài. 

Bên cạnh đó, hoàn cảnh hy sinh rất đa dạng, nhân chứng biết về thông tin ngày càng ít. Nhiều đơn vị, địa phương giải thể, sáp nhập, chia tách hoặc chuyển đổi loại hình tổ chức, nhiệm vụ; công tác quản lý, đăng ký, bàn giao hồ sơ danh sách liệt sĩ, sơ đồ mộ chí, hồ sơ quy tập thiếu chặt chẽ; địa hình địa vật thay đổi...

Xuất phát từ truyền thống, đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc; từ mong muốn của thân nhân liệt sĩ và Nhân dân; thiết thực hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), ngày 2/4/2026, tại di tích lịch sử Thành cổ Quảng Trị, mảnh đất linh thiêng và hào hùng, Ban Chỉ đạo quốc gia đã phát động "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng, mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, là trách nhiệm thiêng liêng của cả hệ thống chính trị, của toàn dân đối với những người đã hy sinh vì đất nước; đồng thời, là dịp để giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Đã tìm kiếm, quy tập được 1.109 hài cốt liệt sĩ 

Thực hiện "Chiến dịch 500 ngày", tính đến nay, theo Cục Chính sách - Xã hội, Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia cho biết đã tìm kiếm, quy tập được 1.109 hài cốt liệt sĩ (trong nước 242, Lào 173, Campuchia 694) và 02 mộ liệt sĩ tập thể tại Tuyên Quang.

Tổ chức 08 đoàn công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương - Bộ Quốc phòng và Ban Chỉ đạo quốc gia dự lễ truy điệu và an táng 181 hài cốt liệt sĩ tại các địa phương thuộc Quân khu 2, 4,5. Tổ chức 03 đoàn công tác đi Lào, Campuchia kiểm tra thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và dự Lễ khánh thành Đài hữu nghị Việt Nam - Campuchia tại tỉnh Pua-sát/Campuchia.

Các Quân khu đã thành lập 360 đội rà phá bom mìn, quân số gần 5.000 người, đã tổ chức rà phá bom mìn, vật nổ để tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được 3.500 ha/22.725 ha (đạt 15,4%).

Đến nay, 100% quân khu, các tỉnh, thành phố đã xây dựng kế hoạch; thành lập 297 tổ, đội lấy mẫu, quân số 3.615 người; tổ chức làm trước, lấy mẫu tại 3.651 mộ liệt sĩ (mộ đủ điều kiện lấy mẫu 2.510 mộ, tỷ lệ 68,75%; không đủ điều kiện lấy mẫu 1.145 mộ). 

Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) đã hoàn thành và đưa vào sử dụng phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ; cơ bản hoàn thành nghiên cứu, xây dựng phần mềm báo cáo tiến độ, kết quả "Chiến dịch 500 ngày đêm", bảo đảm xong trước 15/6/2026 để phục vụ hoạt động chỉ đạo, điều hành của Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia.

Theo Cục Chính sách - Xã hội, để hoàn thành các chỉ tiêu của Chiến dịch 500 ngày đêm đã đặt ra, theo Chương trình hoạt động, Kế hoạch hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia đã xác định một số nội dung nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới:

Trong đó tập trung nghiên cứu, xây dựng, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Đồng thời đề ghị cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp quan tâm vào cuộc lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh các hoạt động tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, trọng tâm địa bàn trong nước, các khu vực địa bàn còn nhiều thông tin về mộ liệt sĩ, nhất là thông tin về mộ liệt sĩ tập thể. 

Trong công tác tìm kiếm, quy tập, đặc biệt quan tâm 3 vấn đề, cụ thể: Cần đẩy mạnh hơn nữa, phát huy hơn nữa hiệu quả hoạt động thông tin, tuyên truyền, cung cấp thông tin; ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo để đẩy nhanh tốc độ, sự chính xác trong nhận diện, phân tích, phân lập dữ liệu hồ sơ về liệt sĩ, để bóc tách, tìm kiếm, quản lý các trường thông tin hữu ích để tìm kiếm, quy tập. 

Trên cơ sở các kết quả rà soát, bổ sung, hoàn thiện hồ sơ, danh sách liệt sĩ; và đặc biệt là kết quả xác minh, kết luận địa bàn lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ của Ban Chỉ đạo các cấp. Đồng thời, ưu tiên tăng cường lực lượng, phương tiện, công tác bảo đảm cho hoạt động tìm kiếm, quy tập; phát huy lực lượng tại chỗ, chuyên trách.

Cùng với đó, chỉ đạo triển khai đồng bộ công tác tổ chức lấy mẫu, bàn giao, bảo quản, lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa xác định được thông tin trong nghĩa trang liệt sĩ trên phạm vi toàn quốc; Đẩy nhanh tiến độ thu thập, phân tích, đối chiếu ADN cho thân nhân liệt sĩ để tích hợp vào ngân hàng gen xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin; Đẩy mạnh tăng cường hợp tác quốc tế trong cung cấp, trao đổi thông tin, di vật, kỷ vật; Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về Chiến dịch 500 ngày đêm; tập trung lan tỏa ý nghĩa nhân văn, nghĩa tình của Chiến dịch 500 ngày đêm, huy động mọi nguồn lực, sự chung tay vào cuộc của cả hệ thống chính trị; Thu thập được nhiều thông tin có giá trị để tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ….