Đề án 938 cần quan tâm hơn đến phụ nữ, trẻ em dễ bị tổn thương, gặp rủi ro trên không gian mạng

Chủ trì hội thảo có PGS.TS Dương Kim Anh, Ủy viên Ban Thường vụ TƯ Hội, Phó Giám đốc Học viện Phụ nữ Việt Nam và bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó trưởng Ban Công tác Phụ nữ, TƯ Hội LHPN Việt Nam.

Đây là hoạt động nhằm đánh giá toàn diện những kết quả đạt được, cũng như những khó khăn, hạn chế và bài học kinh nghiệm trong quá trình thực hiện Quyết định số 938/QĐ-TTg ngày 30/6/2017 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án “Tuyên truyền, giáo dục, vận động, hỗ trợ phụ nữ tham gia giải quyết một số vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ giai đoạn 2017-2027” (gọi tắt là Đề án 938).

Trên cơ sở kết quả triển khai trong gần 10 năm, các đại biểu cùng trao đổi, xác định những vấn đề xã hội mới đang đặt ra đối với phụ nữ và trẻ em; đề xuất mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp cũng như cơ chế phối hợp liên ngành cho giai đoạn 2028-2038.

Tại hội thảo, Hội LHPN tỉnh Bắc Ninh trình bày báo cáo kết quả thực hiện Quyết định số 938 của Thủ tướng Chính phủ trên địa bàn tỉnh. Báo cáo tập trung làm rõ công tác chỉ đạo, phối hợp triển khai, hoạt động tuyên truyền, giáo dục, vận động, hỗ trợ phụ nữ; việc xây dựng, duy trì các mô hình can thiệp, hỗ trợ tại cộng đồng và sự tham gia của các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương.

Trong giai đoạn 2017-2022, toàn tỉnh Bắc Ninh có 381.569 lượt hội viên, phụ nữ được cung cấp kiến thức về giữ gìn, rèn luyện phẩm chất đạo đức, ý thức chấp hành pháp luật, giáo dục kỹ năng làm cha mẹ, kỹ năng và vai trò của phụ nữ trong bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới.

Thông qua các lớp tập huấn, hội thi, diễn đàn, tọa đàm, hoạt động truyền thông trực tiếp tại cơ sở và trên các phương tiện thông tin đại chúng, nhận thức của cán bộ, hội viên, phụ nữ và cộng đồng về những vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ từng bước được nâng lên. Nhiều mô hình, cách làm phù hợp với đặc điểm từng địa phương đã góp phần hỗ trợ phụ nữ nâng cao kiến thức, kỹ năng, chủ động tham gia giải quyết các vấn đề phát sinh trong gia đình và xã hội.

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai Đề án cũng đứng trước nhiều yêu cầu mới. Sự phát triển nhanh của công nghệ và chuyển đổi số làm xuất hiện thêm những nguy cơ đối với phụ nữ, trẻ em trên không gian mạng. Các vấn đề như bạo lực gia đình, bạo lực trên cơ sở giới, xâm hại phụ nữ và trẻ em, mua bán người, mất an toàn trên môi trường mạng, sức khỏe tinh thần và sự thiếu hụt các dịch vụ hỗ trợ chuyên sâu tiếp tục đặt ra những thách thức đối với tổ chức Hội và các cơ quan liên quan.

Từ thực tiễn đó, đại diện Sở Tư pháp tỉnh Bắc Ninh tập trung trao đổi về cơ chế phát hiện sớm, chuyển gửi và hỗ trợ phụ nữ, trẻ em bị bạo lực, xâm hại, mua bán người hoặc gặp rủi ro trên không gian mạng. Nội dung tham luận phân tích thực tiễn triển khai Đề án 938, đồng thời đề xuất hoàn thiện cơ chế phối hợp, quy trình chuyển gửi và hoạt động hỗ trợ pháp lý trong giai đoạn tiếp theo.

Các đại biểu cho rằng, khi phát hiện một trường hợp phụ nữ hoặc trẻ em có nguy cơ bị bạo lực, xâm hại, điều quan trọng là phải có đầu mối tiếp nhận rõ ràng, quy trình xử lý nhanh chóng và sự phối hợp chặt chẽ giữa tổ chức Hội với cơ quan công an, tư pháp, y tế, giáo dục, chính quyền địa phương. Việc hỗ trợ không chỉ dừng lại ở tư vấn ban đầu mà cần được thực hiện xuyên suốt, bảo đảm an toàn, quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tổn thương.

