Để mỗi đoàn viên trở thành một tuyên truyền viên nòng cốt trong thời đại số

Chị Bùi Thị Nhung, công nhân may tại xã Quỳnh Phụ, tỉnh Hưng Yên, kể: Khi chị đi vắng, mẹ chị đã nhận được tin nhắn mạo danh con gái, yêu cầu chuyển tiền. May mắn, gia đình phát hiện kịp thời nên không xảy ra thiệt hại. Bản thân chị cũng thường xuyên nhận được những tin nhắn qua mạng xã hội, trong đó có lời mời tham gia các chương trình tuyển dụng lương cao hay trúng thưởng trên mạng.

"Do thường xuyên được Công đoàn công ty hướng dẫn cách nhận biết những thủ đoạn lừa đảo nên tôi đã cảnh giác; đồng thời nhắc nhở người nhà cùng cảnh giác, bởi các đối tượng có thể tìm cách tiếp cận bất kỳ ai", chị Nhung chia sẻ.

Với tổ chức Công đoàn, việc trang bị cho đoàn viên những điều cần biết, dễ nhớ và có thể áp dụng là cơ sở để phát huy vai trò tuyên truyền của mỗi người lao động.

Tăng cường tuyên truyền cho người lao động 

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hương, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Maxport Limited Việt Nam, Chi nhánh Thái Bình, tỉnh Hưng Yên, thủ đoạn giả danh công an, ngân hàng, tuyển dụng việc làm, cho vay trực tuyến ngày càng tinh vi. Một bộ phận công nhân bị lừa mất tiền do thiếu thông tin, kiến thức công nghệ và pháp luật, trong đó có lao động trẻ, lao động ngoại tỉnh. Việc tiếp cận cảnh báo còn hạn chế, đòi hỏi nội dung truyền thông phải ngắn gọn, dễ hiểu, trực quan và phù hợp hơn với người lao động. Từ thực tế đó, bà Thu Hương đã nêu ra kiến nghị cần tăng cường tuyên truyền phòng, chống lừa đảo qua mạng cho người lao động; trong đó tập trung lựa chọn nội dung tuyên truyền sát những rủi ro công nhân đang gặp như: Những lời mời làm thêm, vay tiền hay yêu cầu cập nhật tài khoản...

Tại Hưng Yên, Liên đoàn Lao động tỉnh đã phối hợp với Công an tỉnh tổ chức tuyên truyền pháp luật về an toàn giao thông và phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng tại nhiều doanh nghiệp. Trong các buổi tuyên truyền, cán bộ công an phân tích những tình huống lừa đảo thường gặp. Qua cuộc gọi, tin nhắn, đường link hoặc lời mời tham gia chương trình trên mạng, người lao động được hướng dẫn nhận diện dấu hiệu bất thường.

Tham gia các buổi tuyên truyền, những người công nhân được nghe báo cáo viên chia sẻ các tình huống, vụ việc thực tế. Những thủ đoạn lừa đảo thường gặp trên không gian mạng, những hành vi vi phạm pháp luật được phân tích cụ thể, giúp công nhân dễ nhận diện nguy cơ và chủ động phòng tránh.

Cách tiếp cận này cũng đang được thực hiện tại tỉnh Ninh Bình. Các cấp Công đoàn trong tỉnh đã phối hợp với lực lượng công an tổ chức tập huấn kỹ năng nhận diện, phòng ngừa lừa đảo trên không gian mạng cho cán bộ, đoàn viên, người lao động tại các khu, cụm công nghiệp.

Bà Đinh Thị Đào, Chủ tịch Công đoàn phường Hoa Lư, chia sẻ, một trong những nội dung tuyên truyền được nhấn mạnh là nguyên tắc "3 không": Không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng cho người lạ; không chuyển tiền khi chưa xác minh rõ danh tính người nhận; không truy cập đường dẫn không rõ nguồn gốc.

Người lao động còn được hướng dẫn sử dụng Internet an toàn, bảo mật tài khoản ngân hàng và xử lý khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn có dấu hiệu bất thường. Việc đưa tình huống lừa đảo thường gặp vào chương trình tuyên truyền giúp cán bộ công đoàn cơ sở có thêm kiến thức để phổ biến, cảnh báo tới đoàn viên tại doanh nghiệp. Những hướng dẫn cụ thể như vậy giúp nội dung tuyên truyền dễ ghi nhớ và thuận tiện để người lao động nhắc lại cho người khác. Từ đó, họ chính là những tuyên truyền viên tích cực trong việc chia sẻ kiến thức tiếp tục sau mỗi buổi tập huấn.

