Đề xuất cấm người sinh từ năm 2010 mua và hút thuốc lá
Bộ Y tế đang nghiên cứu đề xuất cấm người sinh từ năm 2010 trở đi mua và sử dụng thuốc lá, đồng thời siết chặt quản lý thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng nhằm hướng tới mục tiêu xây dựng “thế hệ không khói thuốc”.
Nội dung này được Bộ Y tế đưa vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Hiện dự thảo cơ bản hoàn tất quá trình xây dựng chính sách, đang chờ Chính phủ ban hành nghị quyết thông qua và dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026.
Ngày 22/5, tại hội thảo hưởng ứng Ngày Thế giới Không thuốc lá năm 2026 diễn ra ngày 22/5, bà Trần Thị Vân Ngọc, Phó Chánh Văn phòng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, dự thảo sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đang đề xuất hai nhóm chính sách lớn.
Trong đó, nhóm chính sách thứ nhất là cấm sản xuất, kinh doanh, vận chuyển, quảng cáo, tài trợ và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cùng các sản phẩm thuốc lá mới khác. Nhóm chính sách thứ hai là cấm các cơ sở bán buôn, bán lẻ trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức.
Nhóm chính sách thứ nhất là cấm sản xuất, kinh doanh, vận chuyển, quảng cáo, tài trợ và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cùng các sản phẩm thuốc lá mới khác. Ảnh minh họa
Đáng chú ý, Bộ Y tế đề xuất cấm người sinh từ năm 2010 trở đi mua và hút thuốc lá. Theo cơ quan soạn thảo, đây là giải pháp dài hạn nhằm từng bước hình thành "thế hệ không khói thuốc", hạn chế số người hút thuốc mới trong tương lai.
Các chuyên gia y tế cho rằng trẻ em và thanh thiếu niên dễ nghiện nicotine hơn do não bộ chưa phát triển hoàn thiện trước 25 tuổi. Đây cũng là nhóm bị ngành công nghiệp thuốc lá nhắm tới thông qua quảng cáo trá hình trên mạng xã hội, tài trợ sự kiện, thiết kế bao bì bắt mắt hay hoạt động tiếp thị bằng người nổi tiếng.
Thực tế cho thấy, việc sử dụng thuốc lá điện tử trong giới trẻ đang có xu hướng gia tăng nhanh. Nhiều phụ huynh lo ngại các sản phẩm này dễ tiếp cận, được quảng bá dưới nhiều hình thức hấp dẫn, khiến thanh thiếu niên chủ quan về tác hại đối với sức khỏe.
Theo các chuyên gia, khói thuốc không chỉ ảnh hưởng tới người hút mà còn tác động trực tiếp tới phụ nữ và trẻ em - những đối tượng thường xuyên phải tiếp xúc với khói thuốc thụ động trong gia đình và môi trường sinh hoạt. Trẻ nhỏ sống trong môi trường có khói thuốc có nguy cơ mắc các bệnh hô hấp, viêm phổi, hen suyễn cao hơn.
Nhiều ý kiến cho rằng, cùng với hoàn thiện quy định pháp luật, cần tăng cường giáo dục kỹ năng cho thanh thiếu niên, kiểm soát hoạt động quảng cáo trên môi trường mạng và nâng cao vai trò của gia đình trong việc phòng ngừa trẻ tiếp cận thuốc lá từ sớm.
Các chuyên gia kỳ vọng những giải pháp mạnh tay hơn sẽ góp phần xây dựng môi trường sống lành mạnh, an toàn hơn cho phụ nữ, trẻ em và thế hệ tương lai.
Con số đáng lo ngại về thuốc lá điện tử ở giới trẻ
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, hiện có ít nhất 40 triệu trẻ em từ 13-15 tuổi trên toàn cầu đang sử dụng các sản phẩm thuốc lá, trong đó khoảng 15 triệu em dùng thuốc lá điện tử. WHO cảnh báo trẻ em có nguy cơ sử dụng thuốc lá điện tử cao gấp 9 lần so với người lớn.
Tại Việt Nam, dù tỷ lệ hút thuốc lá điếu truyền thống có xu hướng giảm trong nhiều năm qua, tình trạng sử dụng thuốc lá điện tử trong giới trẻ lại gia tăng đáng lo ngại. Khảo sát tại 11 tỉnh, thành năm 2023 cho thấy tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở nhóm 13-17 tuổi đã tăng lên 8,1%, trong khi năm 2019 chỉ ở mức 2,6%. Ở nữ giới từ 11-18 tuổi, tỷ lệ sử dụng hiện đạt 4,3%.