Đại diện Sở Y tế tỉnh Bắc Ninh đề cập yêu cầu chuyển từ mô hình chủ yếu tập trung vào tuyên truyền sang tăng cường cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cụ thể. Trong đó, chăm sóc sức khỏe tinh thần, tư vấn tâm lý và hỗ trợ phụ nữ, trẻ em dễ bị tổn thương cần được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng của giai đoạn mới.

Thực tế cho thấy, những người bị bạo lực, xâm hại hoặc gặp biến cố thường chịu ảnh hưởng kéo dài về tâm lý. Vì vậy, bên cạnh hỗ trợ y tế, pháp lý và vật chất, cần xây dựng mạng lưới tư vấn, tham vấn tâm lý tại cộng đồng; tăng khả năng kết nối với các cơ sở cung cấp dịch vụ chuyên môn, giúp phụ nữ và trẻ em ổn định tinh thần, phục hồi và tái hòa nhập cuộc sống.

Trong lĩnh vực giáo dục, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh trình bày kết quả phối hợp giữa nhà trường, gia đình và Hội LHPN trong giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng làm cha mẹ, phòng ngừa bạo lực và xâm hại trẻ em. Tham luận cũng chỉ ra một số khó khăn và đề xuất giải pháp phối hợp trong giai đoạn 2028-2038.

Theo đó, gia đình, nhà trường và tổ chức Hội cần thường xuyên trao đổi thông tin, kịp thời nhận diện những biểu hiện bất thường ở trẻ em; đồng thời trang bị cho cha mẹ kiến thức, phương pháp nuôi dạy con phù hợp. Trẻ em cần được hướng dẫn kỹ năng tự bảo vệ, nhận diện nguy cơ, tìm kiếm sự giúp đỡ và sử dụng mạng xã hội an toàn.

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh trao đổi về công tác phối hợp tuyên truyền, vận động phụ nữ tham gia bảo đảm an toàn thực phẩm, phát triển sản xuất nông nghiệp an toàn, tiêu dùng xanh và bảo vệ môi trường. Đây là những nội dung gắn trực tiếp với vai trò của phụ nữ trong gia đình, sản xuất và đời sống cộng đồng.

Các ý kiến đề nghị giai đoạn tới tiếp tục hỗ trợ phụ nữ tiếp cận kiến thức, khoa học kỹ thuật và phương thức sản xuất an toàn; phát huy vai trò của phụ nữ trong lựa chọn, sử dụng thực phẩm, hạn chế rác thải nhựa, phân loại rác tại nguồn và xây dựng môi trường sống xanh, an toàn.

Hội thảo cũng dành thời gian trao đổi về vai trò của chính quyền cơ sở trong huy động nguồn lực, xây dựng các mô hình hỗ trợ phụ nữ và trẻ em dễ bị tổn thương tại cộng đồng. Kinh nghiệm triển khai Chương trình “Mẹ đỡ đầu” và các mô hình thuộc Đề án 938 cho thấy, sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền cùng việc huy động nguồn lực xã hội có ý nghĩa quyết định đối với tính bền vững của các hoạt động hỗ trợ.

Trong phần thảo luận, các đại biểu tập trung phân tích những thuận lợi, khó khăn khi triển khai Đề án; xác định các vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ cần được ưu tiên giải quyết trong thời gian tới và những thách thức đối với công tác hỗ trợ phụ nữ chủ động tham gia giải quyết các vấn đề xã hội.

Nhiều ý kiến đề nghị Đề án giai đoạn 2028-2038 cần bám sát những thay đổi của đời sống xã hội; quan tâm hơn đến phụ nữ, trẻ em dễ bị tổn thương, phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn và những người đang gặp rủi ro trên không gian mạng. Hoạt động truyền thông cần được đổi mới theo hướng dễ tiếp cận, phù hợp với từng nhóm đối tượng và gắn với các dịch vụ hỗ trợ thực chất.

Cùng với đó, cần tiếp tục nâng cao năng lực cho cán bộ Hội cơ sở; quy định rõ trách nhiệm của từng ngành trong phát hiện, chuyển gửi, can thiệp và hỗ trợ; xây dựng cơ sở dữ liệu, cơ chế chia sẻ thông tin phù hợp, đồng thời huy động nguồn lực từ Nhà nước, cộng đồng, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội.

Các ý kiến, kiến nghị tại hội thảo là cơ sở thực tiễn quan trọng để Trung ương Hội LHPN Việt Nam nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Đề án giai đoạn 2028-2038. Qua đó, tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt của tổ chức Hội trong tuyên truyền, vận động, kết nối nguồn lực và hỗ trợ phụ nữ tham gia giải quyết những vấn đề xã hội liên quan trực tiếp đến phụ nữ và trẻ em.