Đa dạng hình thức tuyên truyền

Thực tế cho thấy, một buổi tuyên truyền khó đáp ứng hết những câu hỏi nảy sinh trong đời sống. Bên cạnh nghe hướng dẫn trực tiếp, người lao động còn cần nguồn tài liệu để tìm lại, đối chiếu khi có nhu cầu. Đó cũng là lý do Công đoàn xã Lập Thạch, tỉnh Phú Thọ, ra mắt mô hình Tủ sách điện tử Công đoàn. Đoàn viên có thể quét mã QR bằng điện thoại thông minh hoặc truy cập trên máy tính có kết nối Internet để tra cứu.

Tủ sách được xây dựng với 6 chuyên đề: Pháp luật; Thông tin Công đoàn; Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; Nghiệp vụ Công đoàn; An toàn, vệ sinh lao động; Khỏe và đẹp trong lao động. Tài liệu được sắp xếp theo nội dung, thuận tiện cho tìm kiếm.

Với phương châm "Cùng đọc - Cùng học - Cùng xây dựng tổ chức Công đoàn vững mạnh", mô hình mở thêm một cách tiếp cận kiến thức cho cán bộ, đoàn viên và người lao động. Khả năng truy cập bằng điện thoại tạo thuận lợi cho việc tra cứu ngoài thời gian sinh hoạt, tập huấn tập trung.

Tại lễ ra mắt tủ sách, ông Khổng Sơn Thành, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Phú Thọ, mong muốn mô hình tiếp tục được duy trì, khai thác hiệu quả, từng bước bổ sung và cập nhật tài liệu phong phú, thiết thực.

Bên cạnh nguồn tra cứu từ tủ sách, các mô hình "Tổ Công đoàn số" cũng được nhiều đơn vị triển khai, để hỗ trợ, hướng dẫn người lao động bảo vệ thông tin cá nhân, lưu giữ bằng chứng và liên hệ cơ quan chức năng.

Để trang bị năng lực cho đội ngũ cán bộ Công đoàn trong công tác tuyên truyền, đặc biệt là tuyên truyền trong thời đại số, đầu tháng 11/2026, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã tổ chức lớp tập huấn tại Đắk Lắk với gần 200 đại biểu. Nội dung gồm cập nhật kiến thức, kỹ năng nắm bắt, xử lý thông tin; xây dựng sản phẩm truyền thông; nhận diện, xử lý khủng hoảng truyền thông và văn hóa ứng xử trên môi trường số.

Bà Thái Thu Xương, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, nhấn mạnh: Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam tiếp tục xác định nhiệm vụ trọng tâm, cốt lõi của tổ chức công đoàn là nâng cao hiệu quả đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, công tác tuyên truyền, vận động phải đi trước một bước, tạo đồng thuận, củng cố niềm tin và phát huy sức mạnh tập hợp của tổ chức công đoàn.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và mạng xã hội làm thay đổi sâu sắc phương thức tiếp nhận thông tin, công tác tuyên giáo công đoàn phải thật sự đi trước một bước, thực hiện theo phương châm "Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả"; chuyển trọng tâm từ quản lý thông tin sang chủ động định hướng, dẫn dắt nhận thức; lấy vận động, thuyết phục làm phương thức chủ đạo, triển khai đồng bộ trên cả không gian thực và không gian số, qua đó củng cố niềm tin của đoàn viên, người lao động vào Đảng, Nhà nước và tổ chức Công đoàn.

Bà Thái Thu Xương cũng đề nghị cán bộ công đoàn chuyển từ "nói cho người lao động nghe" sang lắng nghe, đối thoại, đồng hành; sâu sát đoàn viên để kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, chủ động phát hiện những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn để có giải pháp tuyên truyền, vận động phù hợp. Hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động phải được thể hiện bằng những chuyển biến thực chất trong nhận thức và hành động của đoàn viên, người lao động, gắn với việc nâng cao chất lượng đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Đặc biệt, chuyển đổi số và mạng xã hội đã làm thay đổi căn bản cách đoàn viên, người lao động tiếp nhận thông tin. Hiện nay, phần lớn công nhân tiếp cận tin tức chủ yếu qua điện thoại thông minh. Bên cạnh thông tin tích cực, những thông tin sai lệch, xấu độc cũng lan truyền nhanh, có thể gây bức xúc, tạo điểm nóng trong đoàn viên, người lao động. Theo bà Thái Thu Xương, nếu tổ chức công đoàn chậm cung cấp thông tin hoặc thông tin không đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của người lao động, khoảng trống đó có thể bị lấp đầy bởi những thông tin xấu độc, sai lệch, xuyên tạc.

Để mỗi đoàn viên trở thành một tuyên truyền viên nòng cốt trong thời đại số, tổ chức Công đoàn cần duy trì việc trang bị kiến thức, cập nhật tài liệu và lắng nghe những băn khoăn của người lao động. Thông qua các hoạt động hỗ trợ thường xuyên, mỗi đoàn viên sẽ có thêm sự tự tin để trở thành người chia sẻ thông tin đáng tin cậy trong phân xưởng, gia đình và cộng đồng, góp phần xây dựng môi trường số an toàn.